[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Şelatlayıcı ajanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/selatlay-c-ajanlar/) › Dimerkaprol

# Dimerkaprol

## Şelatlayıcı ajanlar?

Şelatlayıcı ajanlar

Arsenik, cıva ve kurşunu bağlayan, iki sülfhidril gruplu intramüsküler bir şelatör. Kurşun ensefalopatisinde edetattan önce verilir.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adı: İngiliz anti-Lewisit (BAL), 2,3-dimerkaptopropanol

## Hızlı bilgi

**Group**
[Şelatlayıcı ajanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/selatlay-c-ajanlar/)

**Target**
Ağır metal iyonları (arsenik, cıva, kurşun)

**Used for**
Arsenik zehirlenmesi

**Key effects**
Enjeksiyon yerinde şiddetli ağrı · Bulantı

**Monitor**
İdrar pH'sı ve idrar çıkışı

**ATC**
V03AB09

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın

## Etki mekanizması

Arsenik, cıva ve kurşun enzimlerin sülfhidril (-SH) gruplarına bağlanarak hücreleri zehirler. Dimerkaprolün bu metalleri daha güçlü bağlayan iki -SH grubu vardır; böylece metallerin enzimlere bağlanmasını önler ya da geri çevirir. Dimerkaprol–metal kompleksi idrarla atılır; asidik idrarda parçalanır, bu yüzden böbreği korumak için idrar alkali tutulur. Demirle oluşan kompleks metalin kendisinden daha toksiktir.

- Metaller enzimlerin -SH gruplarını bloke eder
- Dimerkaprolün iki -SH grubu metali yakalar
- Enzimler serbest kalır
- Kompleks alkali idrarla atılır

## Endikasyonlar

- Arsenik zehirlenmesi
- Elementel ve bazı inorganik cıva zehirlenmeleri; organik (metil) cıva için değil
- Kalsiyum disodyum edetatla birlikte ağır kurşun zehirlenmesi ve kurşun ensefalopatisi

## Yan etkiler

### Sık

- Enjeksiyon yerinde şiddetli ağrı
- Bulantı, kusma ve baş ağrısı
- Dudaklarda, ağızda ve boğazda yanma; tükürük salgısı ve gözyaşı
- Kas ağrıları ve uzuvlarda karıncalanma

### Ciddi (nadir, önemli)

- G6PD eksikliğinde hemoliz
- Kompleks ayrışırsa ya da aynı anda demir verilirse böbrek hasarı
- Yer fıstığına alerjisi olan kişilerde alerjik reaksiyonlar

## Kontrendikasyonlar

- Yer fıstığı alerjisi
- Karaciğer yetmezliği
- Metil cıva (organik cıva) zehirlenmesi
- Demir zehirlenmesi ve eş zamanlı demir tedavisi

## Önemli etkileşimler

**Demir takviyeleri**
Dimerkaprol–demir kompleksi toksiktir ve böbrek hasarı riskini artırır; birlikte kullanılmaz

## Neler izlenir

- İdrar pH'sı ve idrar çıkışı
- Böbrek ve karaciğer fonksiyonu
- Kan ya da idrar metal düzeyleri
- G6PD eksikliği olasıysa hemoglobin

## Uygulama ve güvenlik

- Yalnızca derin intramüsküler enjeksiyon; asla intravenöz değil
- Kurşun ensefalopatisinde ilk dimerkaprol dozu edetata başlanmadan önce verilir

## Gebelik ve emzirme

Hayvan ve insan verileri sınırlıdır (Kolombiya kılavuzunda C kategorisi); açıkça gerektiğinde kullanılır ve emzirmeden kaçınılır.

## Hemşirelik bakımı

- İlk enjeksiyondan önce yer fıstığı alerjisini sorun
- İdrar pH'sını kontrol edin ve hastanın iyi hidrate kalmasını sağlayın
- Enjeksiyon yerlerini ve ağrıyı değerlendirin
- Maruziyet kaynağını araştırın (iş, ev, geleneksel ilaçlar)

## Farmakokinetik

**Emilim**
Yalnızca derin intramüsküler enjeksiyonla verilir

**Eliminasyon**
İdrarla metal kompleksleri olarak

## Akılda tutmak için

Dimerkaprol: AML için «iki kanca» (-SH) (İngilizce akrostiş): Arsenic (arsenik), Mercury (cıva, inorganik) ve Lead (kurşun); yalnızca kasa ve asla demirle birlikte değil.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Dimerkaprol tedavisi sırasında idrar neden alkali tutulur?

Dimerkaprol–metal kompleksi asidik idrarda ayrışır ve serbest kalan metal böbreğe zarar verir.

## Dimerkaprol demir zehirlenmesinde neden kullanılmaz?

Dimerkaprol–demir kompleksi, özellikle böbrek için, demirden daha toksiktir.

## Dimerkaprol vermeden önce hangi alerji sorulmalıdır?

Yer fıstığı alerjisi.

[← Gruba dön: Şelatlayıcı ajanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/selatlay-c-ajanlar/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Guía para el Manejo de Emergencias Toxicológicas](https://minsalud.gov.co/sites/rid/Lists/BibliotecaDigital/RIDE/DE/GT/guias-manejo-emergencias-toxicologicas-outpout.pdf) (Ministerio de Salud y Protección Social; Organización Panamericana de la Salud, 2017); [eEML - Electronic Essential Medicines List](https://list.essentialmeds.org/) (World Health Organization, 2025); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=V03AB09) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/dimerkaprol/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/dimerkaprol/