[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Bakteriyel ve sıtma aşıları](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/bakteriyel-ve-s-tma-as-lar/) › Pnömokok aşısı

# Pnömokok aşısı

## Bakteriyel ve sıtma aşıları?

Bakteriyel ve sıtma aşıları

En sık pnömoni, menenjit ve bakteriyemiye yol açan pnömokok serotiplerine karşı konjuge (bebekler ve erişkinler için) veya polisakkarit aşılar.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adı: Pnömokok konjuge aşısı (PCV), Pnömokok polisakkarit aşısı (PPSV)

## Hızlı bilgi

**Group**
[Bakteriyel ve sıtma aşıları](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/bakteriyel-ve-s-tma-as-lar/)

**Target**
Streptococcus pneumoniae kapsülüne karşı bağışıklık yanıtı

**Used for**
Bebeklerde · Fonksiyonel veya anatomik aspleni

**Key effects**
Lokal ağrı · Ateş

**Monitor**
Risk durumları · Daha önce hangi aşının uygulandığı

**ATC**
J07AL02

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar

## Etki mekanizması

Koruma serotipe özgüdür: her aşı belirli bir serotip grubunun kapsüler polisakkaritlerini içerir. Polisakkarit aşı T'den bağımsız, bellek bırakmayan ve küçük çocuklarda zayıf bir yanıt oluşturur. Polisakkaritlerin bir taşıyıcı proteine bağlandığı konjuge aşı T'ye bağımlıdır, bebeklerde etkilidir ve taşıyıcılığı azaltır.

- Aşı birkaç serotipin kapsüler polisakkaritlerini sağlar
- Proteine konjuge: bellekli, T'ye bağımlı yanıt
- Antikorlar pnömokokları fagositoz için opsonize eder
- Daha az taşıyıcı: aşılanmamış kişiler de korunur

## Endikasyonlar

- Bebeklerde, yaşlı erişkinlerde ve risk gruplarında pnömokok pnömonisinin önlenmesi [Toplum kökenli pnömoni →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/toplum-kokenli-pnomoni/)
- Pnömokok menenjitinin ve bakteriyemisinin önlenmesi [Bakteriyel menenjit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bakteriyel-menenjit/)
- Fonksiyonel veya anatomik aspleni, özellikle orak hücre hastalığında

## Yan etkiler

### Sık

- Lokal ağrı, şişlik veya endürasyon
- Ateş, huzursuzluk, yorgunluk, baş ağrısı ve kas ağrısı

### Ciddi (nadir, önemli)

- Anafilaksi (çok nadir)
- Bazı çocuklarda inaktive grip aşısıyla birlikte uygulandığında febril nöbet (kısa süreli, sekelsiz)

## Kontrendikasyonlar

- Bir bileşene veya doza karşı önceki anafilaksi
- Önlem: orta veya ağır akut hastalık

## Önemli etkileşimler

**İnaktive grip aşısı**
Birlikte uygulandıklarında, bazı mevsimlerde küçük çocuklarda daha fazla febril nöbetle ilişkilendirildiler

## Neler izlenir

- Risk durumları: aspleni, orak hücre hastalığı, koklear implant, BOS kaçağı, immünsupresyon
- Daha önce hangi aşının uygulandığı (konjuge veya polisakkarit)

## Uygulama ve güvenlik

- İntramüsküler yol
- Konjuge aşıyı polisakkarit aşıdan ayırın: birbirinin yerine kullanılamazlar ve endikasyonları farklıdır
- Sıralamayı planlamak için uygulanan ürünü kaydedin

## Gebelik ve emzirme

Gebelikte rutin aşılamanın parçası değildir.

## Hemşirelik bakımı

- Erişkinlerde aşıyı gerekçelendiren risk durumlarını belirleyin
- Özellikle aynı gün başka aşılar da yapıldıysa çocuklarda ateş açısından izleyin
- Başvuru gerektiren pnömoni ve menenjit belirtilerini öğretin

## Farmakokinetik

**Etki başlangıcı ve süresi**
Koruma seriden sonra gelişir; polisakkarit aşı tekrarlandığında rapel yanıtı vermez

## Akılda tutmak için

Pnömokok = "serotip sayısı kadar kapsül": aşı yalnızca içerdiği serotipleri kapsar; konjuge aşı hatırlar, polisakkarit aşı hatırlamaz.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Polisakkarit aşı bebeklerde neden zayıf etki gösterir?

T'den bağımsız, iki yaşın altında zayıf ve bellek bırakmayan bir yanıt oluşturur; bu nedenle bebeklere konjuge aşı uygulanır.

## Serotip değişimi (replasmanı) nedir?

Aşı serotipleri azaldıktan sonra aşıda bulunmayan serotiplerin neden olduğu hastalıkta artış; ilk konjuge aşıdan sonra serotip 19A ile görülmüştür.

## Orak hücre hastalığı olan hangi hastalar yüksek pnömokok riski taşır ve neden?

Hepsi, fonksiyonel aspleni nedeniyle: etkin bir dalak olmadan kapsüllü bakteriler yeterince temizlenemez.

## İlişkili ilaçlar

- [Haemophilus influenzae tip b (Hib) aşısı](https://durgical.com/tr/farmakoloji/haemophilus-influenzae-tip-b-as-s/)
- [Meningokok aşısı](https://durgical.com/tr/farmakoloji/meningokok-as-s/)

## İlişkili hastalıklar

- [Toplum kökenli pnömoni](https://durgical.com/tr/hastaliklar/toplum-kokenli-pnomoni/)
- [Bakteriyel menenjit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bakteriyel-menenjit/)

[← Gruba dön: Bakteriyel ve sıtma aşıları](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/bakteriyel-ve-s-tma-as-lar/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Chapter 17: Pneumococcal Disease | Pink Book | CDC](https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-17-pneumococcal-disease.html) (Centers for Disease Control and Prevention, 2021); [Meningitis](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/meningitis) (World Health Organization, 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=J07AL) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026); [eEML - Electronic Essential Medicines List](https://list.essentialmeds.org/) (World Health Organization, 2025).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/pnomokok-as-s/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/pnomokok-as-s/