[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Karın (abdomen)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kar-n/) › Sağ böbreküstü bezi (glandula suprarenalis dextra)

[Endokrin sistem](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/endokrin-sistem/) · [Karın (abdomen)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kar-n/)

# Sağ böbreküstü bezi (glandula suprarenalis dextra)

Sağ böbreküstü bezi, sağ böbreğin üstünde, karaciğerin arkasına sığınmış küçük bir bezdir; kortizol, aldosteron ve adrenalin yapar.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=abdomen&select=adrenal_gland_right&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Sağ böbreğin üstünde, inferior vena kava'nın arkasına sokulmuş piramit biçimli bez.

## Ne işe yarar

Adrenalin (stres yanıtı), kortizol (enerji, inflamasyon, stres) ve aldosteron (tuz ve kan basıncı) üretir. Kısa veni doğrudan inferior vena kava'ya dökülür.

## Önemli noktalar

- Çok kısa olan veni alt ana toplardamarın arka yüzüne girer: sağ adrenalektomide kolayca yırtılır ve adrenal ven örneklemesinde en sık başarısızlık noktasıdır
- Sağ böbreğin üst kutbunda, karaciğer, vena cava ve diyaframın sağ krusu arasına sıkışmış olarak durur

## Komşuluklar

**Önde**
Medialde alt ana toplardamar, lateralde karaciğerin çıplak alanı; bazen altta duodenum

**Arkada**
Diyaframın sağ krusu

**Medial**
Sağ çölyak gangliyonu ve sağ krus

**Altta**
Yağ dokusu ve renal fasyanın (Gerota fasyası) bir septumuyla ayrılan sağ böbrek üst kutbu

## Nasıl bulunur

Palpe edilemez. Laparoskopik cerrahide karaciğerin sağ lobu kaldırıldıktan sonra, alt ana toplardamarın lateral kenarının arkasında ve böbreğin üst kutbunun üstünde bulunur.

## Görüntülemede

BT'de alt ana toplardamarın arkasında, karaciğer ile sağ krus arasında ince bir çizgi veya virgül şeklinde görünür. İnsidentalomalar sol taraftaki gibi değerlendirilir; buradaki bir kitle vena cava'ya bası yapabilir.

## Sık görülen sorunlar

- BT'de rastlantısal bulunan küçük nodüller (insidentalomalar); çoğunlukla zararsızdır.
- Fazla hormon üreten tümörler (yüksek tansiyon, Cushing sendromu).

## Nasıl tanı konur

Kan ve idrarda hormon testleri; BT veya MR.

## Tedavi

- İzlem, ilaçlar veya laparoskopik çıkarma (adrenalektomi).

## Klinik ilişki

- Sağ adrenalektomide, vena cava'dan kanamayı önlemek için bez serbestleştirilmeden önce kısa ven vena cava'nın kenarında bulunup bağlanır
- Feokromositoma, aldosteron üreten (Conn) ve kortizol üreten (Cushing) adenomlar her iki tarafta da görülür; bu taraftaki ven cerrahiyi ve örneklemeyi zorlaştırır
- Meningokok sepsisinde olduğu gibi iki taraflı adrenal kanama (Waterhouse–Friderichsen sendromu) akut adrenal yetmezliğe yol açar

## Anatomik varyasyonlar

- Adrenal korteksin küçük aksesuar nodülleri bezin çevresindeki yağ dokusunda sıktır; böbreğin yakınında veya gonadların iniş yolu boyunca da bulunabilir; konjenital adrenal hiperplazide olduğu gibi yüksek ACTH etkisinde testiküler adrenal kalıntılar büyüyebilir

## Gelişim

Tek bez, iki köken: korteks mezenter kökü yakınındaki sölomik mezodermden gelişir; nöral krista hücreleri içine göç ederek medullayı oluşturur. Doğumda bez, ilk aylarda küçülen kalın fetal korteks nedeniyle görece büyüktür.

## İlgili hastalıklar

- [Cushing sendromu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/cushing-sendromu/)
- [Feokromositoma](https://durgical.com/tr/hastaliklar/feokromositoma/)
- [Adrenal yetmezlik](https://durgical.com/tr/hastaliklar/adrenal-yetmezlik/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Sağ adrenal ven nereye drene olur ve bunun önemi nedir?

Doğrudan alt ana toplardamarın arka yüzüne; çok kısa olduğu için sağ adrenalektomide kolayca yırtılır ve adrenal ven örneklemesinde en sık başarısızlık noktasıdır.

## Sağ böbreküstü bezinin önünde ve arkasında neler bulunur?

Önde: medialde alt ana toplardamar ve lateralde karaciğerin çıplak alanı. Arkada: diyaframın sağ krusu.

## Sempatik lifler adrenal medullaya nasıl ulaşır?

Preganglionik sempatik lifler (T10–L1, splanknik sinirler yoluyla) arada gangliyon olmaksızın doğrudan medulladaki kromafin hücrelerle sinaps yapar.

## Waterhouse–Friderichsen sendromu nedir?

Meningokok sepsisinde olduğu gibi, akut adrenal yetmezliğe yol açan iki taraflı adrenal kanama.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
glandula suprarenalis TA2 3874

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Glándulas suprarrenales DeCS D000311

**İngilizce (TA2)**
Suprarenal gland

## İlgili

- [Böbrekler (renes)](https://durgical.com/tr/anatomi/bobrekler/)
- [Suprarenal arterler (aa. suprarenales)](https://durgical.com/tr/anatomi/suprarenal-arterler/)
- [Alt frenik arterler (aa. phrenicae inferiores)](https://durgical.com/tr/anatomi/alt-frenik-arterler/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=314); [Anatomy, Abdomen and Pelvis: Adrenal Glands (Suprarenal Glands)](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482264/); [17.11 Development and Aging of the Endocrine System](https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/17-11-development-and-aging-of-the-endocrine-system) (OpenStax (Rice University), 2022) · uyarlanmıştır, [CC BY 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/); Anatomy of the Human Body (20th ed.): The Chromaphil and Cortical Systems (Lea & Febiger (Gray's Anatomy, 1918), 1918) · uyarlanmıştır, Public domain.

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/sag-bobrekustu-bezi/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/sag-bobrekustu-bezi/