[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Alt ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/alt-ekstremite/) › Plantar fasya (aponeurosis plantaris)

[Kas sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/kas-sistemi/) · [Alt ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/alt-ekstremite/)

# Plantar fasya (aponeurosis plantaris)

Plantar fasya, tabanın altında topuktan parmaklara uzanan kalın bir banttır; kemeri destekler ve tahriş olduğunda topuk ağrısına yol açabilir.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=lower_limb&select=plantar_fascia&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Ayak tabanı boyunca, topuk kemiğinin alt yüzünden parmak tabanlarına uzanan kalın, lifli bir bant.

## Ne işe yarar

Kemeri bir yay kirişi gibi destekler. Parmaklar yukarı büküldüğünde gerilir ve ayağı itiş için sağlamlaştırır.

## Önemli noktalar

- Üç bölümü vardır: kalın bir santral bant (klinik olarak önemli olan) ile daha ince medial ve lateral bantlar; santral bant beş uzantıya ayrılır
- Irgat (windlass) mekanizması: parmakların yukarı bükülmesi fasyayı metatars başları çevresine sarar; ayağı kısaltır, kemeri yükseltir ve topuğu içe döndürür; böylece ayak itiş için sert bir kaldıraç haline gelir
- Plantar fasiit ağrısı medial kalkaneal tüberküldedir; kronik olgular inflamatuvar değil dejeneratiftir (fasiozis)
- Topuk ağrısını taklit edenler: lateral plantar sinirin birinci dalının (Baxter siniri) sıkışması, kalkaneus stres kırığı, yağ yastığı atrofisi ve tarsal tünel sendromu

## Komşuluklar

**Seyir**
Tuber calcaneiden öne doğru genişler; metatars başlarının yakınında her uzantı fleksör tendonların çevresinde ikiye ayrılarak plantar plaklara ve derin transvers metatarsal bağlara ulaşır, [deri](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/deri/) kıvrımlarına lifler verir

**Yüzeysel**
Fibröz bölmeler içindeki yağdan oluşan topuk yağ yastığı ve taban derisi

**Derin**
Taban kaslarının birinci tabakası: fleksör digitorum brevis (derin yüzünden başlar), abduktor hallusis ve abduktor digiti minimi

**Medial**
Fasyanın başlangıcına yakın abduktor hallusis ile quadratus plantae arasından geçen Baxter siniri

## Nasıl bulunur

Ayak bileği ve parmaklar, özellikle başparmak, yukarı bükülünce fasyanın medial kenarı tabanda gergin bir kordon olarak belirginleşir. Plantar fasiitin hassas noktası topuk yastığının önünde, medial kalkaneal tüberkülün üzerindedir.

## Fizik muayene

- Windlass testi: başparmağın pasif dorsifleksiyonu (ayakta ya da oturarak) topuk ağrısını ortaya çıkarır; plantar fasiit için özgüldür, ancak sıklıkla negatiftir
- Medial kalkaneal tüberkülde nokta hassasiyeti plantar fasiiti destekler; topuğu iki yandan sıkınca ağrı ise kalkaneus stres kırığını düşündürür
- Silfverskiöld testi: gastroknemius gerginse diz bükülünce ayak bileği dorsifleksiyonu artar; sık görülen bir birlikteliktir

## Görüntülemede

Ultrason diğer tarafa göre kalınlaşmış, daha koyu bir başlangıç gösterir (olağan eşik yaklaşık 4 mm'den fazla); MR kalınlaşmayı, kısmi yırtıkları ve kalkaneusta kemik ödemini gösterir. Röntgende plantar topuk dikeni ağrısı olmayan kişilerde de sıktır ve çoğunlukla fleksör digitorum brevis başlangıcında yer alır.

