[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/) › Beyincik (cerebellum)

[Sinir sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/sinir-sistemi/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Beyincik (cerebellum)

Beyincik, başın arkasında beynin altındaki «küçük beyin»dir; hareketi, dengeyi ve zamanlamayı koordine eder; hasarı hareketi beceriksiz hale getirir.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=head_neck&select=cerebellum&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Beynin arkasında serebrumun altındaki, ince kıvrımlı hemisferlere sahip «küçük beyin».

## Ne işe yarar

Hareketi, dengeyi ve zamanlamayı koordine eder; hasarı hareketleri beceriksizleştirir (ataksi).

## Önemli noktalar

- Bulgular lezyonla aynı taraftadır: çıkışı orta beyinde çaprazlaşır ve kortikospinal yol geri çaprazlaşır
- Bulgular: dismetri (hedefi geçme), intansiyonel tremor, disdiadokokinezi, nistagmus, skandi konuşma, hipotoni ve geniş tabanlı, dengesiz yürüyüş
- Üç işlevsel bölüm: vestibuloserebellum (flokkülonodüler lob: denge, göz hareketleri), spinoserebellum ([vermis](https://durgical.com/tr/anatomi/vermis/) ve paravermis: gövde ve uzuvlar), serebroserebellum (lateral hemisferler: planlama)
- Purkinje hücreleri korteksin tek çıkışıdır ve inhibitördür; derin çekirdekler aracılığıyla etki ederler: dentat, emboliform, globoz, fastigial (lateralden mediale)

## Komşuluklar

**Üstte**
[Tentorium cerebelli](https://durgical.com/tr/anatomi/tentorium-cerebelli/) ve üstünde oksipital loblar

**Önde**
Üç pedunculus cerebellaris ile bağlandığı [dördüncü ventrikül](https://durgical.com/tr/anatomi/dorduncu-ventrikul/), [pons](https://durgical.com/tr/anatomi/pons/) ve medulla oblongata

**Lateral**
Sinus sigmoideus ve petröz temporal kemiğin arka yüzü; serebellopontin köşede fasiyal ve vestibulokoklear sinirler

**Arkada**
Sinus transversus'lar ve sinüslerin birleşme yeri (confluens sinuum) ile posterior kraniyal fossanın oksipital kemiği

**Altta**
[Foramen magnum](https://durgical.com/tr/anatomi/foramen-magnum/) 'un üstünde beyincik tonsilleri ve cisterna magna

## Nasıl bulunur

Tentoryumun altında, pons ve medullanın arkasında arka kafa çukurunu doldurur ve dördüncü ventrikülün tavanını oluşturur. Kafatasında üst sınırı inionundan mastoide doğru transvers sinüsü izler (superior ense çizgisi); bu, suboksipital açılımların işaretidir. Tonsilleri foramen magnumun üstünde medullanın yanındadır; sagittal MR'de tonsil ucunun bunun yaklaşık 5 mm'den fazla altında olması Chiari I'i düşündürür.

## Fizik muayene

- Parmak-burun: parmak hedefi geçer (dismetri) ve hedefe yaklaştıkça daha çok titrer (intansiyonel tremor)
- Topuk-diz (topuk-tibia): topuk tibiadan sapar; esas olarak bacakları ve anterior vermisi test eder
- Hızlı alternan hareketler (eli avuç yukarı, avuç aşağı vurma): yavaş, düzensiz ritim disdiadokokinezidir
- Tandem yürüyüş: topuk-parmak yürüyüşünde bir tarafa düşme; dengesizlik gözler açıkken de bulunduğundan Romberg testi genellikle negatiftir

## Görüntülemede

Tercih edilen inceleme MR'dir; BT'de posterior fossa yoğun kafa tabanından kaynaklanan çizgi artefaktlarıyla bulanıklaşır. Şişmiş bir serebellar infarktın dördüncü ventrikülü sıkıştırdığı görülebilir.

## Sık görülen sorunlar

- Serebellar inme veya kanama: ani baş dönmesi, kusma ve yürüyememe.
- Alkol ve bazı ilaçlar işlevini bozar: dengesiz yürüme, peltek konuşma.

