[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Antihelmintikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antihelmintikler/) › Prazikuantel

# Prazikuantel

## Antihelmintikler?

Antihelmintikler

Trematod ve tenyalara karşı antihelmintik: şistozomiyazda ilk tercih ilaç; kalsiyumun girmesini sağlar ve solucanı saatler içinde felç eder.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Antihelmintikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antihelmintikler/)

**Target**
Şistozom TRPM kanalı (TRPM_PZQ)

**Used for**
Karaciğer trematodları · İntestinal teniyaz

**Key effects**
Keyifsizlik · Sersemlik · Ürtiker

**Monitor**
Aritmisi olan kişilerde kalp ritmi · Nörolojik durum

**ATC**
P02BA01

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar

## Etki mekanizması

Bir şistozom geçici reseptör potansiyeli (TRP) kanalını aktive eder; böylece kalsiyum solucanın hücrelerine akın eder. Parazit spastik kasılmaya girer ve tegümenti (dış örtüsü) vakuolleşip parçalanarak antijenlerini bağışıklık sistemine açar. Genç şistozomlara karşı zayıftır; bu nedenle akut evrede daha az etkilidir.

- Solucan tegümentinin TRP kanalını aktive eder
- Kalsiyum hücrelerine akın eder
- Spastik felç ve tegüment hasarı
- Bağışıklık sistemi açığa çıkan paraziti temizler

## Endikasyonlar

- Tüm Schistosoma türlerine bağlı şistozomiyaz [Şistozomiyaz →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/sistozomiyaz/)
- Karaciğer trematodları: klonorşiyaz ve opistorşiyaz
- İntestinal teniyaz (erişkin tenyalar)
- Birkaç canlı kisti olan nörosistiserkoz, albendazolle birlikte [Nörosistiserkoz →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/norosistiserkoz/)

## Yan etkiler

### Sık

- Keyifsizlik, ateş ve baş ağrısı
- Sersemlik
- Karında rahatsızlık ve bulantı
- Ürtiker
- Solucan yükü ne kadar ağırsa o kadar çok etki

### Ciddi (nadir, önemli)

- Aritmiler: bradikardi, atriyoventriküler blok, ventriküler fibrilasyon
- Serebral sistiserkozda inflamasyona bağlı nörolojik kötüleşme
- Akut şistozomiyazda paradoksal reaksiyonlar
- Anafilaksi, hepatit ve Stevens-Johnson sendromu

## Kontrendikasyonlar

- Oküler sistiserkoz
- Rifampisin gibi güçlü CYP3A indükleyicilerinin kullanımı
- Prazikuantele aşırı duyarlılık

## Önemli etkileşimler

**Rifampisin ve diğer güçlü CYP3A indükleyicileri**
Düzeylerini o kadar düşürür ki kontrendikedirler

**Efavirenz**
Düzeylerini büyük ölçüde azaltır; kombinasyondan kaçınılır

**Deksametazon ve diğer kortikosteroidler**
Prazikuantel düzeylerini düşürür

**Simetidin, ketokonazol, itrakonazol, eritromisin, ritonavir veya greyfurt suyu**
Düzeylerini artırır

**Albendazol**
Prazikuantel albendazol sülfoksit düzeylerini artırır

## Neler izlenir

- Aritmisi olan kişilerde kalp ritmi
- Nörolojik durum; serebral sistiserkoz varsa tedavi süresince hastanede yatış
- Orta veya ağır karaciğer bozukluğunda karaciğer işlevleri
- Tedaviden önce oküler sistiserkozu dışlamak için göz muayenesi

## Uygulama ve güvenlik

- Şistozomiyaz ve trematodlar için tek gün içinde dozlar hâlinde oral.
- Tedavi günü ve ertesi gün araç ve makine kullanılmaz.
- Tedavi sırasında greyfurt suyundan kaçınılır.
- İlaç listesini kontrol edin: rifampisin kullanımı onu dışlar.

## Gebelik ve emzirme

Yayımlanmış çalışmalar ve iki randomize çalışma majör doğum kusurlarında veya düşükte artış göstermemektedir; süte az geçer.

## Hemşirelik bakımı

- Öncesinde: rifampisin ve diğer CYP3A indükleyicilerini, aritmileri ve karaciğer sorunlarını sorun.
- Sersemlik, baş ağrısı, ateş ve ürtikeri izleyin; ağır solucan yükünde daha sıktır.
- Serebral sistiserkozda: hasta hastanede kalır ve nöbetler ile kafa içi basınç artışı belirtileri açısından izlenir.
- Eğitim: o gün ve ertesi gün araç kullanmama; çarpıntı veya bayılmayı bildirme.

## Farmakokinetik

**Emilim**
Oral yolla iyi; doruk kan düzeyi 1 ila 3 saatte

**Metabolizma**
Sitokrom P450 ile kapsamlı ilk geçiş karaciğer metabolizması; orta veya ağır karaciğer bozukluğu düzeyleri büyük ölçüde artırır

**Eliminasyon**
Esas olarak böbrek yoluyla, neredeyse tamamı metabolitler hâlinde

**Yarılanma ömrü**
Kısa: 0,8 ila 1,5 saat

## Akılda tutmak için

PRAZİkuantel «PRAISE Calcium in» (İngilizce kelime oyunu: kalsiyumu içeri al): kalsiyum girer, solucan kasılır ve derisi parçalanır; asla rifampisinle veya gözde değil.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Prazikuantel şistozomlara nasıl etki eder?

Solucanın bir TRP kanalını aktive eder: kalsiyum girer, spastik felce yol açar ve tegümentine zarar verir.

## Prazikuantel sistiserkozun hangi formunda kontrendikedir?

Oküler sistiserkoz.

## Prazikuantel neden rifampisinle birleştirilmez?

Çünkü güçlü bir CYP3A indükleyicisi olan rifampisin, düzeylerini tedavi başarısız olacak kadar düşürür.

## Hangi karaciğer trematodu prazikuantele yanıt vermez?

Triklabendazolle tedavi edilen Fasciola hepatica.

## İlişkili ilaçlar

- [Albendazol](https://durgical.com/tr/farmakoloji/albendazol/)
- [İvermektin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/ivermektin/)

## İlişkili hastalıklar

- [Şistozomiyaz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/sistozomiyaz/)
- [Nörosistiserkoz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/norosistiserkoz/)

[← Gruba dön: Antihelmintikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antihelmintikler/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - PRAZIQUANTEL tablet, film coated](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=16f2b9c4-a260-4a31-bd52-e5945913246c) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [Clinical Care of Cysticercosis](https://www.cdc.gov/cysticercosis/hcp/clinical-care/index.html) (Centers for Disease Control and Prevention (CDC), 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/prazikuantel/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/prazikuantel/