[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › İnhale kortikosteroidler

# İnhale kortikosteroidler

Hava yolu inflamasyonunu yatıştırmak için akciğerlere solunan steroidler. Astımda en etkili kontrol edici ilaçlardır; atağı gidermezler.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

İnhaler veya nebülizörle verilen glukokortikoidler (budesonid, beklometazon, flutikazon, siklesonid, mometazon). Uzun süreli astım kontrolünün temelidir; KOAH'ta ise sık alevlenme geçiren hastalara eklenirler. Sıklıkla uzun etkili bir beta-2 agonistle aynı inhalerde birleştirilirler.

## Etki mekanizması

Steroid hücre zarını geçer ve sitoplazmadaki glukokortikoid reseptörüne bağlanır; reseptör çekirdeğe geçer. Orada NF-kB ve AP-1 gibi transkripsiyon faktörlerini engelleyerek inflamatuvar genleri (sitokinler, kemokinler, adezyon molekülleri) kapatır ve antiinflamatuvar genleri açar. Hava yolundaki eozinofiller, mast hücreleri ve T hücreleri azalır, hava yolu aşırı duyarlılığı geriler. İlacın akciğere verilmesi ve yutulan kısmın karaciğerde yoğun ilk geçiş metabolizmasına uğraması sistemik etkileri düşük tutar.

Hedef: Glukokortikoid reseptörü (NR3C1), bir nükleer reseptör

## Temel noktalar

- Kontrol edicidirler, rahatlatıcı değil: akut bronkospazmda veya status astmatikusun birincil tedavisinde kullanılmazlar.
- Ağız pamukçuğu ve ses kısıklığı (disfoni) klasik lokal etkilerdir; ağzı çalkalayıp tükürmek ve aralık odacığı (spacer) kullanmak bunları azaltır.
- Uzun süre yüksek dozlar: adrenal baskılanma, kemik yoğunluğunda azalma, katarakt ve glokom, çocuklarda büyümenin yavaşlaması.
- KOAH'ta pnömoni riskini artırırlar.
- Güçlü CYP3A4 inhibitörleri (ritonavir, ketokonazol), özellikle flutikazonla Cushing sendromu ve adrenal baskılanmaya yol açabilir.

## Bu gruptaki ilaçlar

- [**Budesonid** Hava yolu inflamasyonunu yatıştırarak astımı kontrol eden inhale kortikosteroid. Her gün koruyucu olarak; küçük… Glukokortikoid reseptörü](https://durgical.com/tr/farmakoloji/budesonid/)
- [**Budesonid + formoterol** Kortikosteroid ile hızlı ve uzun etkili beta-2 agonist içeren tek inhaler. Astım ve KOAH'ı kontrol eder; bazı… Glukokortikoid reseptörü (budesonid) ve beta-2 adrenerjik reseptör (formoterol)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/budesonid-formoterol/)
- [**Beklometazon** En eski inhale kortikosteroidlerden biri; günlük bir astım koruyucusu. Akciğerde aktive olan bir ön ilaçtır. Glukokortikoid reseptörü](https://durgical.com/tr/farmakoloji/beklometazon/)
- [**Flutikazon** Astımda ve kombinasyonlar halinde KOAH'ta kullanılan güçlü bir inhale kortikosteroid. Yutulan ilacın neredeyse hiçbiri… Glukokortikoid reseptörü](https://durgical.com/tr/farmakoloji/flutikazon/)

## Gruptaki diğerleri

- Siklesonid
- Mometazon

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## İnhale kortikosteroidler hava yolu inflamasyonunu gen düzeyinde nasıl azaltır?

Aktive glukokortikoid reseptörü NF-kB ve AP-1 gibi transkripsiyon faktörlerini engelleyerek inflamatuvar genleri kapatır ve antiinflamatuvar genleri açar.

## İnhale kortikosteroide bağlı ağız pamukçuğunu hangi iki önlem azaltır?

Her kullanımdan sonra ağzı suyla çalkalayıp tükürmek ve basınçlı inhalerle aralık odacığı (spacer) kullanmak.

## Hangi antiretroviral güçlendirici, inhale flutikazonla Cushing sendromuna yol açar?

Ritonavir; sistemik flutikazon düzeylerini büyük ölçüde artıran güçlü bir CYP3A4 inhibitörüdür.

## KOAH'ta inhale kortikosteroidlerle hangi solunum yolu enfeksiyonu daha sık görülür?

Pnömoni.

[← Tüm farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - FLUTICASONE PROPIONATE HFA- fluticasone propionate aerosol, metered](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=99249b31-bf0a-464f-8335-845279350dbe) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2023); [DailyMed - BUDESONIDE AND FORMOTEROL FUMARATE DIHYDRATE aerosol, metered](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=dd352302-e2fe-4388-b4b0-00b34f6ebe48) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/inhale-kortikosteroidler/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/inhale-kortikosteroidler/