[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Şelatlayıcı ajanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/selatlay-c-ajanlar/) › Deferoksamin

# Deferoksamin

## Şelatlayıcı ajanlar?

Şelatlayıcı ajanlar

Akut demir zehirlenmesinde ve tekrarlanan transfüzyonlara bağlı demir yüklenmesinde enjeksiyonla verilen demir şelatörü. Kompleksi idrarı kırmızımsı boyar.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adı: Desferrioksamin, deferoksamin mesilat

## Hızlı bilgi

**Group**
[Şelatlayıcı ajanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/selatlay-c-ajanlar/)

**Target**
Serbest demir ve ferritin ve hemosiderindeki demir

**Used for**
Metabolik asidoz

**Key effects**
Kırmızımsı · Baş dönmesi

**Monitor**
İnfüzyon sırasında kan basıncı · Böbrek fonksiyonu

**ATC**
V03AC01

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın

## Etki mekanizması

Deferoksamin ferrik demiri, artık toksik reaksiyonlara katılamayan kararlı bir kompleks (ferrioksamin) içinde bağlar. Serbest demiri ve ferritin ve hemosiderindeki demiri uzaklaştırır, ancak transferrin, hemoglobin ya da sitokromlardaki demiri uzaklaştırmaz. Suda çözünen kompleks böbreklerle, idrarı kırmızımsı renge boyayarak, kısmen de safrayla atılır. Alüminyumu da bağlar.

- Fazla demir kanda ve dokularda serbesttir
- Deferoksamin onu ferrioksamin olarak sarar
- Kompleks artık oksidatif hasara neden olamaz
- Böbrekler onu atar: kırmızımsı idrar

## Endikasyonlar

- Metabolik asidoz, tekrarlayan kusma, letarji, hipotansiyon ya da şok veya yüksek serum demiriyle seyreden akut demir zehirlenmesi
- Talasemi gibi kronik anemilerde transfüzyona bağlı demir yüklenmesi
- Örneğin diyaliz hastalarında alüminyum yüklenmesi

## Yan etkiler

### Sık

- Kırmızımsı (roze) idrar
- Çoğunlukla hızlı intravenöz infüzyonla kızarma, ürtiker ve hipotansiyon
- Baş dönmesi

### Ciddi (nadir, önemli)

- Yüksek intravenöz dozlarla akut solunum sıkıntısı sendromu
- Akut böbrek hasarı
- Uzun süreli ya da yüksek doz kullanımla işitme kaybı ve görme değişiklikleri
- Yersinia enfeksiyonları ve mukormikoz
- Çocuklarda büyümenin baskılanması

## Kontrendikasyonlar

- Ağır böbrek hastalığı ya da anüri (diyalizde değilse)
- Deferoksamine aşırı duyarlılık
- Flebotominin tercih edildiği primer (kalıtsal) hemokromatozda kullanılmaz

## Önemli etkileşimler

**C vitamini**
Şelatlanabilir demiri artırır ama kalp fonksiyonunu kötüleştirebilir; kalp yetmezliğinde kaçınılır

## Neler izlenir

- İnfüzyon sırasında kan basıncı
- Akut zehirlenmede serum demiri, asit-baz durumu ve idrar rengi
- Böbrek fonksiyonu
- Uzun süreli kullanımda işitme ve göz testleri, ferritin ve büyüme

## Uygulama ve güvenlik

- Şokta olmayan hastalarda intramüsküler; intravenöz yalnızca kardiyovasküler kollapsta
- Her zaman yavaş infüzyon, asla hızlı intravenöz enjeksiyon değil
- Kronik yüklenmede saatlerce süren yavaş subkutan infüzyon

## Gebelik ve emzirme

Hayvan çalışmaları fetüse zarar gösterir; ağır demir zehirlenmesinde yarar bu riskten ağır bastığında kullanılır.

## Hemşirelik bakımı

- Ne kadar demir alındığını tahmin edin (kalan tabletleri sayın)
- Kan basıncını izleyin ve hipotansiyon ortaya çıkarsa infüzyonu durdurun ya da yavaşlatın
- Kırmızımsı idrarın beklenen bir durum olduğunu açıklayın
- Ateş, karın ağrısı ya da ishali (Yersinia) ve yeni solunum sorunlarını bildirin

## Farmakokinetik

**Emilim**
Enjeksiyonla verilir: intramüsküler, subkutan ya da yavaş intravenöz infüzyon

**Eliminasyon**
Demir kompleksi esas olarak idrara, kısmen safraya geçer; hemodiyalizle uzaklaştırılır

## Akılda tutmak için

DeFEroksamin FE'yi yakalar ve «roze» idrarla dışarı gönderir; yavaş gidin, yoksa kan basıncı düşer.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Deferoksamin hangi demiri uzaklaştırmaz?

Transferrin, hemoglobin ve sitokromlardaki demiri.

## Tedavi sırasında idrar neden kırmızımsı renge döner?

Atılan demir–deferoksamin kompleksi (ferrioksamin) renklidir.

## Deferoksamin neden asla hızlı intravenöz enjeksiyonla verilmez?

Hızlı enjeksiyon kızarma, ürtiker, hipotansiyon ve şoka neden olur.

## Deferoksaminle hangi enfeksiyonlar ilişkilidir?

Yersinia enfeksiyonları ve mukormikoz.

[← Gruba dön: Şelatlayıcı ajanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/selatlay-c-ajanlar/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - DEFEROXAMINE- deferoxamine mesylate injection, powder, lyophilized, for solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=d91e16df-8daa-4cd2-86a2-273eaa2446e0) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [Guía para el Manejo de Emergencias Toxicológicas](https://minsalud.gov.co/sites/rid/Lists/BibliotecaDigital/RIDE/DE/GT/guias-manejo-emergencias-toxicologicas-outpout.pdf) (Ministerio de Salud y Protección Social; Organización Panamericana de la Salud, 2017); [eEML - Electronic Essential Medicines List](https://list.essentialmeds.org/) (World Health Organization, 2025); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=V03AC01) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/deferoksamin/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/deferoksamin/