[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Benzodiazepinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/benzodiazepinler/) › Alprazolam

# Alprazolam

## Benzodiazepinler?

Benzodiazepinler

Panik bozukluk ve anksiyetede kullanılan bir triazolobenzodiazepin. Dozlar arası anksiyete, bağımlılık ve yoksunluk özellikle önemli sorunlardır.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Benzodiazepinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/benzodiazepinler/)

**Target**
GABA-A reseptörü, benzodiazepin bölgesi

**Used for**
Yaygın anksiyete bozukluğu

**Key effects**
Uyuşukluk ve sersemlik hissi · Koordinasyon bozukluğu

**Monitor**
Yanlış kullanım

**ATC**
N05BA12

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar

## Etki mekanizması

◎**GABA-A reseptörü, benzodiazepin bölgesi**Alprazolam

ⓘ Şekil, alprazolamın kendisini GABA ile birlikte insan GABA-A reseptörüne (α1β3γ2L) bağlı olarak gösterir.

**3B hedef:** GABA-A reseptörü, benzodiazepin bölgesi. PDB yapısı 6HUO (RCSB PDB, kamu malı). [Yapıyı RCSB PDB'de görüntüleyin](https://www.rcsb.org/structure/6HUO) · Döndürmek için sürükleyin · yakınlaştırmak için iki parmakla açın

Alprazolam GABA-A reseptörünün benzodiazepin bölgesine bağlanır ve GABA'nın klorür kanalını daha sık açmasını sağlar; anksiyeteyi ve panik ataklarını azaltır. CYP3A4 tarafından yıkıldığından güçlü CYP3A inhibitörleri düzeylerini belirgin şekilde yükseltir.

- GABA-A reseptörünün benzodiazepin bölgesine bağlanır
- GABA klorür kanalını daha sık açar
- Korku devreleri baskılanır: panik atakları azalır

## Endikasyonlar

- Agorafobili veya agorafobisiz panik bozukluk [Panik bozukluk →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/panik-bozukluk/)
- Yaygın anksiyete bozukluğu (kısa süreli) [Yaygın anksiyete bozukluğu →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/yayg-n-anksiyete-bozuklugu/)

## Yan etkiler

### Sık

- Uyuşukluk ve sersemlik hissi
- Koordinasyon bozukluğu
- Bellek sorunları
- Panik bozuklukta dozlar arasında veya sabah erken saatlerde anksiyete

### Ciddi (nadir, önemli)

- Opioidlerle birlikte kullanıldığında derin sedasyon, solunum depresyonu, koma ve ölüm
- Kötüye kullanım, yanlış kullanım ve bağımlılık
- Fiziksel bağımlılık; aniden kesilmesi nöbetler dahil yaşamı tehdit eden yoksunluğa yol açabilir
- Hızlı doz azaltımından sonra yoksunluk nöbetleri

## Kontrendikasyonlar

- Benzodiazepinlere aşırı duyarlılık
- Ketokonazol veya itrakonazol gibi güçlü CYP3A inhibitörleriyle birlikte kullanım

## Önemli etkileşimler

**Opioidler**
Derin sedasyon, solunum depresyonu, koma ve ölüm

**Alkol ve diğer merkezi sinir sistemi depresanları**
Sedasyon ve solunum depresyonunda aditif artış

**Güçlü CYP3A inhibitörleri (ketokonazol, itrakonazol)**
Alprazolam düzeyleri çok yükselir: kontrendikedir

**CYP3A indükleyicileri (karbamazepin, fenitoin)**
Alprazolam düzeyleri düşer

**Digoksin**
Digoksin düzeyleri yükselebilir

## Neler izlenir

- Özellikle opioidlerle birlikte sedasyon ve solunum
- Yanlış kullanım, doz artırma veya erken reçete yenileme belirtileri
- Doz azaltma sırasında yoksunluk belirtileri

## Uygulama ve güvenlik

- Ağızdan verilir; hemen salımlı ve uzatılmış salımlı tabletler birbirinin yerine kullanılamaz
- Kontrollü ilaç: güvenli şekilde saklanır ve sayılır
- Kesilirken dozu kademeli olarak azaltılır

## Gebelik ve emzirme

Gebeliğin geç döneminde kullanımı yenidoğanda sedasyona ve yoksunluk belirtilerine yol açabilir; bebek doğumdan sonra izlenir.

## Hemşirelik bakımı

- Her dozdan önce uyanıklık düzeyini, solunum hızını ve oksijen satürasyonunu kontrol edin
- Opioidler, alkol ve diğer sedatifler hakkında soru sorun
- Özellikle yaşlı erişkinlerde düşmeleri önleyin (dengesizlik, konfüzyon)
- Araç kullanmamayı, alkol almamayı ve ilacı aniden kesmemeyi öğretin
- Greyfurttan kaçınmayı ve diğer yeni ilaçları bildirmeyi öğretin (CYP3A)

## Farmakokinetik

**Emilim**
Ağızdan alınan dozdan yaklaşık 1–2 saat sonra doruk

**Metabolizma**
CYP3A4 ile 4-hidroksi- ve alfa-hidroksialprazolama

**Yarılanma ömrü**
Ortalama yaklaşık 11 saat, geniş değişkenlikle

## Akılda tutmak için

Alprazolam (İngilizce akrostiş): «ALarm PRAZOLAM», yani «alarm alprazolamı»: panik alarmı için kullanılır, ancak dozlar arasında ve kesildiğinde alarm yeniden çalar.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Hangi antifungaller alprazolamla kontrendikedir ve neden?

Ketokonazol ve itrakonazol: CYP3A4'ü bloke eder ve alprazolam düzeylerini belirgin şekilde yükseltirler.

## Alprazolamla dozlar arası anksiyete nedir?

Panik bozuklukta, düzeyler düştükçe sabah erken saatlerde veya dozlar arasında ortaya çıkan anksiyete.

## Alprazolam dozunun hızla azaltılması neye yol açabilir?

Nöbetler dahil yoksunluk reaksiyonlarına.

## İlişkili ilaçlar

- [Klonazepam](https://durgical.com/tr/farmakoloji/klonazepam/)
- [Lorazepam](https://durgical.com/tr/farmakoloji/lorazepam/)
- [Buspiron](https://durgical.com/tr/farmakoloji/buspiron/)
- [Flumazenil](https://durgical.com/tr/farmakoloji/flumazenil/)

## İlişkili hastalıklar

- [Panik bozukluk](https://durgical.com/tr/hastaliklar/panik-bozukluk/)
- [Yaygın anksiyete bozukluğu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/yayg-n-anksiyete-bozuklugu/)

[← Gruba dön: Benzodiazepinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/benzodiazepinler/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - ALPRAZOLAM tablet](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=a23063c0-099a-4256-b95f-3a857bbf704b) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=N05BA12) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026); [6HUO: CryoEM structure of human full-length heteromeric alpha1beta3gamma2L GABA(A)R in complex with alprazolam (Xanax), GABA and megabody Mb38.](https://www.rcsb.org/structure/6HUO) (RCSB Protein Data Bank, 2019).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/alprazolam/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/alprazolam/