[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Üriner antiseptikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/uriner-antiseptikler/) › Metenamin

# Metenamin

## Üriner antiseptikler?

Üriner antiseptikler

Asidik idrarda formaldehite dönüşen bir idrar antiseptiği. Tekrarlayan sistiti önlemek için uzun süreli kullanılır; direnç gelişimine yol açmaz.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adı: heksamin, metenamin hippürat, metenamin mandelat

## Hızlı bilgi

**Group**
[Üriner antiseptikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/uriner-antiseptikler/)

**Target**
İdrardaki bakteriyel proteinler ve nükleik asitler (formaldehit aracılığıyla)

**Key effects**
Bulantı ve mide rahatsızlığı · Döküntü

**Monitor**
Enfeksiyonlar tekrarlarsa idrar pH'sı

**ATC**
J01XX05

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar

## Etki mekanizması

Metenaminin kendisi inaktiftir. Asidik idrarda bakteriyel proteinleri ve nükleik asitleri denatüre eden formaldehite hidrolize olur. Hippürat tuzu ayrıca idrarın asidik kalmasına yardım eder. Formaldehit özgül olmayan biçimde etki ettiği için bakteriler ona direnç geliştirmez.

- Emilir ve idrara atılır
- Asidik idrar onu formaldehite hidrolize eder
- Formaldehit bakteriyel proteinleri denatüre eder
- Bakteriler mesanede yerleşemez

## Endikasyonlar

- Uzun süreli tedavi gerektiğinde sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarının önlenmesi ya da baskılanması [İdrar yolu enfeksiyonu (akut sistit) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/idrar-yolu-enfeksiyonu/)

## Yan etkiler

### Sık

- Bulantı ve mide rahatsızlığı
- Döküntü
- Çok yüksek dozlarda ağrılı ya da sık idrara çıkma

### Ciddi (nadir, önemli)

- Çok yüksek dozlarda mesane irritasyonu ve idrarda kan
- Normale dönen hafif karaciğer enzimi yükselmeleri

## Kontrendikasyonlar

- Böbrek yetmezliği
- Ağır karaciğer yetmezliği
- Ağır dehidratasyon

## Önemli etkileşimler

**Sülfonamidler**
Bazıları idrarda formaldehitle çözünmeyen bir çökelti oluşturur; birlikte kullanılmaz.

**İdrarı alkalileştiren ilaçlar (örn. sodyum bikarbonat, asetazolamid) ve alkalileştirici besinler**
Etkinliğini azaltır.

## Neler izlenir

- Enfeksiyonlar tekrarlarsa idrar pH'sı
- Uzun kürlerde karaciğer testleri

## Uygulama ve güvenlik

- Aktif enfeksiyonun tedavisinde kullanılmaz: enfeksiyon önce başka bir antibiyotikle temizlenir
- Antasitlerden ve idrarı alkalileştiren ürünlerden kaçının

## Gebelik ve emzirme

Erken gebelikte güvenli kullanımı belirlenmemiştir; hayvan çalışmaları fetüse zarar göstermemiştir.

## Hemşirelik bakımı

- Bunun koruyucu, uzun süreli bir ilaç olduğunu açıklayın
- Ağrılı idrara çıkmayı ya da idrarda kanı bildirmeyi öğretin
- İlaç listesinde sülfa ilaçları olup olmadığını sorun

## Farmakokinetik

**Emilim**
Ağızdan emilir.

**Eliminasyon**
İdrar; idrar asidikse orada formaldehite dönüşür.

## Akılda tutmak için

«Metenaminin ısırması için asit gerekir»: asidik idrarda formaldehit salar, alkali idrarda uyur.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Metenaminin etki etmesi için ne gerekir?

Formaldehite hidrolize olduğu asidik idrar.

## Neden sülfonamidlerle birlikte kullanılmaz?

Bazı sülfonamidler idrarda formaldehitle çözünmeyen bir çökelti oluşturur.

## Metenamin aktif sistitin bir tedavisi midir?

Hayır; tekrarları önlemek için kullanılır.

## İlişkili ilaçlar

- [Nitrofurantoin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/nitrofurantoin/)
- [Fosfomisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/fosfomisin/)

## İlişkili hastalıklar

- [İdrar yolu enfeksiyonu (akut sistit)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/idrar-yolu-enfeksiyonu/)

[← Gruba dön: Üriner antiseptikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/uriner-antiseptikler/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - METHENAMINE HIPPURATE tablet](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=a3eeacd4-1983-49ec-a60d-3abaf505ce57) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [Methenamine: MedlinePlus Drug Information](https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682296.html) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=J01XX05) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/metenamin/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/metenamin/