[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Lokal anestezikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/lokal-anestezikler/) › Prokain

# Prokain

## Lokal anestezikler?

Lokal anestezikler

Klasik ester tipi lokal anestezik: düşük potensli ve kısa etkili. Bugün esas olarak prokain benzilpenisilinin bir bileşeni olarak kullanılır.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Lokal anestezikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/lokal-anestezikler/)

**Target**
Voltaj kapılı sodyum kanalları (Nav)

**Key effects**
Alerjik cilt reaksiyonları

**Monitor**
Enjeksiyondan sonra alerji belirtileri

**ATC**
N01BA02

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar

## Etki mekanizması

Prototip ester lokal anestezik olan prokain, voltaj kapılı sodyum kanallarını bloke eder ve sinir iletimini durdurur. Plazma esterazları onu hızla hidrolize eder, bu nedenle etkisi kısadır; ürünlerinden biri ester alerjilerinden sorumlu olan para-aminobenzoik asittir (PABA). Benzilpenisilinle birleştiğinde, antibiyotiği kastan yavaşça salıveren, az çözünen bir tuz oluşturur.

- Sinir sodyum kanalını bloke eder
- Kısa süreli anestezi
- Plazma kolinesterazı onu PABA'ya hidrolize eder
- PABA ester alerjisini açıklar

## Endikasyonlar

- Yavaş salınımı antibiyotiğin etkisini uzatan intramüsküler prokain benzilpenisilinin bileşeni

## Yan etkiler

### Sık

- Alerjik cilt reaksiyonları
- Fazla miktarda emilirse baş dönmesi ve ağız çevresinde uyuşma

### Ciddi (nadir, önemli)

- Diğer esterlerle çapraz alerjiyle birlikte ağır alerjik reaksiyonlar
- İntravasküler enjeksiyonda sistemik toksisite (nöbetler, aritmiler)

## Kontrendikasyonlar

- Prokaine, PABA'ya veya diğer ester tipi anesteziklere alerji

## Önemli etkileşimler

**Diğer esterler (tetrakain, benzokain)**
Ortak bir metabolit aracılığıyla çapraz alerji.

**Nöromüsküler blokerler**
Prokain motor son plaktaki bloğu güçlendirebilir.

## Neler izlenir

- Enjeksiyondan sonra alerji belirtileri
- Yanlışlıkla bir damara enjekte edilirse nörolojik toksisite belirtileri

## Uygulama ve güvenlik

- Prokain benzilpenisilin intramüsküler bir formülasyondur: enjekte etmeden önce uygulama yolunu doğrulayın.
- Önce penisiline ve ester tipi anesteziklere alerjiyi sorgulayın.

## Hemşirelik bakımı

- Öncesinde: penisiline, prokaine ve diğer «-kain»lere alerji.
- Sonrasında: alerjik reaksiyonlar veya nörolojik belirtiler ortaya çıkabileceğinden hastayı bir süre gözlem altında tutun.

## Farmakokinetik

**Metabolizma**
Plazma esterazlarıyla para-aminobenzoik aside hızlı hidroliz.

**Eliminasyon**
Böbrek yoluyla, metabolitler hâlinde.

## Akılda tutmak için

PROcaine: «PROtotip» ester; Poor potency, Rapidly gone, Origin of PABA (İngilizce akrostiş: düşük potens, hızla kaybolur, PABA'nın kaynağı).

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Prokainin etkisi neden kısadır?

Plazma esterazları onu hızla hidrolize eder.

## Prokainin hangi metaboliti ester anesteziklere karşı alerjileri açıklar?

Para-aminobenzoik asit (PABA).

## Prokain bugün en sık hangi ilaçta bulunur?

İntramüsküler enjeksiyon için yavaş salınımlı bir tuz olan prokain benzilpenisilinde.

## İlişkili ilaçlar

- [Tetrakain](https://durgical.com/tr/farmakoloji/tetrakain/)
- [Benzokain](https://durgical.com/tr/farmakoloji/benzokain/)

[← Gruba dön: Lokal anestezikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/lokal-anestezikler/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=N01BA02) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/prokain/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/prokain/