[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/) › Okülomotor sinir (III; n. oculomotorius)

[Sinir sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/sinir-sistemi/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Okülomotor sinir (III; n. oculomotorius)

Okülomotor sinir (III. kraniyal sinir) göz kaslarının çoğunu çalıştırır, kapağı kaldırır, pupillayı daraltır; sıkışırsa kapak düşer, pupilla genişler.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=head_neck&select=oculomotor_nerve&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Orta beyinden göz kaslarının çoğuna, göz kapağını kaldıran kasa ve pupillaya giden sinir.

## Ne işe yarar

Gözü yukarı, aşağı ve içe hareket ettirir, kapağı kaldırır ve pupillayı daraltır; sıkıştığında göz aşağı ve dışa döner, pupilla geniştir.

## Önemli noktalar

- Tam felç: göz aşağı ve dışa bakar (karşılanmayan lateral rektus ve süperior oblik), belirgin pitoz ve ışığa yanıt vermeyen geniş pupilla
- Pupilla tutulmuşsa bası düşünülür; klasik olarak arteria communicans posterior anevrizması, acil durum; pupilla korunmuşsa genellikle diyabetik veya hipertansif mikrovasküler felç
- Pupilla lifleri (parasempatik) sinirin yüzeyinde seyreder, bu nedenle dış bası önce onlara ulaşır, küçük damar iskemisi ise sinirin merkezini hasarlar
- Unkal (transtentoryal) herniasyonda uncus siniri tentoryuma doğru bastırır: kitle tarafında sabit, geniş pupilla erken bir uyarı bulgusudur

## Komşuluklar

**Seyir**
Orta beyni fossa interpeduncularis'te terk eder, arteria cerebri posterior ile arteria superior cerebelli arasından geçer, arteria communicans posterior'un yanında öne doğru ilerler, kavernöz sinüsün tavanından ve lateral duvarından geçip anulus tendineus communis'in içinden fissura orbitalis superior yoluyla orbitaya girer ve burada üst ve alt dallara ayrılır

**Üstte**
Kavernöz sinüsün lateral duvarındaki en üst sinirdir; troklear sinirin (IV) ve V1 oftalmik sinirin üstünde yer alır

**Lateral**
Tentoryal çentikte temporal lobun uncus'u ve tentoryumun serbest kenarı; şişen bir hemisfer uncus'u sinirin üzerine iter

## Nasıl bulunur

Ele gelmez; göz hareketleri, göz kapağı ve pupilla ile değerlendirilir. MR'de veya diseksiyonda pedunculus cerebri'ler arasından çıkıp arteria cerebri posterior ile arteria superior cerebelli arasında öne doğru seyrettiği görülür.

## Fizik muayene

- H biçiminde göz hareketleri: zayıf addüksiyon, elevasyon ve depresyon III. kraniyal siniri işaret eder; birincil bakışta göz aşağı ve dışa bakar
- Pupilla ışık refleksi: o tarafta direkt veya indirekt (konsensüel) ışıkla daralmayan geniş pupilla, eferent kolun (III. kraniyal sinir) etkilendiğini gösterir
- Yakın (akomodasyon) refleksi: etkilenen tarafta pupilla daralmaz ve göz konverjans yapmaz
- Göz kapağı: levator palpebrae güçsüzlüğüne bağlı pitoz; tam felçte sıklıkla tamdır

## Görüntülemede

Pupilla tutulduğunda BT veya MR anjiyografi ile arteria communicans posterior anevrizması aranır; MR orta beyindeki çekirdeği, sisternal segmenti ve kavernöz sinüsü gösterir.

## Sık görülen sorunlar

- Felç: düşük kapak, aşağı ve dışa dönmüş göz, çift görme.
- Geniş pupillalı bir felç, ona bası yapan bir anevrizmayı gösterebilir: acil durumdur.
- Diyabet genellikle pupillayı koruyan bir felce yol açabilir.

