[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Üst ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/ust-ekstremite/) › Skafoid kemik (os scaphoideum)

[İskelet sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/iskelet-sistemi/) · [Üst ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/ust-ekstremite/)

# Skafoid kemik (os scaphoideum)

Skafoid, başparmak tabanındaki el bileği kemiğidir; en sık kırılan karpal kemiktir ve kanlanmasının zayıf olması iyileşmeyi yavaşlatır.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=upper_limb&select=scaphoid&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Başparmak tabanındaki tekne biçimli el bileği kemiği; el bileği kemiklerinin iki sırasını birbirine bağlar.

## Ne işe yarar

El bileğinin bükülmesini ve yükün önkola aktarılmasını sağlayan sekiz karpal kemikten biri.

## Önemli noktalar

- Kan esas olarak dorsal sırttan girer ve distalden proksimale doğru akar; bu nedenle bel ve proksimal kutup kırıklarında kaynamama ve proksimal kutbun avasküler nekrozu riski vardır
- En sık kırılan karpal kemiktir; kırık ilk röntgenlerde görülmeyebilir
- Yırtık bir [skafolunat bağ](https://durgical.com/tr/anatomi/skafolunat-bag/) skafoidin fleksiyona, lunatın dorsale açılanmasına izin verir (DISI); tedavi edilmezse skafolunat ileri kollapsa (SLAC el bileği) yol açar

## Komşuluklar

**Üstte**
Distal radiusun skafoid fossası; radius stiloidi skafoidin beli boyunca uzanır

**Altta**
STT ekleminde trapezium ve trapezoid

**Medial**
Skafolunat bağla bağlandığı lunat; distalde kapitat

**Lateral**
Anatomik enfiye çukurunun tabanı: radial arter, arkada EPL tendonu ile önde [APL ve EPB tendonları](https://durgical.com/tr/anatomi/apl-ve-epb-tendonlar/) arasında burayı çaprazlar

**Önde**
Fleksör retinakulum ve abductor pollicis brevis kasıyla birlikte tüberkül; fleksör karpi radialis tendonu trapeziuma giderken yakınından geçer

**Arkada**
Radial arter dallarının girdiği dorsal sırt; dorsal radiokarpal bağ

## Nasıl bulunur

Başparmak ekstansiyondayken anatomik enfiye çukuru EPL tendonu ile APL ve EPB tendonları arasında belirir; skafoidin beli çukurun tabanının altındadır ve en iyi el bileği ulnar deviasyondayken hissedilir. Tüberkül avuç içinde, tenar çıkıntının tabanında, distal el bileği çizgisinin yakınında hissedilir ve el bileği ekstansiyondayken belirginleşir.

## Fizik muayene

- Enfiye çukurunda hassasiyet: kırık için duyarlıdır ancak özgül değildir
- Skafoid tüberkülünde hassasiyet ve başparmağın aksiyel kompresyonunda ağrı kırık şüphesini artırır
- Watson skafoid kayma testi: muayene eden kişi el bileğini ulnar deviasyondan radial deviasyona getirirken tüberküle bastırır; bırakınca ağrı veya bir «klank» sesi skafolunat instabiliteyi düşündürür

## Görüntülemede

PA, lateral, oblik ve kemiği düz olarak açan ulnar deviasyonda PA grafi (skafoid grafisi). Röntgenler normal ancak şüphe sürüyorsa MR (veya BT) ya da tekrar grafiler. PA grafide yaklaşık 3 mm'den geniş skafolunat aralık (Terry Thomas işareti) ve halka şeklinde görünen skafoid bağ yırtığını düşündürür; lateral grafide yaklaşık 60°'den büyük skafolunat açı DISI'yi düşündürür.

## Sık görülen sorunlar

- Açık el üzerine düşmeye bağlı kırık; el bileğinin başparmak tarafındaki «enfiye kutusunda» ağrı.
- Zayıf kan akımı: yavaş kaynayabilir, kaynamayabilir (kaynamama, nonunion) veya kan akımını kaybedebilir.
- Uzun vadede kaynamamış bir skafoid el bileği artritine yol açar.

## Nasıl tanı konur

Enfiye kutusunda hassasiyet. Özel skafoid röntgenleri; kırık başlangıçta görünmeyebilir, bu nedenle alçı ve tekrar röntgen ya da MR veya BT kullanılır.

