[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Alt ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/alt-ekstremite/) › Gastroknemius kası (iç baş, caput mediale)

[Kas sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/kas-sistemi/) · [Alt ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/alt-ekstremite/)

# Gastroknemius kası (iç baş, caput mediale)

Gastroknemiusun iç başı baldır kasının büyük kısmıdır; dizin arkasını çaprazlar ve ayağı aşağı doğru uzatır.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=lower_limb&select=gastroc_med&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Baldır kası (gastroknemius). İki başı femurun arka yüzünden başlar ve Aşil tendonuna katılır.

## Ne işe yarar

Ayağı aşağı doğru gerer (yürürken veya sıçrarken itiş) ve dizin bükülmesine yardım eder.

## Önemli noktalar

- Medial baş ikisinin büyüğüdür ve baldırda daha aşağıya uzanır; soleus aponörozuna katıldığı yerde «tenisçi bacağı»nda genellikle yırtılan baştır
- Popliteal çukurun alt-medial sınırını oluşturur; lateral baş ve plantaris alt-lateral sınırı oluşturur
- Hem dizi hem ayak bileğini çaprazlar; bu nedenle gerginliği yalnızca diz düzken görülür: Silfverskiöld testinin temeli
- Soleusla birlikte germe refleksi Aşil refleksi (S1) olan triseps surayı oluşturur

## Komşuluklar

**Üstte**
Medial femoral kondilin üstündeki başlangıcı diz kapsülünün arkasına yaslanır; onunla [semimembranozus tendonu](https://durgical.com/tr/anatomi/semimembranozus-tendonu/) arasında, sıklıkla diz eklemine açılan gastroknemius-semimembranozus bursası bulunur

**Lateral**
V. saphena parvayı taşıyan orta hattaki bir olukla ayrılan lateral baş; başlar arasındaki aralığın derininde popliteal damarlar ve tibial sinir baldıra iner

**Derin**
[Plantaris tendonu](https://durgical.com/tr/anatomi/plantaris-tendonu/) ve soleus; daha yukarıda popliteus ve diz kapsülünün arkası

**Medial**
Dizde semimembranozus ve pes anserinus tendonları; daha aşağıda medial bacağın [deri](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/deri/) altı dokusunda v. saphena magna ve safen sinir

**Yüzeysel**
Derin fasya ve deri; n. cutaneus surae medialis başların üzerinden aşağı iner ve ortak fibular sinirin bir dalıyla birleşerek sural siniri oluşturur

## Nasıl bulunur

Parmak ucunda dururken medial baş iç baldırın daha büyük, daha yuvarlak kabarıklığı olarak belirginleşir; alt kenarı lateral başınkinden belirgin şekilde daha aşağıdadır. Yüzüstü yatarken diz dirence karşı bükülünce popliteal çukurun alt-medial sınırı olarak hissedilir.

## Fizik muayene

- Silfverskiöld testi: ayak bileği dorsifleksiyonu önce diz düzken, sonra bükülüyken ölçülür; yalnızca diz düzken kısıtlıysa gerginlik gastroknemiustadır, her iki pozisyonda kısıtlıysa soleus veya Aşil tendonu da gergindir
- Tekrarlayan tek ayak topuk kaldırma: karşı tarafa göre daha az veya daha alçak kaldırma, yırtığa, tibial sinir lezyonuna veya S1 kök sorununa bağlı baldır güçsüzlüğüne işaret eder
- Aşil refleksi: azalmış veya alınamayan refleks S1 kök veya tibial sinir lezyonunu düşündürür (yaşlılarda ve periferik nöropatide de sıklıkla azalmıştır)

## Görüntülemede

Tenisçi bacağında olağan ilk tetkik ultrasondur: medial başın soleusla buluştuğu alt ucunda yırtık ve iki kas arasında sıvı veya hematom. Aynı inceleme ana ayırıcı tanı olan derin ven trombozunu dışlar. Baker kisti dizden bu baş ile semimembranozus tendonu arasından kabarır. MR belirsiz yırtıkları derecelendirir.

## Sık görülen sorunlar

- Baldır zorlanması veya yırtığı; çoğunlukla ani bir itiş sırasında iç başta («tenisçi bacağı»).
- Kramplar.

## Nasıl tanı konur

Fizik muayene; ultrasonografi. Baldır ağrısı ve şişliği bir pıhtı (derin ven trombozu) açısından da değerlendirilmelidir.

