[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Alt ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/alt-ekstremite/) › Birinci metatarsal kemik

[İskelet sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/iskelet-sistemi/) · [Alt ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/alt-ekstremite/)

# Birinci metatarsal kemik

Birinci metatars, başparmağın arkasındaki kısa ve kalın ayak kemiğidir; itiş sırasında en fazla yükü taşır.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=lower_limb&select=metatarsal_1&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Ayak başparmağının arkasındaki kısa, kalın kemik. Başı iki küçük sesamoid kemik üzerinde durur.

## Ne işe yarar

Ayakta dururken ve itiş sırasında vücut ağırlığının büyük bir kısmını taşır.

## Önemli noktalar

- İtiş sırasında başı ve iki sesamoid aracılığıyla tüm metatarslar içinde en büyük yükü taşır
- Ayakta AP grafide halluks valgus açıları: halluks valgus açısı normalde yaklaşık 15°'nin altında, birinci–ikinci intermetatarsal açı yaklaşık 9°'nin altında (bazı kaynaklarda 10°)
- Tabanını ikinci metatars tabanına bağlayan bir bağ yoktur; medial kuneiformdan gelen Lisfranc bağının önemi bundandır

## Komşuluklar

**Arkada**
Birinci tarsometatarsal eklemde medial kuneiform

**Önde**
Başparmağın proksimal falanksı ve sesamoidler

**Altta**
Tabanın plantar tuberositasına yapışan fibularis longus; sesamoidler arasında fleksör hallusis longus tendonu; fleksör hallusis brevis

**Medial**
Tabanda tibialis anterior yapışmasının bir bölümü; abduktor hallusis; başparmağın dorsomedial kutanöz siniri bunyon bölgesinin üzerinden geçer

**Lateral**
Birinci dorsal interosseöz kas ve birinci parmak arası boşluk; derin plantar arter birinci ve ikinci tabanlar arasından geçer

**Üstte**
Ekstansör hallusis longus tendonu

## Nasıl bulunur

Medial kenarın tamamı, medial kuneiformla yaptığı eklemin hemen önündeki tabandan, ayak tabanı yastığının medial çıkıntısını oluşturan başa kadar palpe edilir; halluks valgusta baş bunyon olarak belirginleşir.

## Görüntülemede

Ayakta dorsoplantar ve lateral grafiler: halluks valgus ve intermetatarsal açılar, sesamoid pozisyonu ve eklem uyumu; halluks rijidusta dorsal osteofit ve daralma. Aksiyel sesamoid grafisi başın altındaki sesamoidleri gösterir.

## Sık görülen sorunlar

- Halluks valgus (bunyon): kemik içe kayar ve ayak başparmağı diğer parmaklara doğru eğilerek ağrılı bir çıkıntı bırakır.
- Başparmak ekleminin artriti (halluks rigidus); sertlik ve üst yüzde bir kemik çıkıntısıyla birlikte.
- Ezilme veya düşmeye bağlı kırıklar.

## Nasıl tanı konur

Fizik muayene; kemiklerin açılarını ölçmek için ayakta çekilen röntgenler.

## Tedavi

- Ağrıyı hafifletmek için daha geniş ayakkabılar, pedler, parmak ayırıcılar veya tabanlıklar.
- Halluks valgus cerrahisi: kemiğin kesilip yeniden hizalanması (osteotomi) veya bir eklemin füzyonu.
- Artrit: kemik çıkıntılarının alınması, eklem füzyonu veya bazı olgularda eklem protezi ya da yüzey kaplama.

## Klinik ilişki

- Bunyon cerrahisinde deformitenin büyüklüğüne göre distal (chevron) ya da proksimal osteotomiler ile birinci tarsometatarsal füzyon (Lapidus) arasında seçim yapılır
- Kısa birinci metatars yükü ikinci metatars başına kaydırır (transfer metatarsalji)
- Başparmağın dorsomedial kutanöz siniri bunyon kesilerinde yaralanabilir ve uyuşukluk bırakabilir

## Anatomik varyasyonlar

- Os intermetatarseum: birinci ve ikinci metatars tabanları arasında Lisfranc avülsiyon parçasıyla karıştırılabilen aksesuar bir kemikçik

## Gelişim

2–5. metatarsların aksine sekonder merkezi başta değil tabandadır; çocuklarda başta küçük bir çentik ya da psödoepifiz normaldir.

## İlgili hastalıklar

- [Diyabetik ayak](https://durgical.com/tr/hastaliklar/diyabetik-ayak/)
- [Osteomiyelit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/osteomiyelit/)
- [Halluks valgus (bunyon)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/halluks-valgus/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Birinci metatarsın sekonder kemikleşme merkezi nerededir ve diğerlerinden nasıl farklıdır?

Tabandadır; 2–5. metatarslarda ise baştadır.

## Halluks valgus açısının ve birinci–ikinci intermetatarsal açının normal üst sınırları nelerdir?

Ayakta AP grafide halluks valgus açısı yaklaşık 15°'nin altında; intermetatarsal açı yaklaşık 9°'nin altında (bazı kaynaklarda 10°).

## Kısa birinci metatarsa bağlı transfer metatarsalji nedir?

Yükün ikinci metatars başına kayması ve orada ağrıya yol açması.

## Bunyon kesilerinde hangi sinir yaralanıp uyuşukluk bırakabilir?

Bunyon bölgesinin üzerinden geçen başparmağın dorsomedial kutanöz siniri.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
os metatarsi I TA2 1496

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Primer metatarsiano DeCS D008682

**İngilizce (TA2)**
First

## İlgili

- [Medial kuneiform kemik (os cuneiforme mediale)](https://durgical.com/tr/anatomi/medial-kuneiform-kemik/)
- [Ayak başparmağı (hallux)](https://durgical.com/tr/anatomi/ayak-basparmag/)
- [Sesamoid kemikler](https://durgical.com/tr/anatomi/sesamoid-kemikler/)
- [Başparmak abduktör kası (m. abductor hallucis)](https://durgical.com/tr/anatomi/basparmak-abduktor-kas/)
- [Başparmak addüktör kası (m. adductor hallucis)](https://durgical.com/tr/anatomi/basparmak-adduktor-kas/)
- [Krural fasya (fascia cruris)](https://durgical.com/tr/anatomi/krural-fasya/)
- [Dorsal interosseöz kaslar (mm. interossei dorsales)](https://durgical.com/tr/anatomi/dorsal-interosseoz-kaslar/)
- [Kısa başparmak ekstansör kası (m. extensor hallucis brevis)](https://durgical.com/tr/anatomi/k-sa-basparmak-ekstansor-kas/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=22943&filter=ths_termall&q=Huesos%20Metatarsianos); [Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Metatarsal Bones](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK549872/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/birinci-metatarsal-kemik/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/birinci-metatarsal-kemik/