[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/) › Şakak kemikleri (ossa temporalia)

[İskelet sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/iskelet-sistemi/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Şakak kemikleri (ossa temporalia)

Şakak kemikleri kulakların çevresinde, kafatasının yanlarında ve tabanında yer alır; işitme ve denge organlarını barındırır, çene eklemi çukurunu oluşturur.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=head_neck&select=temporal_bone&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Kafatasının yanlarında ve tabanında, kulakların çevresindeki kemikler; orta ve iç kulağı ve mastoidi içerir.

## Ne işe yarar

İşitme ve denge organlarını barındırır ve çene ekleminin yuvasını oluşturur.

## Önemli noktalar

- [Pterion](https://durgical.com/tr/anatomi/pterion/) 'da şakak kemiğinin skuamöz kısmı alın, yan kafa ve sfenoid kemiklerle birleşir; burası, orta meninks arterinin ön dalı üzerinde, kafatası yan duvarının en ince kısmıdır
- Petröz kırıklar otik kapsülü koruyan veya tutan olarak sınıflandırılır (eski terimler: longitudinal, transvers); kapsülü tutanlar daha sık sağırlığa ve fasiyal paraliziye yol açar
- Petröz kırık bulguları: mastoid üzerinde ekimoz (Battle bulgusu), kulak zarı arkasında kan (hemotimpanum) ve BOS otoresi
- Fasiyal sinir, mastoid ve stiloid çıkıntılar arasındaki foramen stylomastoideum'dan çıkar; bebeklerde mastoid küçüktür ve sinir yüzeyel seyreder

## Komşuluklar

**Üstte**
Skuamöz kısım ve orta kafa çukuru tabanı üzerinde temporal lob; petröz apeksin yakınındaki bir çukurlukta trigeminal ganglion

**Medial**
Sinus cavernosus ve [foramen lacerum](https://durgical.com/tr/anatomi/foramen-lacerum/) 'a komşu petröz apeks; meatus acusticus internus fasiyal siniri (VII) ve vestibülokoklear siniri (VIII) taşır

**Arkada**
Mastoidin iç yüzündeki derin bir olukta sinus sigmoideus; petröz kısmın arka yüzüne dayanan beyincik

**Altta**
Petröz kısmın altında foramen jugulare (v. jugularis interna, IX, X, XI) ve canalis caroticus; foramen stylomastoideum'un altında parotis bezi ve fasiyal sinir

**Lateral**
Skuama üzerinde m. temporalis; kulak kepçesi ve dış kulak yolu; fossa mandibularis'te mandibula kondili

## Nasıl bulunur

Processus mastoideus kulak memesinin arkasında, arcus zygomaticus kulağın önünde palpe edilir. Pterion, arcus zygomaticus'un yaklaşık iki parmak eni yukarısında ve elmacık kemiğinin processus frontalis'inin bir başparmak eni arkasındadır.

## Fizik muayene

- Kafa travması sonrası diyapazon testleri: yaralı tarafta daha yüksek duyulan Weber ve aynı tarafta negatif Rinne iletim tipi kaybı (orta kulakta kan, kopmuş kemikçik zinciri) gösterir; karşı tarafa lateralize olan Weber ve pozitif Rinne iç kulak kırığına bağlı sensörinöral kaybı gösterir
- Yaralanmadan sonra mümkün olan en kısa sürede yüz hareketleri (kaşları kaldırma, gözleri sıkıca kapama, dişleri gösterme): yüzün tüm bir yarısının güçsüzlüğü fasiyal sinirin kemik kanalında hasar gördüğünü düşündürür; bunun hemen mi yoksa gecikmeli mi başladığının not edilmesi yönetime yön verir

## Görüntülemede

Şakak kemiklerinin yüksek çözünürlüklü BT'si (ince kesitler, kemik algoritması) kırıkları, kemikçikleri, fasiyal kanalı ve mastoid hücreleri gösterir; MR meatus acusticus internus'taki sinirleri, örneğin vestibüler schwannomu gösterir.

