[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Karın (abdomen)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kar-n/) › Periton (peritoneum)

[Sindirim sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/sindirim-sistemi/) · [Karın (abdomen)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kar-n/)

# Periton (peritoneum)

Periton, karnın iç yüzünü döşeyen ve organlarının çoğunu örten ince, düzgün zardır; organların birbiri üzerinde kaymasını sağlar.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=abdomen&select=peritoneum&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Karın boşluğunu döşeyen ince zar.

## Ne işe yarar

Bağırsakları tutar. Anterior lomber cerrahinin çoğu onun arkasından (retroperitoneal) ilerler; onu açmak yerine kenara iter.

## Önemli noktalar

- İntraperitoneal organlar bir mezentere asılıdır; retroperitoneal organlar paryetal peritonun arkasındadır; sekonder retroperitoneal organlar (duodenumun çoğu, pankreas, çıkan ve inen kolon) bunu kaynaşma ile kaybetmiştir
- Büyük kese ile küçük kese (bursa omentalis) yalnızca epiploik foramen (Winslow deliği) aracılığıyla bağlantılıdır
- Visseral ağrı embriyolojik bağırsak bölümüne göre yansır: ön bağırsak epigastriuma, orta bağırsak göbek çevresine, arka bağırsak suprapubik bölgeye
- Defans ve rebound hassasiyetiyle birlikte sert, tahta gibi bir karın paryetal peritonun iltihaplandığını gösterir (peritonit)

## Komşuluklar

**Yüzeysel**
Ekstraperitoneal yağ ve transversalis fasyası paryetal peritonu karın duvarı kaslarından ayırır

**Arkada**
Retroperiton: böbrekler, sürrenal bezler, [üreterler](https://durgical.com/tr/anatomi/ureterler/), aort ve vena cava inferior, duodenumun çoğu, kuyruğu dışında [pankreas](https://durgical.com/tr/anatomi/pankreas/), çıkan ve inen kolon, rektumun bir bölümü

**Altta**
Mesane, uterus ve üst rektumun üzerini örter; kadınlarda vezikouterin ve rektouterin (Douglas) çıkmazlarını, erkeklerde rektovezikal çıkmazı oluşturur

**İçerik**
İnce bir seröz sıvı tabakası; sıvı hepatorenal çıkmazda (Morison poşu, sırtüstü yatarken üst karnın en alçak noktası), subfrenik boşluklarda, parakolik oluklarda ve pelvik çıkmazlarda toplanır

## Nasıl bulunur

Parasentez, alt epigastrik arterden kaçınmak için genellikle sol alt kadranda, rektus kılıfının lateralinde ve spina iliaca anterior superior'un üstünde ve medialinde yapılır; ya da mesane boşaltılmış olarak göbeğin altında orta hatta, damarsız linea albadan yapılır.

## Fizik muayene

- Rebound hassasiyeti (Blumberg belirtisi): bası hızla kaldırıldığında ağrı, paryetal periton irritasyonunu düşündürür
- İstemsiz defans ve rijidite: iltihaplı paryetal periton üzerindeki karın duvarının refleks kasılması
- Yer değiştiren matite: kişi yan döndüğünde mat alanın yer değiştirmesi serbest sıvıyı (asit) düşündürür; sıvı dalgası büyük hacmi düşündürür
- Öksürük veya sarsıntı hassasiyeti: öksürürken ya da sarsıcı bir hareketle ağrı peritoniti düşündürür

## Görüntülemede

Ayakta akciğer grafisi, perfore bir organ sonrası diyafram altında serbest havayı (pnömoperitoneum) gösterir; sırtüstü grafide bağırsak duvarının her iki yüzü görünür hale gelir (Rigler belirtisi). Ultrason (travmada FAST) Morison poşunda, dalak çevresinde ve pelviste serbest sıvı arar; BT asit, apse ve periton kalınlaşmasını gösterir.

## Klinik ilişki

- Spontan bakteriyel peritonit sirotik asidi komplike eder; parasentezle alınan sıvıda tanı konur
- Peritonit sonrası irin, yatarken en alçak noktalar olan subfrenik ve hepatorenal boşluklarda toplanır
- Periton diyalizi peritonu bir değişim zarı olarak kullanır
- Kolombiya'da hâlâ görülen tüberküloz peritonit, asit ve hamur kıvamında bir karına yol açar

## Gelişim

Periton boşluğu intraembriyonik sölomdan gelişir; bağırsağın rotasyonu ve mezenterlerin arka duvarla kaynaşması bazı organları sekonder retroperitoneal yapar.

## Akılda tutmak için

Retroperitoneal organlar için SAD PUCKER (İngilizce akrostiş): Suprarenal glands (sürrenal bezler), Aorta and IVC (aort ve VCI), Duodenum (2–4. bölümler), Pancreas (pankreas, kuyruğu hariç), Ureters (üreterler), Colon (çıkan ve inen kolon), Kidneys (böbrekler), Esophagus (özofagus), Rectum ([rektum](https://durgical.com/tr/anatomi/rektum/), bir bölümü).

## İlgili hastalıklar

- [Peritonit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/peritonit/)
- [Sepsis ve septik şok](https://durgical.com/tr/hastaliklar/sepsis-ve-septik-sok/)
- [Dang humması (dengue)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/dang-hummas/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Hangi karın organları sekonder retroperitonealdir?

Duodenumun çoğu, pankreas (kuyruğu hariç) ve çıkan ve inen kolon: periton örtülerini arka duvarla kaynaşarak kaybetmişlerdir.

## Büyük kese ile küçük kese arasındaki tek bağlantı nedir?

Epiploik foramen (Winslow deliği).

## Ön bağırsak, orta bağırsak ve arka bağırsaktan gelen visseral ağrı nereye yansır?

Ön bağırsak epigastriuma, orta bağırsak göbek çevresine, arka bağırsak suprapubik bölgeye.

## Sırtüstü yatan bir hastada üst karında serbest sıvı ilk olarak nerede toplanır?

Sırtüstü yatarken üst karnın en alçak noktası olan hepatorenal çıkmazda (Morison poşu); travmada FAST ultrason burayı kontrol eder.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
peritoneum; peritoneum parietale TA2 3729

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Peritoneo DeCS D010537

**İngilizce (TA2)**
Peritoneum

## İlgili

- [Transversalis fasyası (fascia transversalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/transversalis-fasyas/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=10727); [Anatomy, Abdomen and Pelvis, Peritoneum](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534788/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/periton/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/periton/