[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Karın (abdomen)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kar-n/) › Böbrekler (renes) [Üriner sistem](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/uriner-sistem/) · [Karın (abdomen)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kar-n/) # Böbrekler (renes) Böbrekler, karın arka duvarında omurganın iki yanında yer alan fasulye biçimli iki organdır; kanı süzer ve idrar yaparlar. [3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=abdomen&select=kidneys&side=r) Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez. ## Nedir Karın arka duvarına yaslanmış, omurganın yanında yaklaşık T12-L3 düzeyinde iki fasulye biçimli organ; sağdaki karaciğer nedeniyle biraz daha aşağıdadır. ## Ne işe yarar Günde yaklaşık 180 litre kan plazmasını süzerek 1-2 litre idrar oluşturur, su, tuz ve asit dengesini sağlar; kan basıncını ve alyuvar üretimini düzenleyen hormonlar üretir. ## Önemli noktalar - Hilusta önden arkaya: renal ven, renal arter, böbrek pelvisi (VAP) - Derin solunumda iki böbrek de diyaframla birlikte aşağı iner; sağ böbrek karaciğer nedeniyle daha aşağıda durur - Her böbreğin arkasında: diyafram, psoas majör, quadratus lumborum, transversus abdominis aponevrozu, 12. kaburga (solda 11. kaburga da) ve subkostal, iliohipogastrik ve ilioinguinal sinirler ## Komşuluklar **Önde** Sağ: sağ böbreküstü bezi, hepatorenal cebin karşısında karaciğer, duodenumun ikinci kısmı, kolonun hepatik fleksurası, ince bağırsak. Sol: sol böbreküstü bezi, mide, dalak, dalak damarlarıyla birlikte [pankreas](https://durgical.com/tr/anatomi/pankreas/) kuyruğu, splenik fleksura ve inen kolon, [jejunum](https://durgical.com/tr/anatomi/jejunum/) **Arkada** Üstte diyafram ve onun arkasında plevranın kostodiyafragmatik girintisi; medialde psoas majör, ortada quadratus lumborum, lateralde transversus abdominis **Üstte** Üst kutupta, renal fasyanın (Gerota fasyası) kendi bölmesinde böbreküstü bezi **Medial** Renal damarlar ve pelvisle birlikte hilus; ardından sağda [alt ana toplardamar (v. cava inferior)](https://durgical.com/tr/anatomi/alt-ana-toplardamar/), solda karın aortu ## Nasıl bulunur Renal açı, 12. kaburga ile erector spinae'nin lateral kenarı arasındadır. Böbrekler bimanuel muayeneyle palpe edilir: bir el bel bölgesinde öne doğru iter, diğeri yan karındadır; zayıf kişilerde derin bir nefesin sonunda sağ böbreğin alt kutbu ele gelebilir. ## Fizik muayene - Hafif perküsyonla renal açı (kostovertebral açı) hassasiyeti: piyelonefrit, tıkayıcı taş veya perinefrik apseyi düşündürür - Balotman: iki el arasında öne doğru sektirilen kitle böbreğe aittir; dalaktan farklı olarak önde rezonandır (kolon), çentiği yoktur ve el kitlenin üstüne çıkabilir ## Görüntülemede Boyut, korteks kalınlığı, hidronefroz ve kistler için ilk tetkik ultrasonografidir. Kontrastsız BT taşları gösterir; BT ürografi (kontrastsız, nefrografik ve ekskretuar fazlar) hematüri ve ürotelyal lezyonları araştırır. Travmada FAST incelemesinde serbest sıvı önce karaciğer ile sağ böbrek arasındaki hepatorenal cepte (Morison cebi) aranır. ## Sık görülen sorunlar - Böbrek taşları. - Kronik böbrek hastalığı, çoğunlukla diyabet ve yüksek tansiyona bağlı. - Enfeksiyonlar (piyelonefrit). - Kistler ve tümörler. ## Nasıl tanı konur Kan (kreatinin) ve idrar testleri; ultrasonografi; BT. ## Tedavi - Kan basıncı ve diyabet kontrolü; enfeksiyonların tedavisi; böbrek yetmezliğinde diyaliz veya böbrek nakli. ## Klinik ilişki - [Plevra](https://durgical.com/tr/anatomi/plevra/) medialde 12. kaburganın altına iner; bu nedenle üst kutba arkadan erişim (perkütan nefrolitotomi, biyopsi, cerrahi) pnömotoraksa yol açabilir - Renal hücreli karsinom renal vene ve oradan alt ana toplardamara doğru büyüyebilir; yaşlı bir erkekte yeni ortaya çıkan sol varikosel, sol böbrek tümörü olasılığını akla getirir - Piyelonefrit genellikle