[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › Antiproliferatif immünsüpresanlar

# Antiproliferatif immünsüpresanlar

Bağışıklık hücrelerini DNA yapı taşlarından yoksun bırakarak çoğalmalarını durduran ilaçlar. Nakillerde ve otoimmün hastalıklarda kullanılır.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

Azatiyoprin ve mikofenolat mofetil pürin sentezini bozar; böylece bölünen lenfositler DNA'larını kopyalayamaz. Nakil sonrası kalsinörin inhibitörleri ve glukokortikoidlerle kombine edilir; romatoid artrit, lupus ve inflamatuvar bağırsak hastalığında kullanılır.

## Etki mekanizması

Azatiyoprin 6-merkaptopürine, ardından pürin sentezini inhibe eden ve DNA'ya katılan tiyoguanin nükleotitlerine dönüştürülür. Mikofenolat mofetilin aktif formu olan mikofenolik asit, guanin nükleotitlerinin de novo sentezindeki anahtar enzim olan inozin monofosfat dehidrogenazı inhibe eder; B ve T lenfositleri bu yola büyük ölçüde bağımlı olduğundan seçici olarak etkilenir.

Hedef: Pürin sentezi (mikofenolik asit için IMPDH)

## Temel noktalar

- Kemik iliği baskılanması her ikisinin de anahtar toksisitesidir; kan sayımları izlenir.
- Azatiyoprin: allopurinol ve febuksostat ksantin oksidaz ile inaktivasyonunu bloke eder ve ağır kemik iliği toksisitesine neden olur.
- Azatiyoprin: TPMT veya NUDT15 eksikliği olağan dozlarda yaşamı tehdit eden miyelotoksisiteye yol açar.
- Mikofenolat: güçlü teratojendir (gebelik kaybı ve malformasyonlar); ishal sıktır.
- Her ikisi de enfeksiyon, lenfoma ve deri kanseri riskini artırır.

## Bu gruptaki ilaçlar

- [**Azatiyoprin** 6-merkaptopürine dönüşüp bağışıklık hücrelerinin çoğalmasını durduran eski bir immünsüpresan tablet. Kan sayımı… Tiyoguanin nükleotitleri aracılığıyla pürin sentezi](https://durgical.com/tr/farmakoloji/azatiyoprin/)
- [**Mikofenolat mofetil** Nakillerden sonra kullanılan ve lenfositlerin DNA yapmak için ihtiyaç duyduğu bir enzimi bloke eden immünsüpresan… İnozin monofosfat dehidrogenaz (IMPDH)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/mikofenolat-mofetil/)

## Gruptaki diğerleri

- mikofenolik asit (mikofenolat sodyum)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Lenfositler neden mikofenolik aside diğer hücrelerin çoğundan daha duyarlıdır?

IMPDH gerektiren de novo guanin nükleotit sentez yoluna bağımlıdırlar; diğer birçok hücre kurtarma (salvage) yolunu kullanabilir.

## Allopurinol azatiyoprinle neden tehlikelidir?

Ksantin oksidaz 6-merkaptopürini inaktive eder; allopurinol onu bloke eder, aktif tiyoguanin nükleotitleri birikir ve ağır kemik iliği baskılanması gelişebilir.

## Hangi genetik test sonucu azatiyoprinle ağır toksisiteyi öngörür?

Düşük veya hiç olmayan TPMT ya da NUDT15 aktivitesi; tiyoguanin nükleotitlerinin birikmesine ve miyelotoksisiteye yol açar.

[← Tüm farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - AZATHIOPRINE tablet](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=ceab8e8b-d022-4d0c-a552-cc5782446248) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [DailyMed - MYCOPHENOLATE MOFETIL tablet](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=0f1704e2-a66a-4be5-8127-ebb5947c7b64) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antiproliferatif-immunsupresanlar/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antiproliferatif-immunsupresanlar/