[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/) › Submandibular bez (glandula submandibularis)

[Sindirim sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/sindirim-sistemi/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Submandibular bez (glandula submandibularis)

Submandibular bez, çenenin altında ceviz büyüklüğünde bir tükürük bezidir; istirahat tükürüğünün çoğunu üretir ve kanalında sıklıkla taş oluşur.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=head_neck&select=submandibular_gland&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Çenenin altında ceviz büyüklüğünde bir tükürük bezi.

## Ne işe yarar

İstirahat halindeki tükürüğün çoğunu üretir; kanalında sıklıkla taş oluşur.

## Önemli noktalar

- Milohiyoid kasın serbest arka kenarının etrafında kıvrılır: submandibular üçgende büyük bir yüzeyel kısım ve ağız tabanında küçük bir derin kısım; submandibular (Wharton) kanalı derin kısımdan öne doğru uzanır
- Tükürük taşlarının çoğu burada oluşur: tükürüğü daha koyu ve daha alkalidir, kanalı uzundur ve yokuş yukarı seyreder
- Fasiyal sinirin marjinal mandibular dalı platisma altında bezin üzerinden geçer; bu nedenle boyun kesisi mandibulanın yaklaşık iki parmak eni altına yapılır

## Komşuluklar

**Yüzeysel**
[Deri](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/deri/), platisma ve derin servikal fasyanın yüzeyel yaprağı; fasiyal sinirin marjinal mandibular dalı ve fasiyal ven bezi çaprazlar; submandibular lenf düğümleri kapsülün üzerinde ve içinde yer alır

**Derin**
Önde milohiyoid, arkada hiyoglossus; hiyoglossus üzerinde lingual sinir, submandibular ganglion ve hipoglossal sinir

**Üstte**
Mandibulanın iç yüzündeki submandibular fossa ve medial pterigoid kas

**Altta**
Digastrik kasın ön ve arka karınlarının üzerine taşar

**Arkada**
Stilohiyoid ve digastrik kasın arka karnı; fasiyal arter, mandibulanın alt kenarı üzerinden kıvrılmadan önce bezin arka kısmında oluk oluşturur

## Nasıl bulunur

Bimanuel olarak hissedilir: eldivenli bir parmak ağız tabanında, diğer el çenenin altındadır; kanal boyunca taş hissedilebilir ve frenulumun yanındaki sublingual karünküldeki ağzı tükürük akışı olup olmadığını gösterir.

## Fizik muayene

- Sublingual karünkül izlenirken bezin arkadan öne doğru sağılması: akım olmaması kanal tıkanıklığını, irin ise bakteriyel sialadeniti düşündürür

## Görüntülemede

Ultrason taşları (akustik gölgeli ekojen odaklar) ve genişlemiş kanalı gösterir; submandibular taşların çoğu, parotis taşlarının çoğundan farklı olarak radyoopaktır ve okluzal radyografide görülür; şüpheli durumlarda BT veya sialendoskopi kullanılır.

## Sık görülen sorunlar

- Tükürük taşları kanalı tıkar: yemek zamanlarında çene altında ağrılı şişlik.
- Taşın gerisinde enfeksiyon.

## Nasıl tanı konur

Muayene ve ultrasonografi.

## Tedavi

- Küçük taşları dışarı itmek için sıvı alımı, masaj ve ekşi şekerler.
- Taşın ağız yoluyla veya endoskopiyle çıkarılması; tekrarlarsa bezin çıkarılması.

## Klinik ilişki

- Bez eksizyonu üç siniri risk altına sokar: marjinal mandibular (alt dudakta güçsüzlük), lingual (dilde uyuşukluk ve ön üçte ikide tat kaybı) ve hipoglossal (dil dışarı çıkarıldığında sapma)
- Kanal ağzına yakın taşlar ağız tabanından çıkarılabilir; bezin derinindeki taşlar veya tekrarlayan enfeksiyon sialendoskopi veya bezin çıkarılmasını gerektirebilir
- Erişkinde bezin sert, ağrısız büyümesi tümör şüphesi uyandırır ve bunların parotise göre daha büyük bir kısmı maligndir

## Gelişim

Parotis ortaya çıktıktan sonra ağız tabanının döşeminden tomurcuklanır; tomurcuk geriye doğru büyüyüp submandibular bölgede dallanırken kanal frenulumun yanındaki ağzını korur.

## Akılda tutmak için

Lingual sinir Wharton kanalını «iki kez çaprazlar»: önce yanında seyreder, sonra altından geçer ve en sonunda iç tarafına geçer.

## İlgili hastalıklar

- [Siyalolitiyazis (tükürük bezi taşları)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/siyalolitiyazis/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Tükürük taşlarının çoğu neden submandibular bezde oluşur?

Tükürüğü daha koyu ve daha alkalidir; submandibular (Wharton) kanalı uzundur ve yokuş yukarı seyreder.

## Submandibular bez hangi kasın etrafında kıvrılır?

Milohiyoid kasın serbest arka kenarı: submandibular üçgende büyük bir yüzeyel kısım ve ağız tabanında küçük bir derin kısım.

## Submandibular bez eksizyonunda hangi üç sinir risk altındadır ve hangi kayıplar ortaya çıkar?

Marjinal mandibular (alt dudakta güçsüzlük), lingual (dilde uyuşukluk, ön üçte ikide tat kaybı) ve hipoglossal (dil dışarı çıkarıldığında sapma).

## Submandibular bez için boyun kesisi neden mandibulanın yaklaşık iki parmak eni altına yapılır?

Platisma altında bezin üzerinden geçen fasiyal sinirin marjinal mandibular dalından kaçınmak için.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
glandula submandibularis TA2 2810

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Glándula Submandibular DeCS D013363

**İngilizce (TA2)**
Submandibular gland

## İlgili

- [Milohiyoid kas (m. mylohyoideus)](https://durgical.com/tr/anatomi/milohiyoid-kas/)
- [Lingual sinir (n. lingualis)](https://durgical.com/tr/anatomi/lingual-sinir/)
- [Fasiyal arter (a. facialis)](https://durgical.com/tr/anatomi/fasiyal-arter/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=13750); [Anatomy, Head and Neck, Submandibular Gland](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542272/); [Anatomy, Head and Neck, Salivary Glands](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538325/); Anatomy of the Human Body (20th ed.): The Digestive Apparatus (Lea & Febiger (Gray's Anatomy, 1918), 1918) · uyarlanmıştır, Public domain.

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/submandibular-bez/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/submandibular-bez/
