[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Uyanıklığı artıran ajanlar ve narkolepsi ilaçları](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/uyan-kl-g-art-ran-ajanlar-ve-narkolepsi-ilaclar/) › Modafinil

# Modafinil

## Uyanıklığı artıran ajanlar ve narkolepsi ilaçları?

Uyanıklığı artıran ajanlar ve narkolepsi ilaçları

Narkolepsi, uyku apnesi ve vardiyalı çalışmada aşırı uykululuğa karşı uyanıklık ilacı. Dopamin geri alımını bloke eder; ciddi döküntüler nadir ama tehlikelidir.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Uyanıklığı artıran ajanlar ve narkolepsi ilaçları](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/uyan-kl-g-art-ran-ajanlar-ve-narkolepsi-ilaclar/)

**Target**
Dopamin taşıyıcısı (DAT)

**Used for**
Narkolepside aşırı uykululuk

**Key effects**
Baş ağrısı · Bulantı · Sinirlilik ve anksiyete

**Monitor**
Deri döküntüsü

**ATC**
N06BA07

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar

## Etki mekanizması

Kesin mekanizması bilinmemektedir. Modafinil dopamin taşıyıcısına bağlanır ve dopamin geri alımını bloke eder; böylece uyanıklığı destekleyen devrelerde dopamin sinapsta daha uzun kalır; doğrudan bir dopamin reseptör agonisti değildir.

- Dopamin taşıyıcısına (DAT) bağlanır
- Nörona daha az dopamin geri alınır
- Uyanıklığı destekleyen sinyal artar; gündüz uykululuğu azalır

## Endikasyonlar

- Narkolepside aşırı uykululuk [Narkolepsi →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/narkolepsi/)
- Obstrüktif uyku apnesinde rezidüel uykululuk (hava yolu tedavisiyle birlikte) [Obstrüktif uyku apnesi →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/obstruktif-uyku-apnesi/)
- Vardiyalı çalışma bozukluğu

## Yan etkiler

### Sık

- Baş ağrısı
- Bulantı
- Sinirlilik ve anksiyete
- Uykusuzluk
- Baş dönmesi ve rinit

### Ciddi (nadir, önemli)

- Stevens-Johnson sendromu, toksik epidermal nekroliz ve DRESS
- Anjiyoödem ve anafilaksi
- Mani, halüsinasyonlar ve intihar düşünceleri
- Araç kullanmayı hâlâ bozan kalıcı uykululuk

## Kontrendikasyonlar

- Modafinil ya da armodafinile bilinen aşırı duyarlılık

## Önemli etkileşimler

**Hormonal kontraseptifler**
Daha az etkili; tedavi sırasında ve kesildikten sonra bir ay boyunca başka bir yöntem kullanılır

**Siklosporin**
Daha düşük siklosporin düzeyleri

**CYP2C19 substratları (fenitoin, diazepam, omeprazol)**
Bu ilaçların daha yüksek düzeyleri

## Neler izlenir

- Gündüz uykululuğu ve araç kullanma güvenliği
- Deri döküntüsü, duygudurum ve psikiyatrik belirtiler
- Kalp hastalığında kalp hızı ve kan basıncı

## Uygulama ve güvenlik

- Ağızdan sabah, vardiyalı çalışma bozukluğunda ise vardiyadan önce verilir
- Kontrole tabi ilaç (ABD'de Schedule IV)

## Gebelik ve emzirme

Hayvan verileri olası fetal zarara işaret etmektedir; ayrıca hormonal kontrasepsiyonu güvenilmez kılar.

## Hemşirelik bakımı

- İlk döküntü, büller ya da ağız yaralarında ilacı kesip tıbbi yardım alması öğretilir
- Hormonal olmayan ya da ek bir kontraseptif yöntem konusunda danışmanlık verilir
- Psikoz, depresyon, mani ve kalp hastalığı sorgulanır
- Uyku apnesinde CPAP'ın yerini tutmadığı hatırlatılır

## Farmakokinetik

**Metabolizma**
Çoğunlukla karaciğerde (yaklaşık %90); CYP3A4'ü indükler ve CYP2C19'u inhibe eder

**Eliminasyon**
Metabolitler idrarla; %10'dan azı değişmemiş ilaç olarak

**Yarılanma ömrü**
Tekrarlanan dozlardan sonra yaklaşık 15 saat

## Akılda tutmak için

İngilizce kelime oyunu: Modafinil: «Mo' dopamine, no hormones» (daha çok dopamin, hormon yok) – uyanıklık için DAT blokajı; hap başarısız olur, döküntüler öldürür.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Modafinil hangi taşıyıcıyı bloke eder?

Dopamin taşıyıcısını (DAT).

## Kontrasepsiyon danışmanlığı neden modafinil tedavisinin bir parçasıdır?

Tedavi sırasında ve sonrasında bir ay boyunca hormonal kontraseptiflerin etkinliğini azaltır.

## Modafinil obstrüktif uyku apnesinde hava yolunu tedavi eder mi?

Hayır. Rezidüel uykululuğu tedavi eder; hava yolu tedavisi sürdürülür.

## İlişkili ilaçlar

- [Armodafinil](https://durgical.com/tr/farmakoloji/armodafinil/)
- [Solriamfetol](https://durgical.com/tr/farmakoloji/solriamfetol/)
- [Pitolisant](https://durgical.com/tr/farmakoloji/pitolisant/)
- [Metilfenidat](https://durgical.com/tr/farmakoloji/metilfenidat/)

## İlişkili hastalıklar

- [Narkolepsi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/narkolepsi/)
- [Obstrüktif uyku apnesi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/obstruktif-uyku-apnesi/)

[← Gruba dön: Uyanıklığı artıran ajanlar ve narkolepsi ilaçları](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/uyan-kl-g-art-ran-ajanlar-ve-narkolepsi-ilaclar/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - MODAFINIL tablet](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=944daf47-49a6-93ca-e348-4a0f1b6d937e) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=N06BA07) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/modafinil/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/modafinil/