[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Polimiksinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/polimiksinler/) › Kolistin (kolistimetat)

# Kolistin (kolistimetat)

## Polimiksinler?

Polimiksinler

Çoklu ilaca dirençli Pseudomonas, Acinetobacter ve Klebsiella için son çare bir polimiksindir; böbreğe ve sinirlere zarar verebilir ve solunumu durdurabilir.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adı: polimiksin E, kolistimetat sodyum

## Hızlı bilgi

**Group**
[Polimiksinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/polimiksinler/)

**Target**
Lipopolisakkaritin lipit A'sı, gram negatif dış zar

**Used for**
İnhale olarak

**Key effects**
Baş dönmesi · Gastrointestinal rahatsızlık

**Monitor**
Nörolojik belirtiler · Elektrolitler

**ATC**
J01XB01

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar

## Etki mekanizması

Kolistin, yağ kuyruğu olan katyonik bir peptittir. Lipopolisakkaritin negatif yüklü lipit A'sına bağlanır, önce dış, sonra iç zara yerleşir ve onları bir deterjan gibi bozar; bakteri sızdırır ve ölür. Kanda yavaşça kolistine dönüşen inaktif bir ön ilaç olan kolistimetat olarak verilir.

- Kolistimetat aktif kolistine dönüşür
- Dış zarın lipit A'sına bağlanır
- Zarları bir deterjan gibi bozar
- Gram negatif bakteri sızdırır ve ölür

## Endikasyonlar

- Daha güvenli seçenekler başarısız olduğunda, çoklu ilaca dirençli gram negatif basillere (Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter, Klebsiella, Enterobacter, E. coli) bağlı ciddi enfeksiyonlar. [MRSA ve diğer çoklu ilaca dirençli mikroorganizma enfeksiyonları →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/mrsa-ve-diger-coklu-ilaca-direncli-mikroorganizma-enfeksiyonlar/)
- Çoklu ilaca dirençli gram negatiflere bağlı idrar yolu enfeksiyonları (kolistimetat idrara iyi ulaşır). [İdrar yolu enfeksiyonu (akut sistit) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/idrar-yolu-enfeksiyonu/)
- İnhale olarak, hastanede edinilmiş pnömonide ve kistik fibroziste ek tedavi. [Kistik fibroz →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kistik-fibroz/)

## Yan etkiler

### Sık

- Ağız çevresinde ve uzuvlarda karıncalanma, uyuşma, kaşıntı
- Baş dönmesi, vertigo, peltek konuşma
- Gastrointestinal rahatsızlık, ateş, ürtiker ve döküntü

### Ciddi (nadir, önemli)

- Nefrotoksisite (doza bağlı, bırakınca genellikle geri döner); idrarın azalması, kreatinin yükselmesi
- Solunum durması ve apneyle seyreden nöromüsküler blok; böbrek yetmezliğinde daha olası
- Nöbetler; elektrolit ve asit-baz bozuklukları (psödo-Bartter sendromu)
- Clostridioides difficile ishali

## Kontrendikasyonlar

- Kolistimetata veya polimiksinlere aşırı duyarlılık

## Önemli etkileşimler

**Aminoglikozitler ve polimiksin B**
Nöromüsküler blok ve nefrotoksisite artar; eş zamanlı kullanımdan kaçınılır veya aşırı dikkatle yapılır.

**Kürar benzeri kas gevşeticiler, süksinilkolin, anestezik ajanlar, sodyum sitrat**
Bloğu güçlendirirler: solunum felci riski.

**Vankomisin ve diğer nefrotoksik ilaçlar**
Böbrek hasarı artar.

## Neler izlenir

- Başlangıçta ve tedavi sırasında sık sık kreatinin ve idrar çıkışı
- Özellikle ameliyattan sonra solunum hızı ve kas gücü
- Nörolojik belirtiler (parestezi, konfüzyon, vertigo)
- Elektrolitler

## Uygulama ve güvenlik

- Güç, ülkeye ve ürüne göre kolistin baz aktivitesi olarak veya başka birimlerle etiketlenmiş olabilir: doz hatalarını önlemek için birim eczaneyle doğrulanır.
- Sulandırılır ve yavaş intravenöz enjeksiyon, intravenöz infüzyon veya intramüsküler olarak verilir; inhale hazırlık yalnızca nebülizatörle kullanılır.