## Tedavi

- Dinlenme, buz, kompresyon, ardından kademeli germe ve güçlendirme.

## Klinik ilişki

- Tenisçi bacağı tipik olarak diz düz ve ayak bileği dorsifleksiyondayken yerden itme hareketinden sonra olur; ultrason medial başta yırtığı ve onunla soleus arasında sıvıyı gösterir
- Popliteal arter tuzaklanması: arterin medial başın medialinden veya altından anormal seyri ya da anormal bir kas demeti, genç aktif kişilerde arteri sıkıştırır ve efor ile baldır kladikasyonuna yol açar
- Baldır kas pompası: kasılma derin venleri ve baldır kasları içindeki venöz sinüsleri sıkarak kanı kapakçıklardan yukarı iter; uzun süreli hareketsizlik bu pompayı ortadan kaldırır ve derin ven trombozunu kolaylaştırır
- Popliteal (Baker) kist gastroknemius-semimembranozus bursasından kabarır; yırtılırsa sıvı baldır boyunca aşağı iner ve derin ven trombozunu taklit edebilir
- Medial baş, diz ve tibianın üst üçte biri üzerinde açıkta kalan kemik veya implant için standart lokal kas flebidir; gastroknemius resesyonu izole gastroknemius kontraktürünü uzatır

## Anatomik varyasyonlar

- Femurdan kaynaklanan üçüncü bir baş (gastrocnemius tertius) veya ek bir demet bulunabilir ve popliteal arter tuzaklanmasının nedenlerinden biridir

## Gelişim

Baldır kasları bacağın ventral (fleksör) kas kitlesinden gelir; bu nedenle yüzeyel arka kompartmanın tamamı tibial sinirden innerve olur.

## İlgili hastalıklar

- [Aşil tendonu yırtığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/asil-tendonu-y-rt-g/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## «Tenisçi bacağı» nedir ve genellikle hangi kas yırtılır?

Diz düz ve ayak bileği dorsifleksiyondayken yerden itme sırasında oluşan bir baldır yırtığı; genellikle soleus aponörozuna katıldığı yerde gastroknemiusun medial başıdır.

## Silfverskiöld testi neyi gösterir?

Dorsifleksiyon yalnızca diz düzken kısıtlıysa gerginlik gastroknemiustadır; diz hem düz hem bükülüyken kısıtlıysa soleus veya Aşil tendonu da gergindir.

## Gastroknemiusu hangi sinir innerve eder ve soleusla birlikte hangi refleks onu test eder?

Tibial sinir (S1–S2); Aşil refleksi (S1) triseps suranın (gastroknemius ve soleus) germe refleksidir.

## Gastroknemiusun medial başı popliteal çukurun hangi sınırını oluşturur?

Alt-medial sınırı; lateral baş ve plantaris alt-lateral sınırı oluşturur.

## Gastroknemiusun medial başı popliteal arter tuzaklanmasına nasıl yol açar?

Arterin medial başın medialinden veya altından anormal seyri, genç aktif kişilerde arteri sıkıştırır ve efor ile baldır kladikasyonuna yol açar.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
caput mediale musculi gastrocnemii TA2 2659

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Cabeza medial del músculo gastrocnemio

**İngilizce (TA2)**
Medial head of gastrocnemius

## İlgili

- [Gastroknemius kası (dış baş, caput laterale)](https://durgical.com/tr/anatomi/gastroknemius-kas/)
- [Soleus kası (m. soleus)](https://durgical.com/tr/anatomi/soleus-kas/)
- [Tibial sinir (n. tibialis)](https://durgical.com/tr/anatomi/tibial-sinir/)
- [Popliteal arter (a. poplitea)](https://durgical.com/tr/anatomi/popliteal-arter/)
- [Gastroknemius tendonu (iç baş)](https://durgical.com/tr/anatomi/gastroknemius-tendonu-alt-ekstremite/)
- [Femur (uyluk kemiği)](https://durgical.com/tr/anatomi/femur/)
- [Tibia (kaval kemiği)](https://durgical.com/tr/anatomi/tibia/)
- [Aşil tendonu (tendo calcaneus)](https://durgical.com/tr/anatomi/asil-tendonu/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Gastrocnemius Muscle](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532946/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/gastroknemius-kas-alt-ekstremite/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/gastroknemius-kas-alt-ekstremite/