## Klinik ilişki

- Pterion altındaki bir epidural hematom unkusu tentoryum üzerinden iterek okülomotor siniri sıkıştırabilir: pıhtı tarafında fiks, dilate pupil
- Otitis media sonrası akut mastoidit, kulağı öne iten bir postaurikular apse olarak dışarı açılabilir veya içeriye, sinus sigmoideus'a ve meninkslere yayılabilir
- Gradenigo sendromu: abdusens (VI) paralizisi, V1 alanında derin yüz ağrısı ve akıntılı kulakla birlikte petröz apeks enfeksiyonu
- Şakak kemiği kırığı sonrası fasiyal paralizide ani başlangıç sinirin kesildiğini, gecikmeli başlangıç ise prognozu daha iyi olan ödemi düşündürür

## Anatomik varyasyonlar

- Superior semisirküler kanal dehisansı: orta kafa çukuru tabanında kanalın üzerindeki kemik çok incedir veya yoktur; yüksek sesler veya ıkınma vertigoyu tetikleyebilir ve bazı kişiler kendi nabızlarını veya göz hareketlerini duyar
- Petroskuamöz (Körner) septum: yüzeyel ve derin mastoid hava hücrelerini ayıran kemik bir plak; mastoid cerrahisinde medial sınırla karıştırılabilir ve daha derindeki hastalıklı hücreler geride kalabilir
- Mastoid havalanması, çok sayıda büyük hava hücresinden az hücreli yoğun kemiğe kadar değişir; uzun süreli orta kulak hastalığı olanlarda kötü havalanmış mastoid sıktır

## Gelişim

Processus mastoideus doğumda neredeyse yoktur ve m. sternocleidomastoideus onu çektikçe ilk yıllarda büyür; mastoid hava hücreleri doğumdan sonra genişler.

## İlgili hastalıklar

- [Epidural hematom](https://durgical.com/tr/hastaliklar/epidural-hematom/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Şakak kemiğinin petröz kısmından geçen bir kırığın klasik bulguları nelerdir?

Mastoid üzerinde ekimoz (Battle bulgusu), kulak zarı arkasında kan (hemotimpanum) ve BOS otoresi.

## Hangi tip petröz şakak kemiği kırığı daha sık sağırlığa ve fasiyal paraliziye yol açar?

Kapsülü koruyan (longitudinal) tiple karşılaştırıldığında otik kapsülü tutan kırık (eski terim: transvers).

## Fasiyal sinir kafatasını şakak kemiğinin hangi deliğinden terk eder ve bebeklerde neden hassastır?

Mastoid ve stiloid çıkıntılar arasındaki foramen stylomastoideum; bebeklerde mastoid küçük olduğundan sinir yüzeyel seyreder.

## Petröz şakak kemiğinin Gradenigo sendromunu hangi triad tanımlar?

Abdusens (VI) paralizisi, V1 alanında derin yüz ağrısı ve akıntılı kulakla birlikte petröz apeks enfeksiyonu.

## Şakak kemiği kırığı sonrası fasiyal paralizide başlangıç zamanı neyi düşündürür?

Ani başlangıç fasiyal sinirin kesildiğini, gecikmeli başlangıç ise prognozu daha iyi olan ödemi düşündürür.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
os temporale TA2 641

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Hueso Temporal DeCS D013701

**İngilizce (TA2)**
Temporal bone

## İlgili

- [TME diski (discus articularis)](https://durgical.com/tr/anatomi/tme-diski/)
- [Koklea (cochlea)](https://durgical.com/tr/anatomi/koklea/)
- [İnkus (örs kemiği)](https://durgical.com/tr/anatomi/inkus/)
- [Malleus (çekiç kemiği)](https://durgical.com/tr/anatomi/malleus/)
- [Yarım daire kanalları (canales semicirculares)](https://durgical.com/tr/anatomi/yar-m-daire-kanallar/)
- [Sigmoid sinüs (sinus sigmoideus)](https://durgical.com/tr/anatomi/sigmoid-sinus/)
- [Stapes (üzengi kemiği)](https://durgical.com/tr/anatomi/stapes/)
- [Vestibül (vestibulum)](https://durgical.com/tr/anatomi/vestibul/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=14079); [Anatomy, Head and Neck, Skull](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499834/); [Anatomy, Head and Neck, Temporal Region](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482497/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/sakak-kemikleri/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/sakak-kemikleri/