[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › Beta-2 adrenerjik agonistler

# Beta-2 adrenerjik agonistler

Hava yolu kasındaki beta-2 reseptörünü uyaran bronkodilatörler. Kısa etkililer atakları giderir; uzun etkililer hava yollarını saatlerce açık tutar.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

Beta-2 adrenerjik reseptör agonistleri; astım ve KOAH'ın başlıca bronkodilatörleridir. Kısa etkili ajanlar (SABA: salbutamol, terbutalin) ani semptomlar ve egzersize bağlı bronkospazm için rahatlatıcı ilaçlardır. Uzun etkili ajanlar (LABA: salmeterol, formoterol; günde tek doz indakaterol, vilanterol, olodaterol) idame tedavisidir; astımda LABA her zaman inhale bir kortikosteroidle birlikte verilir.

## Etki mekanizması

Beta-2 reseptörü Gs'ye bağlı bir reseptördür. Aktivasyonu adenilil siklazı uyarır ve siklik AMP'yi artırır; ardından protein kinaz A hücre içi kalsiyumu ve miyozin hafif zincir kinazının aktivitesini düşürür, böylece hava yolu düz kası, daraltıcı uyaran ne olursa olsun gevşer. Siklik AMP ayrıca mast hücrelerinden mediyatör salınımını azaltır. Kalp, iskelet kası ve karaciğerdeki beta-2 reseptörleri taşikardi, tremor, hipokalemi ve hiperglisemiyi açıklar.

Hedef: Beta-2 adrenerjik reseptör (ADRB2), Gs'ye bağlı bir reseptör

## Temel noktalar

- SABA = rahatlatıcı; LABA = kontrol edici. Rahatlatıcıya daha sık ihtiyaç duyulması astımın kötüleştiğinin işaretidir.
- Astımda LABA asla tek başına verilmez: LABA monoterapisi astımla ilişkili ciddi olay riskini artırır; inhale kortikosteroidle birlikte artırmaz.
- Sistemik etkiler: tremor, taşikardi, çarpıntı, hipokalemi ve hiperglisemi; bunlar diüretikler ve teofilinle birlikte toplanır.
- Beta blokerler (göz damlaları bile) etkiyi engelleyebilir ve astımda ağır bronkospazmı tetikleyebilir.
- Formoterol dakikalar içinde etki eder; salmeterolün etkisi daha yavaş başlar, bu yüzden asla rahatlatıcı olarak kullanılmaz.

## Bu gruptaki ilaçlar

- [**Salbutamol** Klasik rahatlatıcı inhaler: astım veya KOAH atağında hava yollarını dakikalar içinde açan kısa etkili bir beta-2… Beta-2 adrenerjik reseptör](https://durgical.com/tr/farmakoloji/salbutamol/)
- [**Formoterol** Dakikalar içinde de etki eden uzun etkili bir beta-2 agonist. KOAH'ta idame bronkodilatörü; astımda yalnızca inhale… Beta-2 adrenerjik reseptör](https://durgical.com/tr/farmakoloji/formoterol/)
- [**Salmeterol** Etkisi yavaş başlayan, günde iki kez kullanılan uzun etkili bir beta-2 agonist. Astımda her zaman inhale… Beta-2 adrenerjik reseptör](https://durgical.com/tr/farmakoloji/salmeterol/)
- [**Terbutalin** Bronkospazmda enjeksiyon, tablet veya inhalerle verilen kısa etkili beta-2 agonist. Kutulu uyarısı erken doğumu… Beta-2 adrenerjik reseptör](https://durgical.com/tr/farmakoloji/terbutalin/)
- [**Olodaterol** KOAH idame tedavisinde tek başına veya tiotropiumla kullanılan, günde bir kez inhale edilen uzun etkili bir beta-2… Beta-2 adrenerjik reseptör](https://durgical.com/tr/farmakoloji/olodaterol/)

## Gruptaki diğerleri

- İndakaterol
- Vilanterol
- Olodaterol
- Levosalbutamol

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Beta-2 agonist, hava yolu düz kasını hangi ikinci haberci aracılığıyla gevşetir?

Siklik AMP: Gs'ye bağlı reseptör adenilil siklazı aktive eder; protein kinaz A kalsiyumu ve miyozin hafif zincir kinazı aktivitesini düşürür.

## Astımda LABA neden asla tek başına kullanılmaz?

LABA monoterapisi ölüm dahil astımla ilişkili ciddi olayları artırır; inhale kortikosteroidle birlikte bu risk anlamlı olarak artmaz.

## Yüksek doz beta-2 agonistlerle hangi elektrolit düşer ve neden?

Potasyum: beta-2 uyarımı potasyumu hücre içine kaydırır; bu da hipokalemiye ve EKG değişikliklerine yol açabilir.

## Hangi ilaç grubu beta-2 agonisti engelleyip astımda ağır bronkospazma yol açabilir?

Beta blokerler, özellikle selektif olmayanlar; göz damlaları dahil.

[← Tüm farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - ALBUTEROL SULFATE HFA- albuterol sulfate aerosol, metered](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7bb5b6dd-9105-4ee7-b205-ed79cf4b371b) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2023); [DailyMed - FORMOTEROL FUMARATE solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=07afdf7e-c480-4806-b469-a6a460522bc0) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2025).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/beta-2-adrenerjik-agonistler/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/beta-2-adrenerjik-agonistler/