[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Omurga ve pelvis](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/omurga-ve-pelvis/) › Lomber faset eklemler

[Eklemler ve bağlar](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/eklemler-ve-baglar/) · [Omurga ve pelvis](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/omurga-ve-pelvis/)

# Lomber faset eklemler

Lomber faset eklemler belin arkasındaki küçük eklem çiftleridir; burulmayı engeller ve yükü diskle paylaşır.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=spine&select=facet_joints_lumbar&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Omurganın arkasında, komşu omurlar arasında her iki yanda birer tane bulunan, her biri kıkırdak ve kapsüle sahip çiftler hâlinde küçük kayan eklemler.

## Ne işe yarar

Hareketi yönlendirir ve sınırlar (lomber faset eklemler dönmeyi engeller) ve özellikle geriye eğildiğinizde yükü diskle paylaşır.

## Önemli noktalar

- Her eklem iki düzeyden medial dal alır (L4–L5 eklemi L3 ve L4 medial dallarından); bu nedenle tek bir eklemi bloke etmek için iki sinirin bloke edilmesi gerekir
- Üst ve alt fasetler arasındaki pars interartikülaris stres kırıklarına (spondilolizis) uğrar; en sık L5'te
- Fasetler ekstansiyonda ve disk yüksekliğini kaybettiğinde yükün daha büyük bir bölümünü taşır
- L4–L5'teki sagitale bakan fasetler, en sık bu düzeyde görülen dejeneratif spondilolisteziye zemin hazırlar

## Komşuluklar

**Önde**
Kapsülün ön yüzüyle kaynaşan ligamentum flavum; hemen önünde geçen kökle lateral resesus ve çıkan kökle foramen

**Arkada**
Kapsülü ve mamiller çıkıntıları kavrayan m. multifidus; daha dışta m. erector spinae

**Medial**
Lamina ve spinöz çıkıntı; kanalın içinde kauda ekinayla birlikte dural kese

**Lateral**
Transvers çıkıntının kökü; burada medial dal, mamillo-aksesuar bağın altındaki bir olukta seyreder

## Nasıl bulunur

Eklemler m. erector spinae'nın derininde, orta hattan birkaç santimetre uzakta, yaklaşık iki spinöz çıkıntı arasındaki aralık düzeyinde yer alır. Paraspinal (Wiltse) yaklaşımda faset, m. multifidus ile m. longissimus arasında hissedilen ilk kemik yer işaretidir.

## Fizik muayene

- Faset yükleme (Kemp) testi: ayakta gövde ekstansiyona getirilir ve bir tarafa döndürülür; o taraftaki lokal bel ağrısı faset kaynağını, dizin altına inen bacak ağrısı ise sinir kökünü düşündürür. Tek başına güvenilir değildir; referans yöntem kontrollü medial dal bloklarıdır

## Görüntülemede

Faset artropatisini en iyi BT gösterir: eklem aralığında daralma, osteofitler, subkondral kistler ve vakum fenomeni. MR efüzyonları ve sinovyal kistleri gösterir; kaymayla birlikte büyük bir efüzyon instabiliteyi düşündürür. Oblik grafide İskoç teriyeri köpeğinin boynundaki bir «tasma» pars defektini gösterir.

## Sık görülen sorunlar

- Faset artriti: çoğunlukla geriye eğilmek veya dönmekle artan ve sabahları sertlikle seyreden bel ağrısı.
- Bir sinir köküne bası yapabilen faset kistleri.
- Yıpranmış faset eklemler bir omurun diğerinin üzerinde kaymasına izin verir (dejeneratif spondilolistezis).

## Nasıl tanı konur

Tek bir bulgu yoktur. BT veya MR artriti gösterir; eklemin sinirlerine yapılan uyuşturucu enjeksiyon (medial dal bloğu) ağrının kaynağının eklem olup olmadığını gösterir.