mesaneden yukarı doğru yayılır; çocuklarda vezikoüreteral reflü önemli bir risk etkenidir - Canlı vericiden böbrek bağışında renal veni daha uzun olduğu için genellikle sol böbrek seçilir ## Anatomik varyasyonlar - At nalı böbrek: alt kutuplar orta hatta birleşir ve istmusu alt mezenterik arterin altına takıldığı için böbrek aşağıda kalır; en sık görülen füzyon anomalisidir - Çift toplayıcı sistem (bir tarafta iki pelvis ve iki üreter) ve sıklıkla pelvik yerleşimli ektopik böbrek ## Gelişim Metanefroz, pelviste üreter tomurcuğu ve metanefrik blastemden oluşur ve bel bölgesine yükselir; bu sırada kanını giderek daha yukarıdaki arterlerden alır: aksesuar renal arterlerin ve aşağıda kalmış ya da birleşik böbreklerin kökeni budur. ## İlgili hastalıklar - [Böbrek taşları (ürolitiyazis)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bobrek-taslar/) - [Akut piyelonefrit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-piyelonefrit/) - [Kronik böbrek hastalığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kronik-bobrek-hastal-g/) - [Akut böbrek hasarı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-bobrek-hasar/) - [Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/otozomal-dominant-polikistik-bobrek-hastal-g/) - [Tip 2 diabetes mellitus](https://durgical.com/tr/hastaliklar/tip-2-diabetes-mellitus/) - [Tip 1 diabetes mellitus](https://durgical.com/tr/hastaliklar/tip-1-diabetes-mellitus/) - [Arteriyel hipertansiyon](https://durgical.com/tr/hastaliklar/arteriyel-hipertansiyon/) - [Sepsis ve septik şok](https://durgical.com/tr/hastaliklar/sepsis-ve-septik-sok/) - [Sistemik lupus eritematozus](https://durgical.com/tr/hastaliklar/sistemik-lupus-eritematozus/) - [Hipovolemik şok](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hipovolemik-sok/) - [Leptospiroz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/leptospiroz/) ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Renal hilustaki yapıların önden arkaya sırası nedir? Renal ven, renal arter, böbrek pelvisi (VAP). ## Böbrekler hangi vertebra seviyelerinde bulunur ve sağ böbrek neden daha aşağıdadır? Retroperitoneal olarak yaklaşık T12–L3 arasında, hilus L1 seviyesinde (transpilorik düzlem); sağ böbrek karaciğer nedeniyle biraz daha aşağıdadır. ## Böbreğin üst kutbuna arkadan erişim neden pnömotoraksa yol açabilir? Plevra medialde 12. kaburganın altına iner; bu nedenle üst kutupta yapılan perkütan nefrolitotomi, biyopsi veya cerrahi plevra boşluğuna girebilir. ## At nalı böbreği karında aşağıda tutan nedir? Birleşmiş alt kutupların oluşturduğu istmus alt mezenterik arterin altına takılır; en sık görülen böbrek füzyon anomalisidir. ## Canlı vericiden böbrek bağışında neden genellikle sol böbrek seçilir? Sol renal ven daha uzundur; bu da nakil anastomozunu kolaylaştırır. Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun. ## Adları **Resmî Latince (TA2)** ren; cortex renis; medulla renis TA2 3358 **Resmî İspanyolca (DeCS)** Riñón DeCS D007668 **İngilizce (TA2)** Kidney ## İlgili - [Böbrek pelvisi (pelvis renalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/bobrek-pelvisi/) - [Sağ böbreküstü bezi (glandula suprarenalis dextra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sag-bobrekustu-bezi/) - [Sol böbreküstü bezi (glandula suprarenalis sinistra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-bobrekustu-bezi/) - [Sağ renal arter (a. renalis dextra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sag-renal-arter/) - [Sol renal arter (a. renalis sinistra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-renal-arter/) Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=7840); [Anatomy, Abdomen and Pelvis: Kidneys](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482385/). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/anatomi/bobrekler/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/bobrekler/