[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Karın (abdomen)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kar-n/) › Üst mezenterik arter (a. mesenterica superior)

[Kardiyovasküler sistem](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/kardiyovaskuler-sistem/) · [Karın (abdomen)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kar-n/)

# Üst mezenterik arter (a. mesenterica superior)

Üst mezenterik arter, aortun ince bağırsağı ve kolonun sağ yarısını besleyen büyük dalıdır; tıkanması bağırsağın ölümüne yol açabilir.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=abdomen&select=superior_mesenteric_artery&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Aortun önünden (L1 düzeyinde) çıkıp mezentere inen büyük bir dal.

## Ne işe yarar

İnce bağırsağı, sağ kolonu ve transvers kolonun ilk üçte ikisini besler.

## Önemli noktalar

- Duodenumun üçüncü kısmı ve sol renal ven onunla aort arasından geçer: sıkışmaları üst mezenterik arter sendromuna ve fındıkkıran (nutcracker) sendromuna yol açar
- Emboli genellikle çıkışından birkaç santimetre sonra, orta kolik arterin ötesine takılır ve üst [jejunum](https://durgical.com/tr/anatomi/jejunum/) ile transvers kolonu korur; tromboz çıkış yerini tıkar ve daha fazla bağırsağın ölümüne yol açar
- Orta bağırsak onun çevresinde rotasyon yapar; malrotasyonda üst mezenterik ven arterin sağında değil solunda yer alır

## Komşuluklar

**Seyir**
[Pankreas](https://durgical.com/tr/anatomi/pankreas/) boynunun arkasında aorttan ayrılır, unsinat çıkıntı ve duodenumun üçüncü kısmının üzerinden aşağı ve öne ilerler, sonra mezenter köküne girerek sağ fossa iliaca'ya doğru kıvrılır

**Önde**
Üstte pankreas boynu ve dalak veni; daha aşağıda transvers mezokolon ve ince bağırsak kıvrımları

**Arkada**
Yukarıdan aşağıya: aort, sol renal ven, pankreasın unsinat çıkıntısı ve duodenumun üçüncü kısmı

**Lateral**
Sağında üst mezenterik ven

## Nasıl bulunur

Aortun ön duvarından çölyak gövdenin biraz altında, transpilorik düzleme (L1) yakın ayrılır. Sagital ultrasonografide aorttan çıkan ikinci damardır ve bir yağ yakası içinde aorta paralel olarak aşağı iner. Cerrahide üst mezenterik venin solunda, pankreas boynunun arkasında, unsinat çıkıntı ve duodenumun üçüncü kısmının önünde yer alır.

## Görüntülemede

BT anjiyografi (sagital görüntüler) çıkış yerini, dolma defekti şeklindeki embolileri ve üst mezenterik arter sendromunda daralmış aortomezenterik açı veya mesafeyi gösterir. BT veya ultrasonografide üst mezenterik venin arter çevresinde dönmesi (girdap işareti) orta bağırsak volvulusunu düşündürür. Mezenterik anjiyografi dallarından hızlı kanamayı bulup tedavi edebilir.

## Sık görülen sorunlar

- Mezenterik iskemi: bir pıhtı veya daralma bağırsağı kansız bırakır; muayene bulgularıyla «orantısız» şiddetli ağrı. Acil durumdur.

## Nasıl tanı konur

BT anjiyografi.

## Tedavi

- Akımın yeniden sağlanması (kateter veya cerrahi) ve ölü bağırsağın çıkarılması.

## Klinik ilişki

- Akut mezenterik iskemi: çoğu zaman atriyal fibrilasyonda kalpten kaynaklanan emboli veya aterosklerotik çıkış üzerinde tromboz; düşük akım durumlarında non-oklüzif iskemi görülür
- Kronik mezenterik iskemi (intestinal anjina): yemekten kısa süre sonra ağrı, yemek yeme korkusu ve kilo kaybı; genellikle üç bağırsak arterinden en az ikisinde darlıkla birliktedir
- Üst mezenterik arter sendromu (Wilkie sendromu): hızlı kilo kaybından sonra arter çevresindeki yağ dokusu azalır, açı daralır ve duodenumun üçüncü kısmı sıkışarak kusma ve erken doyma hissine yol açar
- Fındıkkıran (nutcracker) sendromu: sol renal venin bu arter ile aort arasında sıkışması idrarda kan, yan ağrısı ve sol varikosele yol açabilir

## Anatomik varyasyonlar

- Üst mezenterik arterden çıkan replase sağ hepatik arter, en sık hepatik varyasyonlardan biridir; pankreas başı ve portal venin arkasından seyreder ve pankreas cerrahisinde önem taşır
- Çölyakomezenterik gövde: çölyak gövdeyle tek bir ortak çıkış (nadir)
- Ortak hepatik arter ondan çıkabilir (seyrek)

## Gelişim

Bir vitellin arterden gelişen orta bağırsak arteridir. Orta bağırsak kıvrımı göbek kordonuna herniye olur ve geri dönmeden önce bu arterin çevresinde saat yönünün tersine 270° döner; bu da bağırsağın son konumunu belirler.

## İlgili hastalıklar

- [Akut mezenter iskemi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-mezenter-iskemi/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Üst mezenterik arter hangi seviyede çıkar ve neresini besler?

L1 seviyesinde, çölyak gövdenin yaklaşık 1 cm altında aortun ön yüzünden çıkar; orta bağırsağı, yani majör papillanın altındaki duodenumdan transvers kolonun proksimal üçte ikisine kadar olan kısmı besler.

## Üst mezenterik arter ile aort arasından hangi yapılar geçer?

Duodenumun üçüncü kısmı ve sol renal ven; sıkışmaları üst mezenterik arter sendromuna ve fındıkkıran (nutcracker) sendromuna yol açar.

## Emboli üst mezenterik arterde genellikle nereye takılır?

Çıkışın birkaç santimetre ötesine, orta kolik arterin ilerisine; üst jejunum ve transvers kolon korunur. Tromboz çıkış yerini tıkar ve daha fazla bağırsağın ölümüne yol açar.

## Üst mezenterik ven, üst mezenterik arterin hangi tarafındadır ve bunun değişmesi neyi düşündürür?

Normalde sağındadır; venin arterin solunda olması intestinal malrotasyonu düşündürür.

## Akut mezenterik iskeminin klasik tablosu nedir?

Muayene bulgularıyla orantısız şiddetli karın ağrısı; acil bir durumdur ve genellikle BT anjiyografiyle doğrulanır.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
arteria mesenterica superior; arteriae jejunales; arteriae ileales TA2 4252

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Arteria mesentérica superior DeCS D017538

**İngilizce (TA2)**
Superior mesenteric artery

## İlgili

- [Karın aortu (aorta abdominalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/kar-n-aortu/)
- [Sol renal ven (v. renalis sinistra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-renal-ven/)
- [Jejunum](https://durgical.com/tr/anatomi/jejunum/)
- [İleum](https://durgical.com/tr/anatomi/ileum/)
- [Duodenum (onikiparmak bağırsağı)](https://durgical.com/tr/anatomi/duodenum/)
- [Pankreas](https://durgical.com/tr/anatomi/pankreas/)

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=30657); [Anatomy, Abdomen and Pelvis: Superior Mesenteric Artery](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519560/); Anatomy of the Human Body (20th ed.): The Abdominal Aorta (Lea & Febiger (Gray's Anatomy, 1918), 1918) · uyarlanmıştır, Public domain.

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/ust-mezenterik-arter/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/ust-mezenterik-arter/