[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Benzodiazepinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/benzodiazepinler/) › Diazepam

# Diazepam

## Benzodiazepinler?

Benzodiazepinler

## Yüksek risk?

Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır.

Anksiyete, alkol yoksunluğu, kas spazmı ve nöbetlerde kullanılan uzun etkili bir benzodiazepin. Kendisi ve aktif metabolitleri günlerce vücutta kalır.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Benzodiazepinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/benzodiazepinler/)

**Target**
GABA-A reseptörü, benzodiazepin bölgesi

**Used for**
Akut alkol yoksunluğu · Status epileptikus · Endoskopi

**Key effects**
Uyuşukluk ve yorgunluk · Dengesizlik

**Monitor**
Özellikle IV dozlardan sonra solunum

**ATC**
N05BA01

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar
- Etiketlerin anlamı

## Etki mekanizması

◎**GABA-A reseptörü, benzodiazepin bölgesi**Diazepam

ⓘ Şekil, diazepamın kendisini GABA ile birlikte insan GABA-A reseptörüne (α1β2γ2) bağlı olarak gösterir.

**3B hedef:** GABA-A reseptörü, benzodiazepin bölgesi. PDB yapısı 6X3X (RCSB PDB, kamu malı). [Yapıyı RCSB PDB'de görüntüleyin](https://www.rcsb.org/structure/6X3X) · Döndürmek için sürükleyin · yakınlaştırmak için iki parmakla açın

Diazepam GABA-A reseptörünün benzodiazepin bölgesine bağlanır ve GABA'nın klorür kanalını daha sık açmasını sağlar. Artan inhibisyon anksiyolitik, sedatif, kas gevşetici, antikonvülzan ve amnestik etkiler verir. Karaciğer onu aktif metabolitlere (desmetildiazepam, temazepam ve oksazepam) dönüştürür; bu nedenle etkisi uzun sürer.

- GABA-A reseptörünün benzodiazepin bölgesine bağlanır
- GABA klorür kanalını daha sık açar
- Klorür girer ve nöron inhibe olur
- Anksiyete, kas spazmı ve nöbetler yatışır

## Endikasyonlar

- Anksiyete bozuklukları ve anksiyetenin kısa süreli giderilmesi [Yaygın anksiyete bozukluğu →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/yayg-n-anksiyete-bozuklugu/)
- Akut alkol yoksunluğu (ajitasyon, tremor, deliryum tremens) [Alkol yoksunluğu ve deliryum tremens →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/alkol-yoksunlugu-ve-deliryum-tremens/)
- Status epileptikus, ek tedavi olarak (enjeksiyon) [Status epileptikus →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/status-epileptikus/)
- Kas spazmı, spastisite ve tetanoz, ek tedavi olarak [Tetanoz →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/tetanoz/)
- Endoskopi, kardiyoversiyon veya cerrahi öncesi sedasyon (enjeksiyon)

## Yan etkiler

### Sık

- Uyuşukluk ve yorgunluk
- Dengesizlik (ataksi) ve kas güçsüzlüğü
- Özellikle yaşlı erişkinlerde konfüzyon ve bellek sorunları
- Enjeksiyon yerinde ağrı ve flebit

### Ciddi (nadir, önemli)

- Opioidlerle birlikte kullanıldığında derin sedasyon, solunum depresyonu, koma ve ölüm
- Kötüye kullanım, yanlış kullanım ve bağımlılık
- Fiziksel bağımlılık; aniden kesilmesi nöbetler dahil yaşamı tehdit eden yoksunluğa yol açabilir
- Yaşlı, ağır hasta veya akciğer sorunu olan hastalarda intravenöz kullanımla apne ve kardiyak arrest
- Çok büyük miktarlarda enjeksiyonda propilen glikol toksisitesi (asidoz, böbrek hasarı)

## Kontrendikasyonlar

- Diazepama aşırı duyarlılık
- Akut dar açılı glokom
- Myastenia gravis, ağır solunum yetmezliği, uyku apnesi (oral form)
- Ağır karaciğer yetmezliği (oral form)
- 6 aydan küçük bebekler (oral form)

## Önemli etkileşimler

**Opioidler**
Derin sedasyon, solunum depresyonu, koma ve ölüm

**Alkol ve diğer merkezi sinir sistemi depresanları**
Sedasyon ve solunum depresyonunda aditif artış

**CYP3A4 ve CYP2C19 inhibitörleri (simetidin, ketokonazol, fluvoksamin, fluoksetin, omeprazol)**
Daha uzun ve daha güçlü sedasyon

