[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Antimetabolitler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antimetabolitler/) › Gemsitabin # Gemsitabin ## Antimetabolitler? Antimetabolitler ## Yüksek risk? Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır. Ribonükleotid redüktazı bloke edip DNA zincirlerini sonlandıran, iki flor atomlu sitidin analoğu. Pankreas, akciğer, mesane ve over kanserinde kullanılır. Güncellendi 1 Kas 2026 ## Hızlı bilgi **Group** [Antimetabolitler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antimetabolitler/) **Target** Ribonükleotid redüktaz (gemsitabin difosfat tarafından inhibe edilir) ve DNA sentezi **Used for** Pankreas kanseri · Küçük hücreli dışı akciğer kanseri **Key effects** Miyelosupresyon · Grip benzeri semptomlar · Ödem **Monitor** Her dozdan önce tam kan sayımı · Böbrek fonksiyonu **ATC** L01BC05 Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler. Bu sayfada - Temeller Etki mekanizması - Endikasyonlar - Yan etkiler - Kontrendikasyonlar - Önemli etkileşimler - Neler izlenir - Uygulama ve güvenlik - Gebelik ve emzirme - Hemşirelik bakımı - Farmakokinetik - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - İlişkili ilaçlar - İlişkili hastalıklar - Etiketlerin anlamı ## Etki mekanizması Hücre içinde nükleozid kinazlar gemsitabini difosfat ve trifosfatına fosforile eder. Difosfat ribonükleotid redüktazı inhibe eder; böylece deoksinükleotid havuzu (özellikle dCTP) azalır. Bunun üzerine trifosfat dCTP ile daha kolay yarışır ve DNA'ya katılır; burada zinciri onarıma dirençli bir şekilde sonlandırır. Hücreler G1/S sınırında bloke olur. - Kinazlar gemsitabini difosfat ve trifosfatına dönüştürür - Difosfat ribonükleotid redüktazı bloke eder: dCTP azalır - Trifosfat DNA'ya girer ve zinciri sonlandırır - Hücreler G1/S sınırında takılır ## Endikasyonlar - Pankreas kanseri (ilk basamak, ileri evre). [Pankreas kanseri →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pankreas-kanseri/) - Küçük hücreli dışı akciğer kanseri, sisplatin ile birlikte. [Akciğer kanseri →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akciger-kanseri/) - İleri evre over kanseri, karboplatin ile birlikte. [Over kanseri →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/over-kanseri/) - Metastatik meme kanseri, paklitaksel ile birlikte. [Meme kanseri →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/meme-kanseri/) - Mesane kanseri, kombinasyon rejimlerinde. [Mesane kanseri →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/mesane-kanseri/) ## Yan etkiler ### Sık - Miyelosupresyon (nötropeni, trombositopeni, anemi) - Grip benzeri semptomlar: ateş, titreme, kas ağrıları, baş ağrısı - Ödem, döküntü - Bulantı, kusma, karaciğer enzimlerinde yükselme ### Ciddi (nadir, önemli) - Akciğer toksisitesi (pnömonit, fibrozis, kapiller kaçak) ve solunum yetmezliği - Hemolitik üremik sendrom - Ağır deri reaksiyonları; karaciğer toksisitesi - Posterior geri dönüşümlü ensefalopati sendromu; radyoterapiyle birlikte verildiğinde radyasyon hasarında artış ## Kontrendikasyonlar - Gemsitabine bilinen aşırı duyarlılık (anafilaksi dahil) ## Önemli etkileşimler **Radyoterapi** Gemsitabin bir radyosensitizandır: birlikte veya zaman olarak yakın verildiğinde ağır doku hasarı. **Diğer miyelosupresif kemoterapiler (sisplatin, karboplatin, paklitaksel)** Daha derin sitopeniler, özellikle trombositopeni. ## Neler izlenir - Her dozdan önce tam kan sayımı - Böbrek fonksiyonu, idrar ve hemoliz bulguları (hemolitik üremik sendrom) - Karaciğer testleri - Solunum: yeni öksürük veya nefes darlığı ## Uygulama ve güvenlik - İnfüzyon süresine ve haftalık şemaya belirtildiği gibi uyulur: daha uzun infüzyonlar veya daha sık dozlar daha toksiktir. - Tehlikeli ilaç: kemoterapi hazırlama ve uygulama önlemleri. - Her dozdan önce kan sayımları kontrol edilir; ağır miyelosupresyonda dozlar ertelenir veya azaltılır. ## Gebelik ve emzirme Fetusa zarar verebilir; kadınlara ve erkeklere etkili kontrasepsiyon önerilir. ## Hemşirelik bakımı - Her dozdan önce kan sayımlarını ve kreatinini kontrol edin. - İnfüzyondan sonra ateş ve ağrıların sık olduğunu, ancak nötropeni sırasında titremeyle birlikte ateşin acil bir durum olduğunu öğretin. - Yeni nefes darlığını, şişliği, koyu idrarı veya idrar miktarında azalmayı bildirin. - Radyoterapi almış her bölgede cildi kontrol edin. ## Farmakokinetik **Emilim** Sabit ve kısa bir sürede intravenöz infüzyon (daha uzun infüzyonlar toksisiteyi artırır). **Metabolizma** Sitidin deaminaz tarafından hızla inaktif bir üridin metabolitine deamine edilir. **Eliminasyon** Esas olarak inaktif metabolit hâlinde idrarla. **Yarılanma ömrü** Ana ilaç için kısa; uzun infüzyonlarda daha uzun. ## Akılda tutmak için İngilizce akrostiş: «GEMcitabine is a GEM that hides in DNA» (gemsitabin DNA'da saklanan bir mücevherdir): DNA zincirlerini sonlandırır ve ribonükleotid redüktazı bloke eder; pankreas, akciğer, mesane, over. Akciğerlere ve HÜS'e dikkat. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Gemsitabinin etkisini hangi iki eylem açıklar? Difosfatı ribonükleotid redüktazı inhibe eder, trifosfatı ise DNA'ya katılarak zinciri sonlandırır. ## Gemsitabini tek ajan olarak hangi kanser ünlü yaptı? Pankreas kanseri. ## Gemsitabin hangi böbrek sendromuna yol açabilir? Hemolitik üremik sendrom. ## İlişkili ilaçlar - [Sitarabin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/sitarabin/) - [Sisplatin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/sisplatin/) - [Karboplatin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/karboplatin/) ## İlişkili hastalıklar - [Pankreas kanseri](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pankreas-kanseri/) - [Akciğer kanseri](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akciger-kanseri/) - [Over kanseri](https://durgical.com/tr/hastaliklar/over-kanseri/) - [Meme kanseri](https://durgical.com/tr/hastaliklar/meme-kanseri/) - [Mesane kanseri](https://durgical.com/tr/hastaliklar/mesane-kanseri/) ## Etiketlerin anlamı **Yüksek risk** Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır. [← Gruba dön: Antimetabolitler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antimetabolitler/) İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [DailyMed - GEMCITABINE injection, solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=e18ed1cb-7dd0-4001-bfda-17d1f4587fb8) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [Gemcitabine Injection: MedlinePlus Drug Information](https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a696019.html) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=L01BC05) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/gemsitabin/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/gemsitabin/