[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/) › Dura mater

[Sinir sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/sinir-sistemi/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Dura mater

Dura mater, kafatasının iç yüzünü döşeyen sert dış zardır; beyni korur ve üstünde ya da altında oluşan kanama beyne bası yapabilir.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=head_neck&select=dura_mater&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Kafatasının iç yüzünü döşeyen sert dış zar.

## Ne işe yarar

Beyni korur; onun dışındaki (epidural) veya altındaki (subdural) kanama beyne bası yapar.

## Önemli noktalar

- İki yaprak: kafatasına sıkıca yapışık dış periosteal yaprak ve iç meningeal yaprak; venöz sinüsleri sarmak için birbirinden ayrılırlar ve iç yaprak [falx cerebri](https://durgical.com/tr/anatomi/falx-cerebri/) ve [tentorium cerebelli](https://durgical.com/tr/anatomi/tentorium-cerebelli/) olarak içe doğru katlanır
- Epidural hematom: arteriyel kaynaklıdır, genellikle [pterion](https://durgical.com/tr/anatomi/pterion/) düzeyinde orta meningeal arterden; mercek biçimli (bikonveks) ve duranın sıkıca yapıştığı sütürlerde durur
- Subdural hematom: yırtılmış köprü venler; hilal biçimli, sütürleri geçer ama falx'ı geçmez; yaşlı erişkinler (beyin atrofisi venleri gerer) ve ağır alkol kullananlar; kronik biçimleri haftalar sonra ortaya çıkar
- Ağrıya duyarlıdır (V1, V2, V3 ve üst servikal sinirler), beyin dokusu ise değildir: dura ve damarları baş ağrısının başlıca kaynağıdır

## Komşuluklar

**Yüzeysel**
Kafatasının iç yüzü; epidural aralık yalnızca potansiyel bir aralıktır ve kan veya irinle açılır

**Derin**
Araknoid; arada köprü venlerin geçtiği potansiyel subdural aralık bulunur; altındaki subaraknoid aralık BOS içerir

**İçerik**
Yaprakları arasında dural venöz sinüsler; dış yaprağında meningeal arterler, başlıca orta meningeal arter ve meningeal sinirler

**Altta**
[Foramen magnum](https://durgical.com/tr/anatomi/foramen-magnum/) 'da iç yaprak spinal dura olarak devam eder; spinal durada, kraniyal duradan farklı olarak, yağ ve venler içeren gerçek bir epidural aralık vardır

## Nasıl bulunur

Kraniyotomide kemiğin hemen altındaki sert, beyazımsı tabakadır; dış yüzünde orta meningeal damarlar bulunur. Orta meningeal arterin frontal dalının üzerindeki pterion, arcus zygomaticus'un yaklaşık iki parmak eni üstünde ve elmacık kemiğinin processus frontalis'inin bir başparmak eni arkasındadır.

## Görüntülemede

BT'de epidural kan bikonvekstir ve sütürlerle sınırlıdır; subdural kan hilal biçimlidir ve sütürleri geçebilir; akut kan parlak, kronik subdural ise koyudur. Kontrastlı MR'de düzgün ve yaygın boyanma düşük BOS basıncını, kalın veya nodüler boyanma tümör ya da inflamasyonu düşündürür.

## Sık görülen sorunlar

- Epidural hematom: kafatası ile dura arasında kanama; genellikle bir darbeden sonra orta meningeal arterden; kişi başta iyi görünebilir, sonra kötüleşir.
- Subdural hematom: yırtılan venlerden duranın altına kanama; yaşlılarda ve kan sulandırıcı kullananlarda sık.

## Nasıl tanı konur

Acil beyin BT'si.

## Tedavi

- Küçük kanamalarda gözlem.
- Kanı boşaltmak için acil kraniyotomi veya burr hole (trepanasyon deliği).

## Klinik ilişki

- Menenjiyom: konveksite, falx veya kafa tabanı üzerinde araknoid hücrelerinden gelişen, duraya oturan bir tümördür; kontrastlı MR sıklıkla dural kuyruk gösterir
- Dura ponksiyonu sonrası baş ağrısı: lomber ponksiyon veya spinal anestezi sonrasında spinal duradaki delikten BOS sızar; ayakta kötüleşir, yatınca hafifler
- Yansıyan ağrı: tentoryumun üstündeki dura ağrıyı alın ve yüze (trigeminal), arka çukur durası ise başın arkasına ve boyna yansıtır
- Kafa tabanı kırıklarındaki dura yırtıkları burundan veya kulaktan BOS sızıntısına ve menenjit riskine yol açar

## İlgili hastalıklar

- [Travmatik beyin hasarı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/travmatik-beyin-hasar/)
- [Migren](https://durgical.com/tr/hastaliklar/migren/)
- [Bakteriyel menenjit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bakteriyel-menenjit/)
- [Epidural hematom](https://durgical.com/tr/hastaliklar/epidural-hematom/)
- [Subdural hematom](https://durgical.com/tr/hastaliklar/subdural-hematom/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Dura materin iki yaprağı nelerdir ve aralarında ne bulunur?

Dış periosteal ve iç meningeal yaprak; dural venöz sinüsleri sarmak için ayrılırlar ve iç yaprak falx ve tentorium olarak içe katlanır.

## Epidural hematomun kaynağı ve BT'deki biçimi nedir?

Genellikle pterion düzeyinde orta meningeal arter; mercek biçimli (bikonveks) ve duranın sıkıca yapıştığı sütürlerde durur.

## Subdural hematomun kaynağı ve BT'deki biçimi nedir?

Yırtılmış köprü venler; hilal biçimli, sütürleri geçer ama falx'ı geçmez; beyin atrofisi venleri gerdiği için yaşlı erişkinlerde sıktır.

## Dura materi ağrıya duyarlı kılan sinirler hangileridir?

Tentoryumun üstünde V1–V3; arka çukurda C2–C3 ve vagus; dura baş ağrısının başlıca kaynağıdır, beyin dokusu ise değildir.

## Dura ponksiyonu sonrası baş ağrısının nedeni nedir ve postür onu nasıl değiştirir?

Lomber ponksiyon veya spinal anestezi sonrasında spinal duradaki delikten BOS sızar; ayakta kötüleşir, yatınca hafifler.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
dura cranialis TA2 5371

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Duramadre DeCS D004388

**İngilizce (TA2)**
Cranial dura

## İlgili

- [Orta meningeal arter (a. meningea media)](https://durgical.com/tr/anatomi/orta-meningeal-arter/)
- [Süperior sagittal sinüs (sinus sagittalis superior)](https://durgical.com/tr/anatomi/superior-sagittal-sinus/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=4448&filter=ths_termall&q=Dura%20Mater); [Anatomy, Head and Neck, Dura Mater](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK545301/); [Neuroanatomy, Cranial Meninges](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539882/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/dura-mater-bas-ve-boyun/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/dura-mater-bas-ve-boyun/
