[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Metilksantinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/metilksantinler/) › Kafein sitrat

# Kafein sitrat

## Metilksantinler?

Metilksantinler

Prematüre apnesinde ilk tercih tedavi: preterm bebeklerde solunumu uyarır ve onu yavaş temizledikleri için günlerce etkili kalır.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Metilksantinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/metilksantinler/)

**Target**
Adenozin A1 ve A2A reseptörleri

**Used for**
Prematüre apnesi

**Key effects**
Beslenme intoleransı ve kusma · Taşikardi

**Monitor**
Apne · Kalp hızı · Karın distansiyonu

**ATC**
N06BC01

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar

## Etki mekanizması

◎**Adenozin A1 ve A2A reseptörleri**Kafein sitrat

ⓘ Şekil, insan adenozin A2A reseptörüne bağlı kafeini göstermektedir (stabilize kristal yapı).

**3B hedef:** Adenozin A1 ve A2A reseptörleri. PDB yapısı 5MZP (RCSB PDB, kamu malı). [Yapıyı RCSB PDB'de görüntüleyin](https://www.rcsb.org/structure/5MZP) · Döndürmek için sürükleyin · yakınlaştırmak için iki parmakla açın

Kafein, adenozin A1 ve A2A reseptörlerini bloke eden bir metilksantindir. Preterm bebeklerde bu, solunum merkezini uyarır, dakika ventilasyonunu artırır, karbondioksit eşiğini düşürür, diyafram kasılmasını iyileştirir ve metabolizma hızını artırır. İyi çözündüğü için sitrat tuzu kullanılır; aktif madde kafeindir.

- Adenozin olgunlaşmamış beyinde solunumu baskılar
- Kafein adenozin A1 ve A2A reseptörlerini bloke eder
- Solunum merkezi karbondioksite daha fazla yanıt verir
- Apne atakları azalır

## Endikasyonlar

- Prematüre apnesi [Prematüre apnesi →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/premature-apnesi/)

## Yan etkiler

### Sık

- Beslenme intoleransı ve kusma
- Taşikardi
- İrritabilite, huzursuzluk ve titreklik
- İdrar çıkışında artış

### Ciddi (nadir, önemli)

- Tedavi sırasında nekrotizan enterokolit bildirilmiştir; nedensel bir bağ kanıtlanmamıştır ama bebekler yakından izlenir
- Aşırı dozda nöbetler
- Aşırı dozda aritmiler

## Kontrendikasyonlar

- Herhangi bir bileşene aşırı duyarlılık
- Nöbet bozuklukları, kalp hastalığı ve böbrek veya karaciğer yetmezliğinde dikkat

## Önemli etkileşimler

**Teofilin**
Preterm yenidoğanlarda ikisi birbirine dönüşür; birlikte kullanılmaz

**Simetidin, ketokonazol**
Kafein eliminasyonunu yavaşlattığı bildirilmiştir

**Fenobarbital ve fenitoin**
Kafein eliminasyonunu hızlandırır

## Neler izlenir

- Apne, bradikardi ve desatürasyonların sayısı ve süresi
- Kalp hızı; belirgin taşikardide dozu verilmeyin ve bildirin
- Karın distansiyonu, beslenme toleransı ve dışkılama (enterokolit)
- Seçilmiş bebeklerde serum kafein düzeyleri

## Uygulama ve güvenlik

- Şırınga pompasıyla intravenöz infüzyon veya oral solüsyon
- Kafein sitrat ve kafein baz aynı miktar değildir: istemlerde ve etiketlerde hangisinin kastedildiği kontrol edilir
- Tek kullanımlık flakonlar: kullanılmayan kısımlar atılır

## Gebelik ve emzirme

Bir yenidoğan ilacıdır; annede içeceklerden alınan kafein plasentayı geçer ve süte geçer.

## Hemşirelik bakımı

- Tedaviden önce ve tedavi sırasında apne, bradikardi ve desatürasyonları kaydedin
- Her dozdan önce kalp hızını kontrol edin
- Her vardiyada karnı ve beslenme toleransını değerlendirin
- Titreklik ve nöbetler açısından izleyin

## Farmakokinetik

**Emilim**
İntravenöz veya ağızdan verilir; oral emilim iyidir

**Metabolizma**
Karaciğer enzimleri olgunlaşmamış olduğundan preterm bebeklerde çok sınırlıdır; teofilinle bir miktar karşılıklı dönüşüm olur

**Eliminasyon**
Yenidoğanlarda çoğunlukla değişmeden idrarla

**Yarılanma ömrü**
Yenidoğanlarda yaklaşık 3 ila 4 gün; bebek olgunlaştıkça kısalır

## Akılda tutmak için

CAFFeine for the Cot (İngilizce akrostiş; beşik için kafein): nefes almayı unutan (Forget) bebekler için Coffee (kahve).

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Kafein sitrat yenidoğan bakımında ne için kullanılır?

Prematüre apnesi.

## Kafein preterm bebeklerde neden bu kadar uzun etkili kalır?

Olgunlaşmamış karaciğerleri onu neredeyse hiç metabolize etmez; bu nedenle yavaş, çoğunlukla değişmeden idrarla atılır.

## Kafein solunumu uyarmak için hangi reseptörleri bloke eder?

Adenozin A1 ve A2A reseptörleri.

## Kafein tedavisi sırasında hangi bağırsak komplikasyonu açısından izlem yapılır?

Nekrotizan enterokolit.

## İlişkili ilaçlar

- [Teofilin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/teofilin/)
- [Aminofilin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/aminofilin/)

## İlişkili hastalıklar

- [Prematüre apnesi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/premature-apnesi/)

[← Gruba dön: Metilksantinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/metilksantinler/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - CAFFEINE CITRATE- caffeine citrate injection, solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=279a43b8-9ff5-4792-ac19-441f3fa49269) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=N06BC01) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026); [eEML - Electronic Essential Medicines List](https://list.essentialmeds.org/?query=caffeine) (World Health Organization, 2025).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/kafein-sitrat/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/kafein-sitrat/