[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › Glikopeptitler

# Glikopeptitler

MRSA dahil gram pozitif bakterilerde hücre duvarı yapımını engelleyen büyük antibiyotiklerdir; klasik üyesi vankomisindir.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

Glikopeptitler ve lipit taşıyan akrabaları (lipoglikopeptitler) yalnızca gram pozitif bakterilere etki eder. Metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) ve β-laktam alamayan hastalar için ana seçenektir.

## Etki mekanizması

Peptidoglikan yapı taşının D-alanil–D-alanin ucuna kovalent bağ olmadan sıkıca bağlanırlar. Bu ucun üzerine oturarak hem polimerizasyon basamağını (transglikozilasyon) hem de çapraz bağlanma basamağını (transpeptidasyon) fiziksel olarak engellerler, böylece duvar büyüyemez. Gram negatif bakterilerin dış zarını geçemeyecek kadar büyüktürler.

Hedef: Peptidoglikan öncüllerinin D-Ala–D-Ala ucu

## Temel noktalar

- Gram negatif bakterilere karşı etkinlik yoktur: molekül, dış zarlarını geçemeyecek kadar büyüktür.
- Enterokok direnci (VRE), D-Ala–D-Ala ucunun glikopeptitlerin zayıf bağlandığı D-Ala–D-laktat veya D-Ala–D-serine dönüştürülmesinden kaynaklanır (vanA, vanB genleri).
- Hızlı vankomisin infüzyonu mast hücrelerinden histamin salgılatır (vankomisin infüzyon reaksiyonu, eskiden «kırmızı adam sendromu» denirdi): alerji değildir ve yavaş infüzyonla önlenir.
- Oral vankomisin emilmez, bu yüzden yalnızca Clostridioides difficile kolitinde kullanılır.
- Dalbavansin ve oritavansinin yarı ömürleri çok uzundur; bu, deri enfeksiyonlarının haftalık veya tek dozla tedavisine olanak tanır.

## Bu gruptaki ilaçlar

- [**Vankomisin** MRSA gibi ciddi gram pozitif enfeksiyonlarda kullanılan intravenöz bir glikopeptittir; ağızdan yalnızca C. difficile… Peptidoglikan öncülünün D-Ala–D-Ala ucu](https://durgical.com/tr/farmakoloji/vankomisin/)
- [**Dalbavansin** MRSA dahil gram-pozitif deri enfeksiyonları için, bir veya iki infüzyonla verilen uzun etkili bir lipoglikopeptit. Peptidoglikan öncülünün D-Ala–D-Ala ucu](https://durgical.com/tr/farmakoloji/dalbavansin/)
- [**Telavansin** MRSA gibi gram pozitiflere karşı duvar ve membran üzerinde çifte etkili, vankomisin türevi IV lipoglikopeptit; böbrek… Peptidoglikan öncülünün D-Ala–D-Ala ucu ve bakteri membranı](https://durgical.com/tr/farmakoloji/telavansin/)
- [**Oritavansin** Yarılanma ömrü bir haftayı aşan IV lipoglikopeptit: tek bir infüzyon, MRSA dahil gram pozitiflerin yol açtığı cilt… Peptidoglikan öncülünün D-Ala–D-Ala ucu ve bakteri membranı](https://durgical.com/tr/farmakoloji/oritavansin/)

## Gruptaki diğerleri

- teikoplanin
- oritavansin (lipoglikopeptit)
- telavansin (lipoglikopeptit)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Glikopeptitler hangi moleküler hedefe bağlanır?

Peptidoglikan öncülünün D-alanil–D-alanin ucuna; onu örterek hücre duvarının polimerizasyonunu ve çapraz bağlanmasını engellerler.

## Glikopeptitler Escherichia coli'ye karşı neden işe yaramaz?

Gram negatif bakterilerin dış zarını geçemeyecek kadar büyüktürler, bu yüzden hücre duvarına hiç ulaşamazlar.

## Vankomisine dirençli enterokoklar ilaçtan nasıl kaçar?

D-Ala–D-Ala'yı, vankomisinin zayıf bağlandığı bir uç olan D-Ala–D-laktat (veya D-Ala–D-serin) ile değiştirirler.

[← Tüm farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - VANCOMYCIN HYDROCHLORIDE injection, powder, lyophilized, for solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b79d9671-02dd-40e2-97fb-a6c7be85cda1) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [RCSB PDB - 1FVM: Complex of vancomycin with DI-acetyl-LYS-D-ALA-D-ALA](https://www.rcsb.org/structure/1FVM) (RCSB Protein Data Bank, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/glikopeptitler/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/glikopeptitler/