[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Direkt oral antikoagülanlar (DOAK)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/direkt-oral-antikoagulanlar/) › Apiksaban # Apiksaban ## DOAK? Direkt oral antikoagülanlar (DOAK) ## Yüksek risk? Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır. Pıhtılaşma faktörü Xa'yı doğrudan bloke eden oral bir antikoagülan. Atriyal fibrilasyon ve venöz trombozda, rutin INR kontrolü gerektirmeden kullanılır. Güncellendi 1 Kas 2026 ## Hızlı bilgi **Group** [Direkt oral antikoagülanlar (DOAK)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/direkt-oral-antikoagulanlar/) **Target** Koagülasyon faktörü Xa **Key effects** Kanama · İdrarda kan · Bulantı **ATC** B01AF02 Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler. Bu sayfada - Temeller Etki mekanizması - Endikasyonlar - Yan etkiler - Kontrendikasyonlar - Önemli etkileşimler - Neler izlenir - Uygulama ve güvenlik - Gebelik ve emzirme - Hemşirelik bakımı - Farmakokinetik - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - İlişkili ilaçlar - İlişkili hastalıklar - Etiketlerin anlamı ## Etki mekanizması ✂**Koagülasyon faktörü Xa**Apiksaban ⓘ Şekil, aktif bölgesinde apiksaban bulunan insan faktör Xa'sını göstermektedir. **3B hedef:** Koagülasyon faktörü Xa. PDB yapısı 2P16 (RCSB PDB, kamu malı). [Yapıyı RCSB PDB'de görüntüleyin](https://www.rcsb.org/structure/2P16) · Döndürmek için sürükleyin · yakınlaştırmak için iki parmakla açın Apiksaban, antitrombine ihtiyaç duymadan faktör Xa'nın aktif bölgesine bağlanır ve onu bloke eder. Serbest faktör Xa'yı, pıhtıya bağlı faktör Xa'yı ve protrombinaz kompleksini inhibe eder; böylece daha az trombin yapılır ve daha az fibrin oluşur. Trombositler üzerinde doğrudan etkisi yoktur, ancak trombini azaltarak trombinin tetiklediği trombosit agregasyonunu azaltır. - Apiksaban faktör Xa'nın aktif bölgesine bağlanır - Serbest ve pıhtıya bağlı Xa ile protrombinaz bloke edilir - Daha az trombin yapılır, böylece daha az fibrin oluşur ## Endikasyonlar - Nonvalvüler atriyal fibrilasyonda inme ve sistemik embolinin önlenmesi. [Atriyal fibrilasyon →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/atriyal-fibrilasyon/) - Derin ven trombozunun tedavisi ve nüksün önlenmesi; kalça veya diz protezi sonrasında önleme. [Derin ven trombozu →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/derin-ven-trombozu/) - Pulmoner embolinin tedavisi ve nüksün önlenmesi. [Pulmoner emboli →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pulmoner-emboli/) ## Yan etkiler ### Sık - Kanama: morarma, burun kanaması, diş eti kanaması - İdrarda kan - Bulantı ### Ciddi (nadir, önemli) - Beyin veya bağırsak dahil ciddi, bazen ölümcül kanama - Spinal anestezi veya ponksiyon sırasında felce yol açabilen spinal veya epidural hematom - Başka bir antikoagülan olmadan erken kesilirse pıhtılar ve inme ## Kontrendikasyonlar - Aktif patolojik kanama - Apiksabana karşı ciddi aşırı duyarlılık - Önerilmez: protez kalp kapakları, üçlü pozitif antifosfolipid sendromu, ağır karaciğer yetmezliği, gebelik ## Önemli etkileşimler **Güçlü kombine CYP3A4 ve P-glikoprotein inhibitörleri (ketokonazol, itrakonazol, ritonavir)** Apiksaban düzeylerini ve kanama riskini artırır. **Güçlü kombine CYP3A4 ve P-glikoprotein indükleyicileri (rifampisin, karbamazepin, fenitoin, sarı kantaron)** Apiksaban düzeylerini düşürür; pıhtılara karşı koruma azaldığı için kaçınılmalıdır. **Asetilsalisilik asit, diğer antiplateletler, NSAİİ'ler, diğer antikoagülanlar, SSRI'lar ve SNRI'lar** Kanama riskine katkıda bulunur. ## Neler izlenir - Kanama belirtileri ve gerektiğinde hemoglobin - Başlamadan önce ve zaman içinde böbrek ve karaciğer fonksiyonları - Spinal veya epidural işlemlerden sonra nörolojik kontroller ## Uygulama ve güvenlik - Oral; yutamayan kişilerde tablet, prospektüste açıklandığı gibi ezilip suyla