[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › Polimiksinler

# Polimiksinler

Gram negatif zarda delikler açan, deterjan benzeri eski antibiyotiklerdir; çoklu ilaca dirençli bakterilerde son çaredir, böbrek ve sinirler için toksiktir.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

Katyonik siklik peptitlerdir (polimiksin B ve polimiksin E de denen kolistin). Toksisiteleri nedeniyle kullanımdan düştüler ve çoklu ilaca dirençli Pseudomonas, Acinetobacter ve Enterobacterales'e karşı son çare olarak geri döndüler.

## Etki mekanizması

Polimiksinler, deterjan gibi davranan yüzey aktif, amfipatik peptitlerdir. Gram negatif dış zardaki lipopolisakkaritin lipit A kısmına bağlanır, zar fosfolipitleriyle etkileşir ve zarı bozarlar; böylece hücre sızdırır ve ölür. Lipit A'ya bağlanmak endotoksini de nötralize eder.

Hedef: Gram negatif dış zardaki lipopolisakkaritin lipit A'sı

## Temel noktalar

- Doza bağlı nefrotoksisite başlıca sınırlayıcı etkendir; akut böbrek hasarı sıktır.
- Nörotoksisite: ağız çevresinde parestezi, baş dönmesi, peltek konuşma ve apneyle seyreden nöromüsküler blok; anestezikler, kas gevşeticiler ve aminoglikozitlerle kötüleşir.
- Yalnızca gram negatifler; Proteus ve Serratia, Burkholderia gibi doğal olarak dirençlidir.
- Kolistin inaktif ön ilaç kolistimetat olarak verilir; polimiksin B aktif formunda verilir.

## Bu gruptaki ilaçlar

- [**Kolistin (kolistimetat)** Çoklu ilaca dirençli Pseudomonas, Acinetobacter ve Klebsiella için son çare bir polimiksindir; böbreğe ve sinirlere… Lipopolisakkaritin lipit A'sı, gram negatif dış zar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/kolistin/)
- [**Polimiksin B** Dirençli gram negatiflerde IV, IM veya intratekal verilen, göz ve kulak damlalarında topikal kullanılan bir… Lipopolisakkaritin lipit A'sı, gram negatif dış zar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/polimiksin-b/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Polimiksinler hangi bakteriyel yapıya saldırır?

Gram negatif dış zara: lipopolisakkaritin lipit A'sına bağlanır ve zarı bir deterjan gibi bozarlar.

## Hangi iki organizma polimiksinlere doğal olarak dirençlidir?

Proteus ve Serratia (Burkholderia da).

## Polimiksinler aminoglikozitlerle neden yalnızca büyük dikkatle birleştirilir?

İkisi de böbreğe zarar verir ve ikisi de nöromüsküler kavşağı bloke eder; böbrek yetmezliği ve apne riski toplanır.

[← Tüm farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - COLISTIMETHATE- colistimethate sodium injection, powder, for solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=8ec7dc90-825c-422e-9f4b-c8ace9d93af5) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [DailyMed - POLYMYXIN B- polymyxin b sulfate injection, powder, for solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b56f18c0-ef5e-4ed9-a5af-f79f3cd189b6) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/polimiksinler/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/polimiksinler/