[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Göğüs (toraks)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/gogus/) › Sağ koroner arter (a. coronaria dextra)

[Kardiyovasküler sistem](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/kardiyovaskuler-sistem/) · [Göğüs (toraks)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/gogus/)

# Sağ koroner arter (a. coronaria dextra)

Sağ koroner arter kalbin sağ yanını dolanır; sağ ventrikülü, kalbin alt yüzünü ve genellikle doğal pilini besler.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=thorax&select=rca&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Sağ koroner arter; sağ olukta kalbin arkasına doğru dolanır; çoğu kişide arka inen arteri verir.

## Ne işe yarar

Sağ ventrikülü, sol ventrikülün alt yüzünü ve çoğu kişide SA ve AV düğümleri besler (bu nedenle tıkanması kalbi yavaşlatabilir).

## Önemli noktalar

- İnferior MI (DII, DIII ve aVF'de ST elevasyonu, DIII'te DII'den daha yüksek) sağ koroner artere işaret eder; sağ prekordiyal derivasyon V4R'de ST elevasyonu sağ ventrikül infarktüsünün eşlik ettiğini gösterir
- Sağ ventrikül infarktüsü: temiz akciğerler ve yükselmiş juguler venöz basınçla birlikte düşük kan basıncı; kalp dolum basıncına bağımlıdır, bu yüzden nitratlar ve diüretikler basıncı keskin şekilde düşürebilir
- İnferior MI'da bradikardi ve AV blok, SA ve AV düğüm dallarının iskemisinden ve vagal reflekslerden (Bezold–Jarisch refleksi) kaynaklanır
- Sağ (ön) aort sinüsünden çıktığı için tip A aort diseksiyonu köke uzandığında en sık tutulan koronerdir

## Komşuluklar

**Seyir**
Sağ aort sinüsünden çıkarak truncus pulmonalis ile sağ aurikula arasından öne geçer, sağ koroner olukta akut kenara iner, sonra alt yüzü izleyerek kruksa ulaşır

**Üstte**
Sağ aurikula ve sağ atriyum

**Altta**
Akut kenarı boyunca sağ (akut) marjinal dalın seyrettiği sağ ventrikül

**Yüzeysel**
Epikardiyal yağ ve sağ koroner oluğu paylaşan v. cardiaca parva

## Nasıl bulunur

[Perikard](https://durgical.com/tr/anatomi/perikard/) açıldıktan sonra koroner oluğun sağ kısmında, sağ atriyum ile sağ ventrikül arasında yağa gömülü olarak izlenir; sonra diyafragmatik yüze döner; distal kısmına ve arka inen artere greftleme için apeks kaldırılarak ulaşılır.

## Görüntülemede

Koroner anjiyografide sol ön oblik görüntüde 'C', sağ ön oblik görüntüde 'L' gibi görünür; proksimal, orta ve distal segmentlere ayrılır ve arka inen ve posterolateral dallarla sonlanır. BT koroner anjiyografi dominansı ve anomal orijinleri gösterir.

## Sık görülen sorunlar

- Koroner arter hastalığı: yağlı plak arterleri daraltarak eforla göğüs ağrısına (angina) yol açar.
- Kalp krizi: bir plak yırtılır ve bir pıhtı arteri aniden tıkar.

## Nasıl tanı konur

Kalp krizi için EKG ve troponin; daralmaları görmek için efor testi, BT koroner anjiyografi veya kateter anjiyografi.

## Tedavi

- İlaçlar (aspirin, statinler, tansiyon kontrolü) ve sigaranın bırakılması.
- Kateterle anjiyoplasti ve stent.
- Çok sayıda veya karmaşık tıkanıklıkta bypass cerrahisi (KABG).

