[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Dopaminerjik antiparkinson ilaçlar (levodopa ve amantadin)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/dopaminerjik-antiparkinson-ilaclar/) › Amantadin

# Amantadin

## Dopaminerjik antiparkinson ilaçlar (levodopa ve amantadin)?

Dopaminerjik antiparkinson ilaçlar (levodopa ve amantadin)

Parkinson hastalığında, özellikle levodopanın yol açtığı diskinezide yararlı eski bir antiviral. Böbrekle atılır ve livedo retikülarise yol açabilir.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Dopaminerjik antiparkinson ilaçlar (levodopa ve amantadin)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/dopaminerjik-antiparkinson-ilaclar/)

**Target**
NMDA glutamat reseptörü (kanal poru)

**Used for**
İlaca bağlı ekstrapiramidal reaksiyonlar · İnfluenza A

**Key effects**
Baş dönmesi · Livedo retikülaris · Ağız kuruluğu

**Monitor**
Böbrek fonksiyonu · Mental durum · Ödem

**ATC**
N04BB01

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar

## Etki mekanizması

⇅**NMDA glutamat reseptörü (kanal poru)**Amantadin

ⓘ Şekil, sıçan NMDA reseptörünün porundaki, benzer bir adamantan ilacı olan memantini göstermektedir; amantadin daha zayıf bir NMDA reseptör antagonistidir.

**3B hedef:** NMDA glutamat reseptörü (kanal poru). PDB yapısı 7SAD (RCSB PDB, kamu malı). [Yapıyı RCSB PDB'de görüntüleyin](https://www.rcsb.org/structure/7SAD) · Döndürmek için sürükleyin · yakınlaştırmak için iki parmakla açın

Amantadin zayıf, yarışmasız bir NMDA reseptör antagonistidir ve striatumda dopamin salınımını artırdığı görülmektedir. Bazal gangliyonlarda glutamat sinyalinin bloke edilmesi levodopanın yol açtığı diskineziyi azaltır. Antikolinerjik benzeri etkileri de vardır. Bir antiviral olarak influenza A'nın M2 iyon kanalını bloke ediyordu, ancak dolaşımdaki suşlar artık dirençlidir.

- Amantadin NMDA glutamat reseptörlerini bloke eder
- Striatal dopamin salınımı artar
- Aşırı aktif bazal gangliyon devreleri sakinleşir
- Diskinezi ve rijidite azalır

## Endikasyonlar

- Parkinson hastalığı ve levodopanın yol açtığı diskinezi [Parkinson hastalığı →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/parkinson-hastal-g/)
- İlaca bağlı ekstrapiramidal reaksiyonlar [Antipsikotiklere bağlı hareket bozuklukları (distoni, akatizi, parkinsonizm, tardif diskinezi) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/antipsikotiklere-bagl-hareket-bozukluklar/)
- İnfluenza A (prospektüste yer alır), ancak yaygın direnç nedeniyle artık önerilmemektedir [İnfluenza (grip) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/influenza/)

## Yan etkiler

### Sık

- Baş dönmesi, uykusuzluk, bulantı
- Livedo retikülaris (genellikle bacaklarda alacalı cilt)
- Ayak bileği ve bacak ödemi
- Ağız kuruluğu, kabızlık, idrar retansiyonu
- Ortostatik hipotansiyon

### Ciddi (nadir, önemli)

- Özellikle yaşlılarda halüsinasyonlar, konfüzyon ve psikoz
- İntihar düşünceleri ve girişimleri
- Yatkın hastalarda kalp yetmezliği
- Ani kesilme sonrası parkinson krizi veya nöroleptik malign sendrom benzeri tablo
- Böbrek yetmezliğinde birikime bağlı toksisite; nöbetler

## Kontrendikasyonlar

- Amantadine aşırı duyarlılık
- Tedavi edilmemiş kapalı açılı glokom (kaçınılır); böbrek yetmezliği, kalp yetmezliği, epilepsi ve psikozda dikkat

