[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Anatomi](https://durgical.com/tr/anatomi/) › [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/) › Yan kafa kemikleri (ossa parietalia)

[İskelet sistemi](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/iskelet-sistemi/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Yan kafa kemikleri (ossa parietalia)

Yan kafa kemikleri (ossa parietalia), kafatasının tepesini ve yanlarını oluşturan iki büyük kavisli kemiktir; beynin üst kısmını korurlar.

[3D görüntüle →](https://durgical.app/?from=durgipedia&lang=en#region=head_neck&select=parietal_bone&side=r)

Durgical uygulamasında açılır, üyelik gerekmez.

## Nedir

Kafatasının üstünü ve yanlarını oluşturan iki büyük kavisli kemik.

## Ne işe yarar

Beynin üst kısmını korur.

## Önemli noktalar

- Orta meninks arterinin (a. meningea media) dalları iç yüzünde oluk yapar; pterion'da veya anteroinferior açıdaki bir kırık onları yırtıp epidural (ekstradural) hematoma yol açabilir
- Klasik epidural seyir: kısa bilinç kaybı, lusid aralık, ardından hızlı kötüleşme; BT'de sütürleri geçmeyen bikonveks pıhtı
- Bregma (sutura coronalis ile sutura sagittalis'in birleşimi) ön fontanelin yerini gösterir; lambda (sutura sagittalis ile sutura lambdoidea'nın birleşimi) arka fontanelin yerini gösterir
- Sutura sagittalis'e yakın foramen parietale, sinus sagittalis superior'a giden bir emisser ven taşır

## Komşuluklar

**Derin**
Oluklarda orta meninks arteri dallarıyla birlikte [dura mater](https://durgical.com/tr/anatomi/dura-mater-bas-ve-boyun/); parietal lob ile frontal ve oksipital lobların bölümleri; sutura sagittalis boyunca sinus sagittalis superior

**Yüzeysel**
Üstte [galea aponeurotica](https://durgical.com/tr/anatomi/galea-aponeurotica/) ile saçlı [deri](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/deri/); linea temporalis'lerden aşağıda m. temporalis ve fasyası

**Altta**
Sutura squamosa'da şakak kemiğinin skuamöz kısmı ve anteroinferior açıda, [pterion](https://durgical.com/tr/anatomi/pterion/) 'da sfenoid kemiğin büyük kanadı

**Önde**
Sutura coronalis'te alın kemiği

**Arkada**
Sutura lambdoidea'da art kafa kemiği

## Nasıl bulunur

Tuber parietale, kafa kubbesinin her iki yanındaki en belirgin noktadır. Bebeklerde ön fontanel bregma'da yumuşak bir eşkenar dörtgen, daha küçük arka fontanel ise lambda'da bir üçgen olarak hissedilir.

## Görüntülemede

Kontrastsız beyin BT: sütürlerle sınırlı bikonveks hiperdens koleksiyon epidural, sütürleri geçen hilal biçimli koleksiyon subduraldir. Kemik pencereleri, sütürler veya damar olukları ile karıştırılmaması gereken lineer veya çökme kırıklarını gösterir.

## Klinik ilişki

- Yenidoğanlarda sefal hematom, en sık bir yan kafa kemiği üzerinde periost altına olan kanamadır; kaput suksedaneumdan farklı olarak sütür hatlarında durur
- En sık tek sütür kraniyosinostozu olan sutura sagittalis'in kapanması uzun, dar bir başa yol açar (skafosefali)
- Yan kafa kemiğinin dış tabakası, yüz rekonstrüksiyonunda bölünmüş kalvaryal kemik greftleri için sık kullanılan bir donör alandır

## Anatomik varyasyonlar

- Sutura lambdoidea boyunca küçük sütüral (Worm) kemikleri sıktır; çok sayıda olması osteogenezis imperfekta gibi bir kemik hastalığına işaret edebilir
- Simetrik yumuşak noktalar olarak hissedilen, nadir kalıtsal bir defekt olan genişlemiş foramina parietalia

## Gelişim

Tuber parietale bölgesinden membranöz olarak kemikleşir. Arka fontanel genellikle ilk 2–3 ay içinde, ön fontanel yaklaşık 18–24 ayda kapanır.

## İlgili hastalıklar

- [Epidural hematom](https://durgical.com/tr/hastaliklar/epidural-hematom/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Yan kafa kemiğinin iç yüzünde hangi arter oluk yapar ve yırtılması neye yol açar?

Orta meninks arterinin dalları; pterion'da veya anteroinferior açıda bir kırık onları yırtıp epidural (ekstradural) hematoma yol açabilir.

## Epidural hematomun klasik klinik seyri ve BT görünümü nedir?

Kısa bilinç kaybı, lusid aralık, ardından hızlı kötüleşme; BT'de sütürleri geçmeyen bikonveks pıhtı.

## Yan kafa kemiklerinde bregma ve lambda'da hangi fontaneller yer alır?

Bregma'da (sutura coronalis ile sagittalis'in birleşimi) ön fontanel ve lambda'da (sutura sagittalis ile lambdoidea'nın birleşimi) arka fontanel.

## Bir yenidoğanda yan kafa kemiği üzerindeki sefal hematom kaput suksedaneumdan nasıl ayrılır?

Sefal hematom periost altına olan bir kanamadır, bu nedenle sütür hatlarında durur; kaput suksedaneum durmaz.

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

## Adları

**Resmî Latince (TA2)**
os parietale TA2 504

**Resmî İspanyolca (DeCS)**
Hueso Parietal DeCS D010294

**İngilizce (TA2)**
Parietal bone

Kaynaklar: Terminologia Anatomica (TA2); [DeCS](https://decs.bvsalud.org/es/ths/resource/?id=10483&filter=ths_termall&q=Parietal%20Bone); [Anatomy, Head and Neck, Skull](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499834/); [Anatomy, Head and Neck, Coronal Suture](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526011/).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/anatomi/yan-kafa-kemikleri/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/anatomi/yan-kafa-kemikleri/