## Klinik ilişki

- İnferior MI'da AV blok genellikle AV düğüm düzeyindedir, dar QRS'li kaçış ritmi vardır ve sıklıkla düzelir; anterior MI'da blok daha aşağıdadır ve prognozu daha kötüdür
- Sağ ventrikül dallarından önceki proksimal tıkanma sağ ventrikül infarktüsünü ekler; distal tıkanma sağ ventrikülü korur
- Baypas greftleri genellikle distal kısmına veya arka inen artere yapılır
- Konus dalı, sağ ventrikül çıkış yolunun önünde LAD'nin konus dalıyla buluşur (Vieussens arter halkası); arterlerden biri tıkandığında açılabilen bir kollateral yoldur

## Anatomik varyasyonlar

- Konus dalının sıklıkla sağ aort sinüsünde kendi ağzı vardır ('üçüncü koroner arter')
- Sol aort sinüsünden anomal çıkış ve aort ile truncus pulmonalis arasından seyir: genç sporcularda iskemi ve ani ölümle ilişkilidir

## Gelişim

Koroner arterler epikardın oluşturduğu bir damar pleksusundan gelişir ve bu pleksus daha sonra aort sinüsleriyle bağlantı kurar; hatalı bağlantı varyasyonlarda sayılan anomal orijinleri açıklar.

## İlgili hastalıklar

- [Ateroskleroz ve dislipidemi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/ateroskleroz-ve-dislipidemi/)
- [Miyokard enfarktüsü (kalp krizi)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/miyokard-enfarktusu/)
- [Stabil angina](https://durgical.com/tr/hastaliklar/stabil-angina/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Hangi EKG paterni sağ koroner arter tıkanmasına bağlı inferior miyokard infarktüsüne işaret eder?

DII, DIII ve aVF'de ST elevasyonu; DIII'te DII'den daha yüksek.

## Sağ ventrikül infarktüsünde nitratlar ve diüretikler neden kan basıncını keskin şekilde düşürebilir?

Kalp dolum basıncına bağımlıdır; tablo temiz akciğerler ve yükselmiş juguler venöz basınçla birlikte düşük kan basıncıdır.

## İnferior miyokard infarktüsünde bradikardi ve AV blok neden görülür?

Sağ koroner arterin SA ve AV düğüm dallarının iskemisi ve vagal refleksler (Bezold–Jarisch refleksi) nedeniyle.

## Sağ koroner arter genellikle hangi düğüm ve septal dallarını verir?

SA düğüm dalı (yaklaşık %60), AV düğüm dalı (yaklaşık %80) ve sağ dominant kalplerde septumun arka 1/3'üne giden arka inen arter.

## Sağ koroner arter anjiyografide hangi şekildedir?

Sol ön oblik görüntüde «C», sağ ön oblik görüntüde «L» şeklinde.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
arteria coronaria dextra; arteria interventricularis inferior TA2 4131

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Arteria coronaria derecha DeCS D003331

**İngilizce (TA2)**
Right coronary artery

## İlgili

- [Arka inen arter (PDA, r. interventricularis posterior)](https://durgical.com/tr/anatomi/arka-inen-arter/)
- [Sağ atriyum (atrium dextrum)](https://durgical.com/tr/anatomi/sag-atriyum/)
- [Sağ ventrikül (ventriculus dexter)](https://durgical.com/tr/anatomi/sag-ventrikul/)
- [Sinoatriyal (SA) düğüm (nodus sinuatrialis)](https://durgical.com/tr/anatomi/sinoatriyal-dugum/)
- [Atriyoventriküler (AV) düğüm (nodus atrioventricularis)](https://durgical.com/tr/anatomi/atriyoventrikuler-dugum/)
- [Sol ventrikül (ventriculus sinister)](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-ventrikul/)
- [Sol ventrikül papiller kasları (mm. papillares)](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-ventrikul-papiller-kaslar/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=3346); [Anatomy, Thorax, Heart](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470256/); [Anatomy, Thorax, Sinoatrial Nodal Artery](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541008/); [19.1 Heart Anatomy](https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/19-1-heart-anatomy) (OpenStax (Rice University), 2022) · uyarlanmıştır, [CC BY 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/); Tratado de anatomía humana (9.ª ed.), tomo II, Libro IV Angiología, sección 1, cap. I Corazón (arts. VI–IX) y cap. II Pericardio.

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/sag-koroner-arter/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/sag-koroner-arter/