[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Kötüye kullanılan maddeler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/kotuye-kullan-lan-maddeler/) › Lizerjid (LSD) # Lizerjid (LSD) ## Kötüye kullanılan maddeler? Kötüye kullanılan maddeler Serotonin 5-HT2A reseptörlerini aktive eden çok potent, yarı sentetik bir psikedelik; algıyı saatlerce değiştirir ancak nadiren toksik ölüme yol açar. Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adı: Liserjik asit dietilamid, Asit ## Hızlı bilgi **Group** [Kötüye kullanılan maddeler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/kotuye-kullan-lan-maddeler/) **Target** Serotonin 5-HT2A reseptörü (ayrıca diğer 5-HT ve dopamin reseptörleri) **Used for** Onaylı tıbbi kullanımı yoktur · Klinik önemi **Key effects** Midriyazis · Bulantı **Monitor** Kalp hızı Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler. Bu sayfada - Temeller Etki mekanizması - Endikasyonlar - Yan etkiler - Kontrendikasyonlar - Önemli etkileşimler - Neler izlenir - Gebelik ve emzirme - Hemşirelik bakımı - Farmakokinetik - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - İlişkili ilaçlar - İlişkili hastalıklar ## Etki mekanizması ◎**Serotonin 5-HT2A reseptörü (ayrıca diğer 5-HT ve dopamin reseptörleri)**Lizerjid (LSD) ⓘ Şekil, insan 5-HT2A reseptörüne bağlı LSD'yi göstermektedir (kristal yapı). **3B hedef:** Serotonin 5-HT2A reseptörü (ayrıca diğer 5-HT ve dopamin reseptörleri). PDB yapısı 7WC6 (RCSB PDB, kamu malı). [Yapıyı RCSB PDB'de görüntüleyin](https://www.rcsb.org/structure/7WC6) · Döndürmek için sürükleyin · yakınlaştırmak için iki parmakla açın LSD, özellikle prefrontal kortekste kortikal piramidal nöronlardaki serotonin 5-HT2A reseptörlerinde agonisttir. Bu Gq kenetli reseptörlerin aktivasyonu korteksin duyusal girdiyi süzme ve bütünleştirme biçimini bozar; bu da görsel çarpıklıklara, sinesteziye ve benlik algısının değişmesine yol açar. Ayrıca diğer serotonin ve dopamin reseptörlerine de bağlanır ve bu durum etkilerine katkıda bulunur. Birkaç günlük dozdan sonra tolerans gelişir; yoksunluk sendromu yoktur. - LSD kortikal nöronlardaki 5-HT2A reseptörlerine bağlanır - Gq sinyali duyusal girdinin kortikal süzülmesini değiştirir - Görsel çarpıklıklar, yoğun duygular, değişmiş benlik algısı - Tekrarlanan günlerden sonra tolerans; yoksunluk yok ## Endikasyonlar - Onaylı tıbbi kullanımı yoktur; psikedelikler araştırma ortamlarında incelenmektedir - Klinik önemi: halüsinojen intoksikasyonu («kötü trip») ve halüsinojen kalıcı algı bozukluğu [Halüsinojen ve dissosiyatif madde intoksikasyonu (LSD, PCP, ketamin) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/halusinojen-ve-dissosiyatif-madde-intoksikasyonu/) ## Yan etkiler ### Sık - Midriyazis, taşikardi, kan basıncında yükselme ve kızarma - Bulantı, baş ağrısı ve hiperrefleksi - Coşkudan korku ve paniğe kadar yoğun duygular - Görsel çarpıklıklar ve zaman algısının kaybı ### Ciddi (nadir, önemli) - Ağır anksiyete, paranoya veya depresyonla seyreden «kötü trip»; intoksikasyon sırasında kazalar ve intihar - Özellikle psikotik hastalığı veya bu hastalık riski olan kişilerde uzun süren psikotik reaksiyonlar - Bazen yıllarca süren halüsinojen kalıcı algı bozukluğu («flashback»ler) - Diğer serotonerjik ilaçlarla birlikte kullanıldığında serotonin sendromu ## Kontrendikasyonlar - Araştırma dışında tıbbi kullanımı yoktur - Psikotik hastalık veya ona yatkınlık; LSD bunu açığa çıkarabilir - Kalp hastalığı (kan basıncı ve kalp hızında artış) ## Önemli etkileşimler **SSRI'lar, MAOI'ler ve diğer serotonerjik ilaçlar** Serotonin sendromu riski **Uyarıcılar ve kenevir** Daha fazla anksiyete, taşikardi ve korkutucu bir deneyim riski; kenevir flashback'leri tetikleyebilir ## Neler izlenir - Kalp hızı, kan basıncı ve vücut sıcaklığı - Ruhsal durum ve kendine zarar verme veya yaralanma riski - Birlikte alınan maddeleri ve deliryumun diğer nedenlerini araştırın ## Gebelik ve emzirme Gebelikte güvenlilik verisi yoktur; kullanımı önerilmez. ## Hemşirelik bakımı - Sessiz, loş ve güvenli bir odada sakin bir şekilde güven verin («talking down», sakinleştirerek konuşma) - Hastanın yanında kalın; yaralanmaya yol açabilecek nesneleri uzaklaştırın - Ağır ajitasyonda benzodiazepinler kullanılır; antipsikotikler deneyimi kötüleştirebilir - Psikoz sürerse psikiyatrik izlem planlayın ## Farmakokinetik **Emilim** Ağızdan hızlı; genellikle ağızda tutulan emdirilmiş kâğıt karelerden («blotter») **Metabolizma** Karaciğer **Etki başlangıcı ve süresi** Etkiler bir saatten kısa sürede başlar, iki ila dört saatte doruğa ulaşır ve altı ila sekiz saat içinde azalır ## Akılda tutmak için LSD = «Lights, Sounds, Distortions» (İngilizce akrostiş: ışıklar, sesler, çarpıklıklar) 5-HT2A üzerinden; önce sakinleştirerek konuşun, gerekirse benzodiazepin verin. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## LSD'nin halüsinojenik etkisine hangi reseptör aracılık eder? Kortikal nöronlarda bulunan, Gq kenetli bir reseptör olan serotonin 5-HT2A reseptörü. ## Bir «kötü trip»te ilk tercih yaklaşım nedir? Güvenli ve sessiz bir ortamda sakin bir şekilde güven vermek; ağır ajitasyonda benzodiazepinler. ## Halüsinojen kalıcı algı bozukluğu nedir? Halüsinojen kullanımından çok sonra tekrarlayan görsel bozukluklar (renk çakmaları, iz bırakma, ardıl görüntüler). ## İlişkili ilaçlar - [Psilosibin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/psilosibin/) - [Fensiklidin (PCP)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/fensiklidin/) ## İlişkili hastalıklar - [Halüsinojen ve dissosiyatif madde intoksikasyonu (LSD, PCP, ketamin)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/halusinojen-ve-dissosiyatif-madde-intoksikasyonu/) [← Gruba dön: Kötüye kullanılan maddeler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/kotuye-kullan-lan-maddeler/) İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [Psychedelic and Dissociative Drugs](https://nida.nih.gov/research-topics/psychedelic-dissociative-drugs) (National Institute on Drug Abuse (NIDA), 2026); [Drugs A to Z](https://nida.nih.gov/research-topics/commonly-used-drugs-charts) (National Institute on Drug Abuse (NIDA), 2025). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/lizerjid/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/lizerjid/