[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › Gangliyon blokörleri

# Gangliyon blokörleri

Otonom gangliyonlarda nikotinik reseptörleri bloke edip hem sempatik hem parasempatik çıkışı kapatan ilaçlar. Bugün esas olarak klasik bir öğretim konusu.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

İlk etkili antihipertansiflerdir. Tüm otonom gangliyonları bloke ettikleri için çok sayıda yan etkiye yol açarlar ve bugün nadiren kullanılırlar; mekamilamin, bazı ülkelerde hâlâ bulunan tek oral ajandır.

## Etki mekanizması

Preganglioner nöronlar, postganglioner nöron üzerindeki nöronal nikotinik reseptörlere asetilkolin salar. Gangliyon blokörleri bu iletimi durdurur (mekamilamin bunu reseptörün iyon kanalını bloke ederek yapar). Her organdaki etki, o organa normalde hangi bölümün hâkim olduğuna bağlıdır: damarlar esas olarak sempatik etki altındadır, bu yüzden genişler ve kan basıncı özellikle ayakta düşer; kalp, göz, bağırsak ve mesane esas olarak parasempatik etki altındadır, bu yüzden kalp hızı artar, pupiller genişler, akomodasyon kaybolur, bağırsak ve mesane tembelleşir.

Hedef: Otonom gangliyonların nöronal nikotinik asetilkolin reseptörleri

## Temel noktalar

- Gangliyon blokajının bir organdaki etkisi, o organdaki baskın otonom tonusun tersidir.
- Arteriyoller ve venler (sempatik tonus): vazodilatasyon, venöz göllenme ve belirgin ortostatik hipotansiyon.
- Kalp, iris, siliyer kas, bağırsak ve mesane (parasempatik tonus): taşikardi, midriyazis, siklopleji, kabızlık veya ileus ve idrar retansiyonu.
- Ağız kuruluğu ve terlemenin azalması da tipiktir.
- Mekamilamin beyne giren sekonder bir amindir; heksametonyum gibi kuaterner blokörler girmez.

## Bu gruptaki ilaçlar

- [**Mekamilamin** Ağır hipertansiyon için oral bir gangliyon blokörü. Her iki otonom bölümü bloke ettiği için ortostatik hipotansiyon… Otonom gangliyonların nöronal nikotinik asetilkolin reseptörü (kanal blokörü)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/mekamilamin/)

## Gruptaki diğerleri

- Heksametonyum (tarihsel)
- Trimetafan (ABD'de artık piyasada değil)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Bir gangliyon blokörü neden taşikardiye yol açar?

Kalbin istirahat tonusu esas olarak parasempatiktir (vagal); bu tonus kalkınca kalp hızı artar.

## Kan basıncındaki düşüş ayaktayken neden daha kötüdür?

Ayağa kalkınca damarları daraltan sempatik refleksler bloke olduğundan kan venlerde göllenir.

## Bağırsak ve mesanede hangi etkiler beklenir?

Paralitik ileusa ilerleyebilen kabızlık ve idrar retansiyonu.

[← Tüm farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - MECAMYLAMINE HYDROCHLORIDE tablet](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=1b79ef78-f4da-49a6-9f36-89b0da19d39b) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=C02BB01) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/gangliyon-blokorleri/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/gangliyon-blokorleri/