## Nasıl tanı konur

Koordinasyon testleri (parmak-burun, topuk-diz); BT veya MR.

## Tedavi

- Nedenin tedavisi; büyük inme veya kanamalarda basıyı kaldırmak için cerrahi; denge rehabilitasyonu.

## Klinik ilişki

- Çocuklarda en sık malign beyin tümörü olan medulloblastom orta hat beyinciğinden kaynaklanır ve BOS yoluyla yayılabilir
- Çocukluk çağı pilositik astrositomu tipik olarak bir beyincik hemisferinde nodüllü bir kist oluşturur; hemanjiyoblastom von Hippel–Lindau hastalığıyla ilişkili erişkin serebellar tümörüdür
- Büyük bir serebellar infarkt veya kanama şişebilir, dördüncü ventrikülü tıkayabilir ve beyin sapını sıkıştırabilir; suboksipital dekompresyon hayat kurtarıcı olabilir
- Otojenik serebellar apse: orta kulak ve mastoid enfeksiyonu petröz kemiğin ince arka yüzünden veya trombozlu bir sigmoid sinüs boyunca komşu serebellar hemisfere yayılabilir

## Gelişim

Metensefalonun dorsal kısmından (rombik dudaklar) gelişir ve doğumdan sonra da gelişmeyi sürdürür. Chiari II ve Dandy–Walker malformasyonları sıklıkla hidrosefaliyle birlikte görülen arka beyin anomalileridir.

## Akılda tutmak için

Serebellar bulgular: DANISH (İngilizce akrostiş): Disdiadokokinezi, Ataksi, Nistagmus, Intention tremor (intansiyonel tremor), Scanning speech (skandi konuşma), Hipotoni. Derin çekirdekler, lateralden mediale: «Don't Eat Greasy Food» (İngilizce akrostiş): Dentat, Emboliform, Globoz, Fastigial.

## İlgili hastalıklar

- [İntraserebral kanama](https://durgical.com/tr/hastaliklar/intraserebral-kanama/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Serebellar bulgular vücudun hangi tarafında ortaya çıkar?

Lezyonla aynı tarafta; çünkü çıkışı orta beyinde çaprazlaşır ve kortikospinal yol geri çaprazlaşır.

## Klasik serebellar bulgular nelerdir?

Dismetri, intansiyonel tremor, disdiadokokinezi, nistagmus, skandi konuşma, hipotoni ve geniş tabanlı dengesiz yürüyüş.

## Serebellar hastalıkta parmak-burun testi ne gösterir?

Parmak hedefi geçer (dismetri) ve hedefe yaklaştıkça daha çok titrer (intansiyonel tremor).

## Serebellar ataksi'de Romberg testi neden genellikle negatiftir?

Dengesizlik gözler açıkken de bulunur; bu nedenle gözleri kapatmak pek bir şey eklemez.

## Çocuklarda en sık malign beyin tümörü hangisidir ve nereden kaynaklanır?

Medulloblastom, orta hat beyinciğinden; BOS yoluyla yayılabilir.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
lobulus quadrangularis anterior TA2 5808

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Cerebelo DeCS D002531

**İngilizce (TA2)**
Anterior quadrangular lobule

## İlgili

- [Dördüncü ventrikül](https://durgical.com/tr/anatomi/dorduncu-ventrikul/)
- [Serebellar arterler](https://durgical.com/tr/anatomi/serebellar-arterler/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=2568); [Neuroanatomy, Cerebellum](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538167/); [13.1 The Embryologic Perspective](https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/13-1-the-embryologic-perspective) (OpenStax (Rice University), 2022) · uyarlanmıştır, [CC BY 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/); [13.2 The Central Nervous System](https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/13-2-the-central-nervous-system) (OpenStax (Rice University), 2022) · uyarlanmıştır, [CC BY 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/); Tratado de anatomía humana (9.ª ed.), tomo II, Libro V, sección 2 (Encéfalo), capítulos I-V: bulbo, protuberancia, cerebelo, cuarto ventrículo, mesencéfalo.

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/beyincik/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/beyincik/