## Gebelik ve emzirme

Hayvan çalışmaları insan dozunun altındaki dozlarda malformasyon göstermiştir ve insan verileri yoktur; gebelikte yalnızca daha güvenli bir seçenek yoksa kullanılır.

## Hemşirelik bakımı

- Başlamadan önce: böbrek fonksiyonu, kilo, diğer nefrotoksik ilaçlar ve planlanan anestezi.
- Alınan ve çıkarılan sıvıyı kaydedin; azalan idrar çıkışını veya yükselen kreatinini bildirin.
- Özellikle ameliyattan sonra veya kas gevşeticilerle birlikte solunumu ve kas güçsüzlüğünü izleyin.
- Eğitim: karıncalanma veya baş dönmesi olabilir; kullanırken araç ve makine kullanmaktan kaçının.

## Farmakokinetik

**Emilim**
Ağızdan emilmez; intravenöz, intramüsküler veya inhalasyonla verilir.

**Metabolizma**
Ön ilaç kolistimetat yavaşça aktif kolistine hidrolize olur; düzeyler hastalar arasında çok değişkendir.

**Eliminasyon**
Ön ilaç esas olarak böbrekle temizlenir (bu, idrar yolu enfeksiyonlarına uygundur); aktif kolistin çoğunlukla başka yollarla.

**Yarılanma ömrü**
İntravenöz veya intramüsküler kolistimetattan sonra serum düzeyleri yaklaşık 2 ila 3 saatlik bir yarı ömürle düşer.

## Akılda tutmak için

İngilizce kelime oyunu: COLISTIN = «COLlapse the LIpid wall, STop the kidney and the breathing» (lipit duvarını çökert, böbreği ve solunumu durdur): son çaredir; böbreği (Kidney), sinirleri (Nerves) ve akciğerleri izleyin.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Kolistine neden son çare antibiyotik denir?

Çoklu ilaca dirençli birçok gram negatife karşı hâlâ etkilidir, ancak böbrek ve sinir toksisitesi yüksektir; bu yüzden daha güvenli ilaçlar başarısız olduğunda kullanılmak üzere saklanır.

## Ameliyattan sonra kolistimetat alan bir hastada yüzeyel solunum ve güçsüzlük var. Muhtemelen ne olmuştur?

Anestezikler ve kas gevşeticilerle güçlenen, apneye yol açabilen kolistine bağlı nöromüsküler blok.

## İdrar yolu enfeksiyonlarında kolistimetat neden polimiksin B'ye tercih edilir?

Ön ilaç kolistimetat böbrekle temizlenir ve idrara ulaşır, polimiksin B ise çoğunlukla böbrek dışı yollarla temizlenir.

## Hangi organizmalar kolistine doğal olarak dirençlidir?

Proteus ve Serratia (ve Burkholderia), ayrıca tüm gram pozitif bakteriler.

## İlişkili ilaçlar

- [Polimiksin B](https://durgical.com/tr/farmakoloji/polimiksin-b/)
- [Meropenem](https://durgical.com/tr/farmakoloji/meropenem/)
- [Amikasin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/amikasin/)
- [Vankomisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/vankomisin/)

## İlişkili hastalıklar

- [MRSA ve diğer çoklu ilaca dirençli mikroorganizma enfeksiyonları](https://durgical.com/tr/hastaliklar/mrsa-ve-diger-coklu-ilaca-direncli-mikroorganizma-enfeksiyonlar/)
- [İdrar yolu enfeksiyonu (akut sistit)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/idrar-yolu-enfeksiyonu/)
- [Kistik fibroz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kistik-fibroz/)

[← Gruba dön: Polimiksinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/polimiksinler/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - COLISTIMETHATE- colistimethate sodium injection, powder, for solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=8ec7dc90-825c-422e-9f4b-c8ace9d93af5) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [Colistimethate Injection: MedlinePlus Drug Information](https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682860.html) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/kolistin/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/kolistin/