## Önemli etkileşimler

**Antikolinerjik ilaçlar**
Daha fazla atropin benzeri etki ve konfüzyon

**Memantin ve diğer NMDA antagonistleri**
Aditif NMDA blokajı; dikkat

**Canlı atenüe (intranazal) influenza aşısı**
Aşı virüsüyle olası etkileşim

**Alkol ve sedatifler**
Daha fazla baş dönmesi, konfüzyon ve hipotansiyon

## Neler izlenir

- Böbrek fonksiyonu (kreatinin klirensi)
- Mental durum, duygudurum ve intihar düşünceleri
- Ödem, kilo ve kalp yetmezliği bulguları
- Bacak cildi (livedo retikülaris)

## Uygulama ve güvenlik

- Parkinson hastalığında aniden kesilmez; azaltılarak kesilir
- Hızlı salımlı ve uzatılmış salımlı formlar farklı ürünlerdir
- Uzatılmış salımlı kapsüller genellikle yatmadan önce, diğer formlar her gün aynı saatlerde verilir

## Gebelik ve emzirme

İnsan verisi sınırlıdır; gebelikte kullanımı uzman kararıdır.

## Hemşirelik bakımı

- Özellikle yaşlılarda böbrek fonksiyonunu kontrol edin
- Konfüzyon, halüsinasyonlar ve çökkün duygudurum açısından izleyin
- Bacaklarda alacalanma ve şişlik olup olmadığına bakın
- Baş dönmesini önlemek için yavaşça ayağa kalkmayı öğretin

## Farmakokinetik

**Emilim**
Ağızdan iyi emilir

**Eliminasyon**
Esas olarak idrarla değişmeden; böbrek yetmezliğinde birikir

**Yarılanma ömrü**
Sağlıklı erişkinlerde yaklaşık 17 saat (geniş aralık); yaşlılarda ve böbrek hastalığında daha uzun

## Akılda tutmak için

İngilizce akrostiş «AMANTAdine: A Mottled leg, A Nervous kidney» (alacalı bir bacak, hassas bir böbrek): livedo retikülaris ve böbrek klirensi.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Amantadin esas olarak levodopa tedavisinin hangi komplikasyonu için kullanılır?

Levodopanın yol açtığı diskinezi.

## Amantadin için hangi cilt bulgusu tipiktir?

Livedo retikülaris: bacaklarda, sıklıkla ayak bileği ödemiyle birlikte görülen alacalı, morumsu bir desen.

## Amantadin influenza için neden artık önerilmemektedir?

Dolaşımdaki influenza A virüslerinde adamantanlara karşı direnç düzeyi yüksektir.

## Böbrek yetmezliğinde doz neden azaltılmalıdır?

Esas olarak idrarla değişmeden atılır ve birikir; toksisite ölümcül olabilir.

## İlişkili ilaçlar

- [Levodopa + karbidopa](https://durgical.com/tr/farmakoloji/levodopa-karbidopa/)
- [Memantin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/memantin/)

## İlişkili hastalıklar

- [Parkinson hastalığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/parkinson-hastal-g/)
- [Antipsikotiklere bağlı hareket bozuklukları (distoni, akatizi, parkinsonizm, tardif diskinezi)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/antipsikotiklere-bagl-hareket-bozukluklar/)
- [İnfluenza (grip)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/influenza/)

[← Gruba dön: Dopaminerjik antiparkinson ilaçlar (levodopa ve amantadin)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/dopaminerjik-antiparkinson-ilaclar/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - AMANTADINE HYDROCHLORIDE tablet](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=25af52ee-9b29-4c07-a383-62d4537b63e0) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [Amantadine: MedlinePlus Drug Information](https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682064.html) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2025); [Influenza Antiviral Medications: Summary for Clinicians](https://www.cdc.gov/flu/hcp/antivirals/summary-clinicians.html) (Centers for Disease Control and Prevention, 2025).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/amantadin/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/amantadin/