## Tedavi

- Fizik tedavi, ilaç, faset eklem veya medial dal enjeksiyonları.
- Radyofrekans ablasyon: ısı, ekleme giden küçük sinirleri aylarca devre dışı bırakır.
- TLIF'te diske ulaşmak için bir taraftaki faset eklem çıkarılır.

## Klinik ilişki

- Ekstansiyon ve rotasyonu tekrarlayan ergenlerde (jimnastik, krikette hızlı top atma, futbol) spondilolizis; iki taraflı defektler genellikle S1 üzerinde L5 olmak üzere istmik spondilolisteziye yol açabilir
- Faset hipertrofisi ve ligamentum flavum kalınlaşması birlikte yonca biçimli kanala ve lateral resesus stenozuna yol açar
- Transvers çıkıntı kökündeki medial dal oluğu, faset sendromunda medial dal blokları ve radyofrekans nörotomi için floroskopik hedeftir

## Anatomik varyasyonlar

- Faset tropizmi: sağ ve sol fasetler farklı açılara bakar, en sık alt lomber düzeylerde; disk hernisiyle ilişkisi tartışmalıdır

## Akılda tutmak için

Oblik grafide İskoç teriyeri köpeği (Scottie dog): göz = pedikül, kulak = üst eklem çıkıntısı, burun = transvers çıkıntı, boyun = pars, ön bacak = alt eklem çıkıntısı.

## İlgili hastalıklar

- [Mekanik bel ağrısı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/mekanik-bel-agr-s/)
- [Lomber spinal stenoz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/lomber-spinal-stenoz/)
- [Spondilolistezis](https://durgical.com/tr/hastaliklar/spondilolistezis/)
- [Ankilozan spondilit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/ankilozan-spondilit/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## L4–L5 faset eklemini hangi sinirler innerve eder?

Arka dalların L3 ve L4 medial dalları: her lomber faset eklemi iki medial dal alır; bu nedenle blok iki siniri hedeflemelidir.

## Lomber faset eklemler hangi hareketi engeller ve neden?

Rotasyonu: kavisli, sagitale yakın fasetleri fleksiyon-ekstansiyona izin verir ama burulmayı engeller; L5–S1'de daha koronaldirler ve öne kaymaya direnç gösterirler.

## Oblik lomber grafide İskoç teriyeri köpeğinin boynundaki bir tasma ne anlama gelir?

Pars interartikülaris defekti (spondilolizis): köpeğin boynu parstır, yani üst ve alt fasetler arasındaki stres kırığı yeri; en sık L5'te.

## Dejeneratif spondilolistezis neden en sık L4–L5'te görülür?

L4–L5'teki fasetler sagitale bakar; bu da fasetler aşındığında öne kaymayı kolaylaştırır.

## Ağrı kaynağının bir lomber faset eklemi olduğunu doğrulamak için referans test nedir?

Kontrollü medial dal blokları; faset yükleme (Kemp) testi bunu düşündürür ama tek başına güvenilir değildir.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
articulationes zygapophysiales TA2 1707

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Articulación cigapofisaria DeCS D021801

**İngilizce (TA2)**
Zygapophysial (facet) joints

## İlgili

- [Ligamentum flavum (sarı bağ)](https://durgical.com/tr/anatomi/ligamentum-flavum/)
- [L1 omuru](https://durgical.com/tr/anatomi/l1-omuru/)
- [L2 omuru](https://durgical.com/tr/anatomi/l2-omuru/)
- [L3 omuru](https://durgical.com/tr/anatomi/l3-omuru/)
- [L4 omuru](https://durgical.com/tr/anatomi/l4-omuru/)
- [L5 omuru](https://durgical.com/tr/anatomi/l5-omuru/)
- [Sakrum (os sacrum)](https://durgical.com/tr/anatomi/sakrum/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=35259&filter=ths_termall&q=Articulaci%C3%B3n%20Cigapofisaria); [Anatomy, Back, Lumbar Spine](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557616/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/lomber-faset-eklemler/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/lomber-faset-eklemler/