[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Vitaminler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/vitaminler/) › Askorbik asit

# Askorbik asit

## Vitaminler?

Vitaminler

C vitamini. Kolajen yapımı ve bitkisel demirin emilimi için gereklidir; vücut onu üretemez veya depolayamaz. Eksikliği skorbüte yol açar.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adı: C vitamini

## Hızlı bilgi

**Group**
[Vitaminler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/vitaminler/)

**Target**
Kolajen oluşumu için kofaktör; antioksidan

**Used for**
Skorbüt · Düşük alım veya malabsorpsiyon

**Key effects**
İshal · Baş ağrısı

**Monitor**
Skorbütte diş eti kanaması

**ATC**
A11GA01

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar

## Etki mekanizması

Askorbik asit deri, tendonlar, bağlar, kan damarları, diş etleri ve yara izleri için sağlam kolajen yapımında gereklidir. Ayrıca bitkisel besinlerdeki demiri bağırsağın emebileceği bir formda tutar ve antioksidan olarak etki eder. İnsanlar C vitamini üretemez; bu yüzden uzun süre alınmaması kırılgan damarlara ve kötü yara iyileşmesine (skorbüt) yol açar.

- Sağlam kolajen yapımı için C vitamini gereklidir
- Damarlar, diş etleri ve yara izleri sağlam kalır
- Ayrıca bağırsağın bitkisel demiri emmesine yardım eder

## Endikasyonlar

- Skorbüt, tedavi ve önleme
- Düşük alım veya malabsorpsiyon (kısıtlı diyetler, kanser, böbrek hastalığı)

## Yan etkiler

### Sık

- İshal, bulantı, mide yanması, gaz
- Baş ağrısı, kızarma, yorgunluk, uyku güçlüğü

### Ciddi (nadir, önemli)

- Çok yüksek alımlarda nadiren böbrek taşları

## Kontrendikasyonlar

- Ürüne veya bileşenlerine alerji
- Gebelikte yüksek takviye dozları önerilmez
- Bazı formlar sodyum içerir (düşük sodyumlu diyette önemlidir)

## Önemli etkileşimler

**Bitkisel besinlerden gelen demir veya oral demir**
C vitamini emilimini artırır

**İdrar glukoz testleri dahil laboratuvar testleri**
C vitamini sonuçları değiştirebilir; laboratuvara bildirilir

**Sigara**
C vitamini düzeylerini düşürür ve gereksinimi artırır

## Neler izlenir

- Skorbütte diş eti kanaması, morarma ve yaraların iyileşmesi
- Diyet öyküsü ve malabsorpsiyon

## Gebelik ve emzirme

Gebelikte C vitamini gereklidir, ancak yüksek takviye dozları önerilmez.

## Hemşirelik bakımı

- Skorbüt belirtilerini arayın: kanayan diş etleri, kolay morarma, yavaş yara iyileşmesi, şişmiş eklemler.
- Kısıtlı diyetleri, alkolü, sigarayı ve yetersiz beslenen ileri yaşı sorun.
- C vitamini sonuçları etkileyebileceğinden, diyabetli kişiler hangi idrar glukoz testini kullanacaklarını sorar.

## Farmakokinetik

**Emilim**
Ağız yoluyla emilir; enjeksiyon formu da vardır

**Dağılım**
Anlamlı miktarlarda depolanmaz; bu yüzden her gün besinlerle alınmalıdır

## Akılda tutmak için

«C is for Collagen» (İngilizce akrostiş: C, kolajen içindir): o olmadan diş etleri kanar, morluklar yayılır ve yaralar kapanmaz.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## C vitamini eksikliği neden diş eti kanamasına ve kötü yara iyileşmesine yol açar?

C vitamini olmadan vücut sağlam kolajen yapamaz; bu yüzden damarlar ve yara izleri zayıf kalır.

## C vitamini demiri nasıl etkiler?

Bitkisel besinlerden demir emilimini artırır.

## Bugün skorbüt tipik olarak hangi grubu etkiler?

Yetersiz beslenmiş yaşlıları ve çok kısıtlı diyet uygulayan kişileri.

## İlişkili ilaçlar

- [Ferröz sülfat](https://durgical.com/tr/farmakoloji/ferroz-sulfat/)
- [Tiamin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/tiamin/)

[← Gruba dön: Vitaminler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/vitaminler/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Ascorbic Acid (Vitamin C): MedlinePlus Drug Information](https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682583.html) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2024); [Vitamin C: MedlinePlus Medical Encyclopedia](https://medlineplus.gov/ency/article/002404.htm) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=A11GA01) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/askorbik-asit/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/askorbik-asit/