**Fenitoin**
Fenitoin klirensi azalabilir

## Neler izlenir

- Özellikle IV dozlardan sonra solunum, oksijen satürasyonu ve bilinç düzeyi
- IV kullanım sırasında kan basıncı
- Yaşlı erişkinlerde birikim ve düşmeler
- Uzun kullanımda yanlış kullanım veya bağımlılık belirtileri

## Uygulama ve güvenlik

- IV: büyük bir vene yavaşça enjekte edilir, asla el veya el bileğinin küçük venlerine yapılmaz
- Enjektörde veya torbada başka çözeltiler ya da ilaçlarla karıştırılmaz veya seyreltilmez
- İntraarteriyel enjeksiyon ve ekstravazasyondan kaçınılır
- IV kullanımdan önce havayolu ve ventilasyon ekipmanı hazır bulundurulur
- Benzil alkol içerir: prematüre bebeklerde «gasping» sendromu riski

## Gebelik ve emzirme

Gebeliğin geç döneminde kullanımı yenidoğanda sedasyona ve yoksunluk belirtilerine yol açabilir; bebek doğumdan sonra izlenir.

## Hemşirelik bakımı

- Her dozdan önce uyanıklık düzeyini, solunum hızını ve oksijen satürasyonunu kontrol edin
- Opioidler, alkol ve diğer sedatifler hakkında soru sorun
- Özellikle yaşlı erişkinlerde düşmeleri önleyin (dengesizlik, konfüzyon)
- Araç kullanmamayı, alkol almamayı ve ilacı aniden kesmemeyi öğretin
- IV bölgede kızarıklık, ağrı veya şişlik olup olmadığını kontrol edin

## Farmakokinetik

**Emilim**
Ağızdan %90'ın üzerinde emilir; doruk yaklaşık 1–1,5 saatte; yiyecek emilimi yavaşlatır

**Metabolizma**
Karaciğerde CYP3A4 ve CYP2C19 ile aktif desmetildiazepam ve temazepama, ardından oksazepama

**Yarılanma ömrü**
Diazepam için 48 saate, desmetildiazepam için 100 saate kadar

**Etki başlangıcı ve süresi**
İntravenöz enjeksiyondan sonra hızlı

## Akılda tutmak için

Diazepam (İngilizce akrostiş): «D for Days», yani «günler için D»: uzun yarılanma ömrü ve aktif metabolitler; alkol yoksunluğunda iyi, yaşlı erişkinlerde riskli.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Diazepam düzenli kullanımda neden bu kadar uzun etki eder?

Aktif metaboliti desmetildiazepamın yarılanma ömrü yaklaşık 100 saate kadar çıkar.

## IV diazepam hangi venlere enjekte edilmez ve neden?

El veya el bileğinin küçük venlerine; tromboz, flebit ve irritasyon nedeniyle.

## Diazepamın üç acil kullanımı nedir?

Status epileptikus, alkol yoksunluğu ve tetanoz spazmları.

## İlişkili ilaçlar

- [Lorazepam](https://durgical.com/tr/farmakoloji/lorazepam/)
- [Klordiazepoksit](https://durgical.com/tr/farmakoloji/klordiazepoksit/)
- [Midazolam](https://durgical.com/tr/farmakoloji/midazolam/)
- [Flumazenil](https://durgical.com/tr/farmakoloji/flumazenil/)

## İlişkili hastalıklar

- [Yaygın anksiyete bozukluğu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/yayg-n-anksiyete-bozuklugu/)
- [Alkol yoksunluğu ve deliryum tremens](https://durgical.com/tr/hastaliklar/alkol-yoksunlugu-ve-deliryum-tremens/)
- [Status epileptikus](https://durgical.com/tr/hastaliklar/status-epileptikus/)
- [Tetanoz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/tetanoz/)

## Etiketlerin anlamı

**Yüksek risk**
Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır.

[← Gruba dön: Benzodiazepinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/benzodiazepinler/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - DIAZEPAM tablet](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=c397a9da-862f-4f3f-8109-7d21691de53a) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [DailyMed - DIAZEPAM injection, solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=ae52866a-0b9a-4baf-af1b-f9d5e00c0e56) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=N05BA01) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026); [6X3X: Human GABAA receptor alpha1-beta2-gamma2 subtype in complex with GABA plus diazepam](https://www.rcsb.org/structure/6X3X) (RCSB Protein Data Bank, 2020).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/diazepam/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/diazepam/