[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Alt ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/alt-ekstremite/) › Ayak başparmağı (hallux)

[İskelet sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/iskelet-sistemi/) · [Alt ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/alt-ekstremite/)

# Ayak başparmağı (hallux)

Ayak başparmağının iki küçük kemiği (falanks) vardır; yürürken itişin büyük kısmını yapar.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=lower_limb&select=toe_1&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Ayak başparmağı (hallux); falanks adı verilen iki küçük kemikten oluşur.

## Ne işe yarar

Yürürken ve koşarken itiş kuvvetinin çoğunu karşılar ve dengeye yardım eder.

## Önemli noktalar

- Başparmak sırtının derisi klasik L5 dermatomudur; ekstansör hallusis longus gücü ise klasik L5 motor testidir
- Akut gut klasik olarak birinci metatarsofalangeal (MTP) eklemde başlar (podagra)
- Turf toe (çim parmağı) gerilmiş plantar plaktan sesamoid yer değiştirmesiyle tam yırtığa kadar I–III olarak derecelendirilir

## Komşuluklar

**Arkada**
MTP eklemde birinci metatars başı ve iki sesamoid

**Üstte**
Distal falanksa giden ekstansör hallusis longus; proksimal falanksa giden ekstansör hallusis brevis

**Altta**
Sesamoidler arasından distal falanksa giden fleksör hallusis longus; plantar plak; sesamoidler aracılığıyla fleksör hallusis brevis

**Medial**
Proksimal falanksın tabanına giden abduktor hallusis; başparmağın dorsomedial kutanöz siniri ve medial plantar dijital siniri

**Lateral**
Lateral sesamoid aracılığıyla adduktor hallusis; derin fibular sinirin innerve ettiği birinci parmak arası boşluk

## Nasıl bulunur

Parmak yukarı aşağı hareket ettirilirken MTP eklem çizgisi dorsomedial yanda palpe edilir; tek interfalangeal eklem parmağın kıvrımının altındadır. MTP eklemde geniş pasif dorsifleksiyon açıklığı normaldir ve itiş için gereklidir.

## Fizik muayene

- Grind (öğütme) testi: birinci MTP ekleme rotasyonla birlikte aksiyel kompresyon halluks rijidusta ve artritte ağrılıdır
- Jack testi: başparmağın pasif dorsifleksiyonu plantar fasya aracılığıyla medial kemeri yükseltmelidir; yükselmemesi rijit düztabanlığı düşündürür

## Görüntülemede

Halluks valgus ve interfalangeal açılar için ayakta AP grafi; halluks rijidusun dorsal çıkıntıları için lateral grafi. Kronik gutta birinci MTP eklem yakınında kenarları taşkın, zımbayla delinmiş gibi erozyonlar görülür.

## Sık görülen sorunlar

- Halluks valgus (bunyon): ayak başparmağı ikinci parmağa doğru eğilir.
- Turf toe (çim parmağı): başparmak ekleminin aşırı yukarı bükülmesiyle oluşan burkulma; suni çimde sıktır.
- Artrite bağlı sertlik (halluks rigidus), batık tırnaklar ve kırıklar.

## Nasıl tanı konur

Fizik muayene; ayakta çekilen röntgenler; turf toe için MR.

## Tedavi

- Uygun ayakkabı, bantlama, sert tabanlıklar ve dinlenme.
- Turf toe için fizik tedavi ve spora kademeli dönüş.
- Ağır halluks valgus, artrit veya eklemin altındaki yırtık bağlar için cerrahi.

## Klinik ilişki

- Halluks valgus interfalangeus: lateral sapma MTP eklemde değil interfalangeal eklemdedir
- Başparmak, kaybedilen el başparmağını yeniden oluşturmak için ele aktarılabilir (ayak parmağından başparmağa transfer)

## Anatomik varyasyonlar

- Başparmağın interfalangeal ekleminin altındaki küçük bir sesamoid sık görülen normal bir bulgudur ve kırık parçasıyla karıştırılmamalıdır
- Birinci metatars başının altındaki medial (tibial) sesamoid sıklıkla iki parçalıdır (bipartit), çoğu zaman iki ayakta; düzgün, yuvarlak kenarları onu kırıktan ayırır

## Gelişim

Her falanksın cisimde bir primer merkezi ve tabanında bir sekonder merkezi vardır; bölünmüş ya da koni biçimli epifiz kırığı taklit edebilir.

## İlgili hastalıklar

- [Diyabetik ayak](https://durgical.com/tr/hastaliklar/diyabetik-ayak/)
- [Halluks valgus (bunyon)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/halluks-valgus/)
- [Gut](https://durgical.com/tr/hastaliklar/gut/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Ayak başparmağı klasik olarak hangi dermatom ve hangi motor testle ilişkilidir?

L5: başparmak sırtının derisi ve ekstansör hallusis longus gücü.

## Akut gutta klasik olarak ilk hangi eklem tutulur?

Ayak başparmağının birinci metatarsofalangeal eklemi (podagra).

## Turf toe nasıl derecelendirilir?

I–III: gerilmiş plantar plaktan sesamoid yer değiştirmesiyle tam yırtığa kadar.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
hallux; phalanges pedis TA2 171

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Hallux (primer dedo del pie) DeCS D014034

**İngilizce (TA2)**
Great toe

## İlgili

- [Birinci metatarsal kemik](https://durgical.com/tr/anatomi/birinci-metatarsal-kemik/)
- [Sesamoid kemikler](https://durgical.com/tr/anatomi/sesamoid-kemikler/)
- [Ayak parmağı arterleri](https://durgical.com/tr/anatomi/ayak-parmag-arterleri/)
- [Başparmak abduktör kası (m. abductor hallucis)](https://durgical.com/tr/anatomi/basparmak-abduktor-kas/)
- [Kısa başparmak ekstansör kası (m. extensor hallucis brevis)](https://durgical.com/tr/anatomi/k-sa-basparmak-ekstansor-kas/)
- [Kısa başparmak fleksör kası (m. flexor hallucis brevis)](https://durgical.com/tr/anatomi/k-sa-basparmak-fleksor-kas/)
- [Ayak başparmağı fleksör tendonu (m. flexor hallucis longus)](https://durgical.com/tr/anatomi/ayak-basparmag-fleksor-tendonu/)
- [MTP bağları ve plantar plak](https://durgical.com/tr/anatomi/mtp-baglar-ve-plantar-plak/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=23483); [Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Foot and Ankle](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK546698/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/ayak-basparmag/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/ayak-basparmag/