[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › Heparinler

# Heparinler

Vücudun kendi pıhtı freni olan antitrombini güçlendiren enjeksiyonluk antikoagülanlar. Damar yoluyla hemen etki ederler.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

Şeker zincirlerinden oluşan enjeksiyonluk antikoagülanlar: fraksiyone olmayan heparin (uzun, karışık zincirler) ve düşük molekül ağırlıklı heparinler (daha kısa zincirler).

## Etki mekanizması

Heparin, beş şekerlik bir dizi (pentasakkarit) aracılığıyla antitrombine bağlanır ve onun pıhtılaşma faktörlerini, özellikle trombini (IIa) ve faktör Xa'yı inhibe etmesini büyük ölçüde hızlandırır. Fraksiyone olmayan heparin her ikisine yaklaşık eşit etki eder; enoksaparin gibi düşük molekül ağırlıklı heparinler Xa'ya IIa'dan çok daha fazla etki eder.

Hedef: Antitrombin (ve onun aracılığıyla trombin ve faktör Xa)

## Temel noktalar

- Fraksiyone olmayan heparin IIa ve Xa'yı yaklaşık eşit derecede bloke eder; enoksaparinin anti-Xa/anti-IIa oranı çok daha yüksektir.
- Fraksiyone olmayan heparin aPTT ile izlenir; enoksaparin için PT ve aPTT yeterli değildir, gerektiğinde anti-Xa düzeyleri kullanılır.
- Heparine bağlı trombositopeni (HIT): heparin-trombosit faktör 4 komplekslerine karşı antikorlar, düşen trombosit sayısı ve olası tromboz; genellikle yaklaşık 5-9. günlerde görülür.
- Protamin fraksiyone olmayan heparini nötralize eder, ancak enoksaparinin anti-Xa aktivitesini yalnızca kısmen geri çevirir.
- Enoksaparin kısmen böbrekler yoluyla atılır; bu nedenle ağır böbrek yetmezliğinde etkisi birikir.

## Bu gruptaki ilaçlar

- [**Heparin** Vücudun kendi pıhtı freni olan antitrombini güçlendiren enjeksiyonluk bir antikoagülan. Damar yoluyla hemen etki eder… Antitrombin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/heparin/)
- [**Enoksaparin** Deri altına enjekte edilen düşük molekül ağırlıklı bir heparin. Başlıca faktör Xa üzerinden etki eder ve rutin aPTT… Antitrombin (ve onun aracılığıyla başlıca faktör Xa)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/enoksaparin/)
- [**Fondaparinuks** Deri altına enjekte edilen ve antitrombinin faktör Xa'yı bloke etmesini sağlayan sentetik beş şekerli bir molekül… Antitrombin (ve onun aracılığıyla yalnızca faktör Xa)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/fondaparinuks/)
- [**Dalteparin** Kansere bağlı pıhtılar dahil venöz pıhtıları önlemek ve tedavi etmek için deri altına enjekte edilen düşük molekül… Antitrombin (ve onun aracılığıyla başlıca faktör Xa)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/dalteparin/)

## Gruptaki diğerleri

- enoksaparin
- dalteparin
- nadroparin
- tinzaparin
- bemiparin

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Enoksaparinin aktivitesi fraksiyone olmayan heparininkinden nasıl farklıdır?

Enoksaparin faktör Xa'ya trombinden çok daha fazla etki eder (çok daha yüksek anti-Xa/anti-IIa oranı); fraksiyone olmayan heparin ise her ikisine yaklaşık eşit etki eder.

## Fraksiyone olmayan heparin hangi laboratuvar testiyle, varfarin hangisiyle izlenir?

Fraksiyone olmayan heparin: aPTT. Varfarin: INR olarak bildirilen protrombin zamanı.

## Heparine bağlı trombositopeniye ne yol açar?

Heparin ve trombosit faktör 4 komplekslerine karşı antikorlar. Trombositler düşer ve pıhtılar oluşabilir (HITT); genellikle heparin başlandıktan yaklaşık 5-9 gün sonra başlar.

[← Tüm farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - HEPARIN SODIUM- heparin sodium injection, solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cb1c1e7a-c9ca-4a07-8833-e45ce436d287) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [DailyMed - ENOXAPARIN SODIUM injection](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b4728749-8453-4f07-9fbc-a1f3e9d2708b) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [Heparin Injection: MedlinePlus Drug Information](https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682826.html) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2025); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=B01AB&showdescription=no) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/heparinler/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/heparinler/