veya nazogastrik tüp aracılığıyla verilebilir - Atlanan dozlar ve erken bırakma inme riskini artırır; değişiklikler tedavi ekibiyle planlanır - Cerrahi, epidural kateterler ve spinal ponksiyon çevresindeki zamanlama yazılı bir plana göre yapılır - Anti-Xa etkisi andeksanet alfa ile geri döndürülebilir; diyaliz onu çok az uzaklaştırır ## Gebelik ve emzirme Gebelikteki veriler sınırlıdır ve önerilmez; özellikle nöraksiyel anestezi ile doğumda kanamayı artırabilir. ## Hemşirelik bakımı - İlk dozdan önce kanama öyküsünü, böbrek ve karaciğer hastalığını ve pıhtılaşmayı etkileyen diğer ilaçları sorun - Kanamayı izleyin: siyah dışkı, idrarda kan, olağandışı morarma, şiddetli baş ağrısı - Nöraksiyel anesteziden sonra bacaklarda uyuşma veya güçsüzlüğü ve sırt ağrısını kontrol edin - Hastaya ilacı kendi başına bırakmamasını ve her diş hekimine ve cerraha bildirmesini öğretin ## Farmakokinetik **Emilim** Ağızdan alınır, dozun yaklaşık yarısı emilir; yiyecekler bunu değiştirmez. Doruk düzeylere dozdan 3 ila 4 saat sonra ulaşılır. **Dağılım** Yaklaşık %87'si plazma proteinlerine bağlanır. **Metabolizma** Karaciğerde, başlıca CYP3A4 ile; ayrıca P-glikoprotein tarafından taşınır. **Eliminasyon** İdrar ve feçes yoluyla; klirensinin yaklaşık dörtte birini böbrekler sağlar. **Yarılanma ömrü** Yaklaşık 12 saat; etki son dozdan sonra en az 24 saat sürer. ## Akılda tutmak için APIXaban: «-xaban» Xa'yı bloke eder; günde iki kez, INR yok, ama düzeyini CYP3A4 ve P-gp belirler. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Apiksaban hangi enzimi bloke eder ve antitrombine ihtiyaç duyar mı? Faktör Xa'yı, doğrudan: antitrombin olmadan serbest ve pıhtıya bağlı Xa'nın aktif bölgesine bağlanır. ## Hangi ilaç etkileşimi apiksaban düzeylerini en çok artırır? Hem CYP3A4'ü hem de P-glikoproteini güçlü biçimde inhibe eden ilaçlar; örneğin ketokonazol, itrakonazol veya ritonavir. ## Antikoagülana ihtiyaç duysalar bile hangi hastalarda apiksaban önerilmez? Protez kalp kapağı olan kişiler ve üçlü pozitif antifosfolipid sendromu olan kişiler; bu durumlarda varfarin kullanılır. ## Apiksabanın anti-Xa etkisini hangi ajan geri döndürür? Onu bağlayan modifiye bir faktör Xa olan andeksanet alfa; protamin ve K vitamini etkili değildir. ## İlişkili ilaçlar - [Rivaroksaban](https://durgical.com/tr/farmakoloji/rivaroksaban/) - [Dabigatran](https://durgical.com/tr/farmakoloji/dabigatran/) - [Varfarin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/varfarin/) - [Heparin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/heparin/) ## İlişkili hastalıklar - [Atriyal fibrilasyon](https://durgical.com/tr/hastaliklar/atriyal-fibrilasyon/) - [Derin ven trombozu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/derin-ven-trombozu/) - [Pulmoner emboli](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pulmoner-emboli/) ## Etiketlerin anlamı **Yüksek risk** Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır. [← Gruba dön: Direkt oral antikoagülanlar (DOAK)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/direkt-oral-antikoagulanlar/) İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [DailyMed - APIXABAN tablet, film coated](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=19a60552-374d-4b8b-a8ce-ceae252ea5ba) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [Apixaban: MedlinePlus Drug Information](https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a613032.html) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2025); [eEML - Electronic Essential Medicines List](https://list.essentialmeds.org/?query=apixaban) (World Health Organization, 2025); [2P16: Factor Xa in Complex with the Inhibitor APIXABAN (BMS-562247)](https://www.rcsb.org/structure/2P16) (RCSB Protein Data Bank, 2007). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/apiksaban/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/apiksaban/