[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › Tanısal ajanlar

# Tanısal ajanlar

Bir hastalığı görünür veya ölçülebilir kılmak için verilen ürünler: boyalar, röntgen kontrast maddeleri ve deri testi antijenleri. Hiçbir şeyi tedavi etmezler.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

DSÖ Temel İlaçlar Listesi'nden karma bir grup: oftalmik boyalar (floresein), radyokontrast maddeler (ioheksol, baryum sülfat, amidotrizoat) ve deri testi antijenleri (tüberkülin PPD).

## Etki mekanizması

Her biri bir ilaç hedefine değil, fiziksel veya immünolojik olarak etki eder: floresein mavi ışık altında parlar, iyot ve baryum X ışınlarını engeller, tüberkülin ise duyarlılaşmış kişilerde gecikmiş bir T hücresi reaksiyonu başlatır.

Hedef: Yok: optik, radyolojik veya immünolojik etkiler

## Temel noktalar

- Floresein + mavi ışık kornea abrazyonlarını yeşil gösterir.
- İyotlu kontrast: böbreklere, metformine, tiroide ve alerjiye dikkat.
- Spinal kanala yalnızca intratekal kullanım için onaylı formlar verilir.
- Tüberkülin 48–72. saatte endürasyona göre okunur; BCG yanlış pozitifliklere, canlı aşılar yanlış negatifliklere yol açar.

## Bu gruptaki ilaçlar

- [**Floresein** Mavi ışık altında yeşil parlayan turuncu bir boya. Gözde kornea çiziklerini gösterir; enjekte edildiğinde retina… Reseptör yok: floresan bir boya (mavi ışığı emer, sarı-yeşil ışık yayar)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/floresein/)
- [**İoheksol** BT, anjiyografi ve diğer röntgen incelemeleri için iyonik olmayan iyotlu bir kontrast madde. Böbreklerden değişmeden… Farmakolojik hedefi yoktur: iyot atomları X ışınlarını engeller](https://durgical.com/tr/farmakoloji/ioheksol/)
- [**Tüberkülin saflaştırılmış protein türevi (PPD)** Deriye enjekte edilen tüberküloz bakterisi protein ekstresi. 2–3 gün sonra gelişen sert bir şişlik, tüberküloz… Mycobacterium tuberculosis'e duyarlılaşmış bellek T hücreleri (gecikmiş, tip IV aşırı duyarlılık)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/tuberkulin-saflast-r-lm-s-protein-turevi/)

## Gruptaki diğerleri

- Baryum sülfat
- Amidotrizoat
- İyodiksanol

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Hangi tanısal ajan kornea abrazyonlarını boyar?

Floresein.

## İyotlu kontrast ile metformini hangi böbrekle ilişkili risk birbirine bağlar?

Kontrast böbreği hasarlayabilir; ardından metformin birikir ve laktik asidoza yol açabilir.

## Tüberkülin testi hangi tip aşırı duyarlılığa dayanır?

Gecikmiş (tip IV), T hücresi aracılı aşırı duyarlılık.

[← Tüm farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - FLUORESCEIN injection](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=0a2a65b1-dc88-445b-bfb7-53b2fd7bea2c) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [DailyMed - IOHEXOL injection, solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=ff9456ef-c45a-450d-9004-a684af2bcc59) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [Clinical Testing Guidance for Tuberculosis: Tuberculin Skin Test | Tuberculosis (TB) | CDC](https://www.cdc.gov/tb/hcp/testing-diagnosis/tuberculin-skin-test.html) (U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC), 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/tan-sal-ajanlar/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/tan-sal-ajanlar/