## Nasıl tanı konur

Göz ve pupilla muayenesi; pupilla etkilenmişse acil BT/MR anjiyografi.

## Tedavi

- Nedenin tedavisi.
- Anevrizmanın güvenceye alınması (klips veya koil).
- Diyabetik felçlerin çoğu aylar içinde düzelir.

## Klinik ilişki

- Weber sendromu: orta beyin lezyonu aynı tarafta III. kraniyal sinir felci ile vücudun karşı tarafında güçsüzlüğe yol açar
- Kavernöz sinüs hastalığı (tromboz, tümör, karotis-kavernöz fistül) III. siniri IV, V1, V2 ve VI ile birlikte etkileyebilir
- III. kraniyal sinir felcindeki pitoz genellikle belirgin, pupilla ise geniştir; bu, Horner sendromundaki hafif pitoz ve küçük pupilladan farklıdır

## Akılda tutmak için

Göz kası sinirleri için İngilizce akrostiş "LR6 SO4, the rest 3": lateral rektus VI., süperior oblik IV., diğerlerinin tümü III. sinir tarafından uyarılır.

## İlgili hastalıklar

- [Subaraknoid kanama](https://durgical.com/tr/hastaliklar/subaraknoid-kanama/)
- [Travmatik beyin hasarı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/travmatik-beyin-hasar/)
- [Epidural hematom](https://durgical.com/tr/hastaliklar/epidural-hematom/)
- [Hipofiz adenomu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hipofiz-adenomu/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Tam okülomotor sinir (III) felcinde göz hangi konumdadır ve neden?

Aşağı ve dışa; belirgin pitoz ve sabit geniş pupilla ile birlikte: lateral rektus (VI) ve süperior oblik (IV) karşılanmadan çalışır.

## Okülomotor sinir felcinde pupilla tutulumu, pupillanın korunmasına kıyasla neyi düşündürür?

Pupilla tutulmuşsa bası; klasik olarak arteria communicans posterior anevrizması (acil durum). Korunmuşsa genellikle diyabetik veya hipertansif mikrovasküler felç.

## Okülomotor sinire dış bası neden önce pupillayı etkiler?

Parasempatik pupilla lifleri sinirin yüzeyinde seyreder, küçük damar iskemisi ise sinirin merkezini hasarlar.

## Unkal herniasyon okülomotor sinir yoluyla hangi erken bulguyu oluşturur?

Uncus siniri tentoryuma doğru bastırdığı için kitle tarafında sabit, geniş pupilla.

## Weber sendromu nedir?

Aynı tarafta okülomotor sinir (III) felci ile vücudun karşı tarafında güçsüzlüğe yol açan orta beyin lezyonudur.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
nervus oculomotorius TA2 6187

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Nervio Oculomotor DeCS D009802

**İngilizce (TA2)**
Oculomotor nerve

## İlgili

- [Kavernöz sinüs (sinus cavernosus)](https://durgical.com/tr/anatomi/kavernoz-sinus/)
- [Arka komünikan arter (a. communicans posterior)](https://durgical.com/tr/anatomi/arka-komunikan-arter/)
- [Üst rektus kası (m. rectus superior)](https://durgical.com/tr/anatomi/ust-rektus-kas/)
- [Alt rektus kası (m. rectus inferior)](https://durgical.com/tr/anatomi/alt-rektus-kas/)
- [Medial rektus kası (m. rectus medialis)](https://durgical.com/tr/anatomi/medial-rektus-kas/)
- [Alt oblik kas (m. obliquus inferior)](https://durgical.com/tr/anatomi/alt-oblik-kas/)
- [Levator palpebra kası (m. levator palpebrae superioris)](https://durgical.com/tr/anatomi/levator-palpebra-kas/)
- [İris](https://durgical.com/tr/anatomi/iris/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=9988); [Neuroanatomy, Cranial Nerve 3 (Oculomotor)](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537126/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/okulomotor-sinir/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/okulomotor-sinir/