## Sık görülen sorunlar

- Plantar fasiit: sabah ilk adımlarda veya dinlendikten sonra en kötü olan topuk ağrısı. Koşucularda, bütün gün ayakta duranlarda ve fazla kilolu kişilerde sıktır.
- Kısmi yırtıklar; bazen ani bir itişten sonra.
- Bantta küçük nodüller (plantar fibromatozis).

## Nasıl tanı konur

Genellikle öykü ve fizik muayene. Ultrasonografi veya MR kalınlaşmış fasyayı gösterebilir. Röntgen bir topuk dikeni gösterebilir; bu çoğu zaman ağrının nedeni değildir.

## Tedavi

- Çoğu kişi cerrahi olmadan iyileşir: baldırın ve fasyanın germe egzersizleri, destekleyici ayakkabılar veya tabanlıklar, gece atelleri ve aktivite değişiklikleri.
- Süregelen ağrı: fizik tedavi, enjeksiyonlar veya şok dalga tedavisi.
- Aylar sonra düzelmeyen az sayıdaki kişi için fasyanın kısmen serbestleştirilmesi cerrahisi.

## Klinik ilişki

- Rüptür ani bir itiş hareketinin ardından gelişebilir ve önceki steroid enjeksiyonlarıyla ilişkilidir; sonrasında kemer basıklaşabilir
- Gevşetme cerrahisinde yalnızca medial bölüm kesilir; çünkü tam gevşetme kemeri basıklaştırabilir ve lateral kolona aşırı yük bindirebilir
- Plantar fibromatozis (Ledderhose hastalığı) santral bantta nodüller oluşturur ve eldeki Dupuytren hastalığıyla ilişkilidir

## Akılda tutmak için

Windlass (ırgat): "toes up, arch up" (İngilizce ifade: «parmaklar yukarı, kemer yukarı»).

## İlgili hastalıklar

- [Plantar Fasiit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/plantar-fasiit/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Plantar fasyanın tutunma yerleri nelerdir?

Tuber calcaneinin medial çıkıntısından, parmakların plantar plaklarına ve fibröz fleksör kılıflarına giden beş uzantıya.

## Plantar fasyanın windlass (ırgat) mekanizması nedir?

Parmakların yukarı bükülmesi fasyayı metatars başları çevresine sarar ve kemeri yükseltir; böylece ayak itiş için sert bir kaldıraç haline gelir.

## Plantar fasiitin nokta hassasiyeti nerededir ve topuğun yandan yana sıkılmasıyla oluşan ağrı bunun yerine neyi düşündürür?

Medial kalkaneal tüberkülde; topuğu iki yandan sıkınca ağrı kalkaneus stres kırığını düşündürür.

## Plantar fasya gevşetme cerrahisinde neden yalnızca medial bölüm kesilir?

Tam gevşetme kemeri basıklaştırabilir ve lateral kolona aşırı yük bindirebilir.

## Hangi sinir sıkışması plantar fasiitin topuk ağrısını taklit eder?

Abduktor hallusis ile quadratus plantae arasında sıkışan, lateral plantar sinirin birinci dalı olan Baxter siniri.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
aponeurosis plantaris TA2 2718

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Aponeurosis plantar

**İngilizce (TA2)**
Plantar aponeurosis

## İlgili

- [Kalkaneus (topuk kemiği)](https://durgical.com/tr/anatomi/kalkaneus/)
- [Kısa parmak fleksör kası (m. flexor digitorum brevis)](https://durgical.com/tr/anatomi/k-sa-parmak-fleksor-kas/)
- [Başparmak abduktör kası (m. abductor hallucis)](https://durgical.com/tr/anatomi/basparmak-abduktor-kas/)
- [Küçük parmak abduktör kası (m. abductor digiti minimi)](https://durgical.com/tr/anatomi/kucuk-parmak-abduktor-kas/)
- [Plantar arterler](https://durgical.com/tr/anatomi/plantar-arterler/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Foot Fascia](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526043/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/plantar-fasya/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/plantar-fasya/