## Tedavi

- Yer değiştirmemiş kırıklarda alçı (çoğunlukla birkaç hafta).
- Yer değiştirmiş kırıklarda veya aktiviteye daha erken dönmek için kırığı geçen bir vida.
- Kaynamayan kırıklarda kemik grefti ve tespit.

## Klinik ilişki

- Uzun süreli kaynamama, öngörülebilir bir artrit paterni olan skafoid kaynamaması ileri kollapsına (SNAC el bileği) yol açar
- Kırık sonrası yoğun, beyaz bir proksimal kutup avasküler nekrozu düşündürür; kırık olmaksızın görülen nekroz Preiser hastalığıdır
- Distal kutup kırıkları iyi, bel kırıkları daha yavaş, proksimal kutup kırıkları ise en kötü iyileşir
- Trans-skafoid perilunat kırıklı çıkıkta kırık hattı skafolunat bağ yerine skafoidin içinden geçer

## Anatomik varyasyonlar

- Bipartit skafoid; nadirdir ve eski bir kaynamamadan ayırt edilmesi güçtür
- Os centrale; skafoid, trapezoid ve kapitat arasında küçük bir aksesuar kemik

## Gelişim

Yaklaşık 4–6 yaşında kemikleşir. Çocuklarda kırıklar daha sık distal üçte biri tutar ve genellikle iyi iyileşir.

## Akılda tutmak için

Karpal kemikler, lateralden mediale, önce proksimal sonra distal sıra: «Some Lovers Try Positions That They Can't Handle» (İngilizce akrostiş: skafoid, lunat, triketrum, pisiform; trapezium, trapezoid, kapitat, hamat).

## İlgili hastalıklar

- [Skafoid kırığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/skafoid-k-r-g/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Skafoidin bel ve proksimal kutup kırıklarında neden kaynamama ve avasküler nekroz riski vardır?

Kan esas olarak dorsal sırttan girer ve distalden proksimale doğru akar; bu nedenle proksimal kutup kanlanmasını kaybeder.

## Tabanını skafoidin oluşturduğu anatomik enfiye çukurunu hangi tendonlar sınırlar?

Arkada extensor pollicis longus, önde abductor pollicis longus ve extensor pollicis brevis; radial arter tabanı çaprazlar.

## Skafoid kırığı şüphesinde ilk röntgenler normalse bir sonraki adım nedir?

MR (veya BT) ya da tekrar grafiler; çünkü skafoid kırığı ilk röntgenlerde görülmeyebilir.

## Terry Thomas işareti ve yaklaşık 60°'den büyük bir skafolunat açı neyi düşündürür?

Skafolunat bağ yırtığını: PA grafide yaklaşık 3 mm'den geniş bir aralık ve lateral grafide DISI.

## Watson skafoid kayma testi neyi değerlendirir?

Skafolunat instabiliteyi: el bileği ulnar deviasyondan radial deviasyona getirilirken skafoid tüberkülüne bası uygulanır; bırakınca ağrı veya «klank» sesi oluşur.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
os scaphoideum TA2 1250

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Hueso escafoides

**İngilizce (TA2)**
Scaphoid

## İlgili

- [Radial arter (a. radialis)](https://durgical.com/tr/anatomi/radial-arter/)
- [APB (m. abductor pollicis brevis)](https://durgical.com/tr/anatomi/apb/)
- [El bileği kıkırdağı (radius)](https://durgical.com/tr/anatomi/el-bilegi-k-k-rdag/)
- [Dorsal interkarpal bağ](https://durgical.com/tr/anatomi/dorsal-interkarpal-bag/)
- [Dorsal radyokarpal bağ (lig. radiocarpale dorsale)](https://durgical.com/tr/anatomi/dorsal-radyokarpal-bag/)
- [Midkarpal bağlar](https://durgical.com/tr/anatomi/midkarpal-baglar/)
- [Palmar el bileği bağları (ligg. radiocarpalia palmaria)](https://durgical.com/tr/anatomi/palmar-el-bilegi-baglar/)
- [Skafolunat bağ](https://durgical.com/tr/anatomi/skafolunat-bag/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Hand Carpal Bones](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK535382/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/skafoid-kemik/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/skafoid-kemik/