[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Antiaritmikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antiaritmikler/) › Prokainamid

# Prokainamid

## Antiaritmikler?

Antiaritmikler

## Yüksek risk?

Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır.

Ventriküler taşikardide intravenöz verilen sınıf IA antiaritmik. Uzun kullanım lupus benzeri sendroma ve ciddi kan bozukluklarına yol açabilir.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Antiaritmikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antiaritmikler/)

**Target**
Kardiyak sodyum kanalı Nav1.5 (ve metaboliti NAPA aracılığıyla potasyum kanalları)

**Key effects**
İntravenöz kullanımda hipotansiyon · Bulantı

**Monitor**
Sürekli EKG · Böbrek fonksiyonu

**ATC**
C01BA02

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar
- Etiketlerin anlamı

## Etki mekanizması

Prokainamid sodyum kanallarını bloke eder (iletim yavaşlar, QRS genişler) ve repolarizasyonu uzatır (QT uzar): sınıf IA profili. Karaciğer metaboliti N-asetilprokainamid (NAPA) potasyum kanallarını bloke eder ve sınıf III etkisi ekler. Periferik bir vazodilatördür ve hızlı verildiğinde kan basıncını düşürebilir.

- Prokainamid sodyum kanallarını bloke eder: iletim yavaşlar, QRS genişler
- Repolarizasyon uzar (QT uzar), metaboliti NAPA'nın da katkısıyla
- Atriyumlarda ve ventriküllerde reentri baskılanır

## Endikasyonlar

- Sürekli ventriküler taşikardi gibi belgelenmiş, hayatı tehdit eden ventriküler aritmiler [Ventriküler taşikardi →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/ventrikuler-tasikardi/)

## Yan etkiler

### Sık

- İntravenöz kullanımda hipotansiyon
- Bulantı, kusma ve ishal
- Pozitif antinükleer antikorlar (ANA)
- Döküntü ve ateş

### Ciddi (nadir, önemli)

- İlaca bağlı lupus (artralji, plörit, perikardit, ateş)
- Bazen ölümcül olan agranülositoz, kemik iliği baskılanması ve trombositopeni
- Torsades de pointes ile birlikte QT uzaması
- Asistoli veya ventrikül fibrilasyonu, intravenöz kullanımda daha sık

## Kontrendikasyonlar

- Tam kalp bloğu (asistoli riski)
- Sistemik lupus eritematozus
- Torsades de pointes
- Prokainamide aşırı duyarlılık
- Kötüleştirebileceği için miyastenia gravisde dikkat

## Önemli etkileşimler

**Diğer sınıf IA ilaçları (kinidin, dizopiramid)**
Daha fazla iletim yavaşlaması, kontraktilitede azalma ve hipotansiyon

**QT'yi uzatan diğer ilaçlar**
Daha yüksek torsades de pointes riski

**Süksinilkolin ve diğer nöromüsküler blokerler**
Prokainamid asetilkolin salınımını azaltır, bu yüzden blokerin daha düşük dozları gerekebilir

## Neler izlenir

- Sürekli EKG: QRS genişliği ve QT
- İnfüzyon sırasında yatar pozisyonda kan basıncı
- Uzun süreli kullanımda tam kan sayımı ve ANA
- Böbrek fonksiyonu; mümkünse prokainamid ve NAPA düzeyleri

## Uygulama ve güvenlik

- Hasta yatar pozisyondayken, EKG ve kan basıncı monitörizasyonuyla, yavaş intravenöz enjeksiyon veya pompayla infüzyon şeklinde verilir.
- Protokolde belirtildiği gibi hipotansiyon veya belirgin QRS genişlemesi ortaya çıkarsa infüzyon durdurulur.
- Hafif sarı bir çözelti kullanılabilir; açık kehribar renginden koyu olan atılır.

## Gebelik ve emzirme

İnsan verileri yoktur; gebelikte yalnızca açıkça gerekliyse kullanılır. Anne sütüne geçer.

## Hemşirelik bakımı

- İnfüzyon sırasında hastayı sırtüstü yatırın ve kan basıncını sık aralıklarla kaydedin.
- Monitörde QRS genişlemesi, QT uzaması ve yeni aritmiler açısından izleyin.
- Uzun kürlerde eklem ağrısı, solunumla artan göğüs ağrısı, ateş, boğaz ağrısı veya morarmayı sorgulayın.

## Farmakokinetik

**Metabolizma**
Karaciğerde kısmen NAPA'ya asetillenir; hızlı asetilleyiciler yavaş asetilleyicilerden daha fazla NAPA üretir

**Eliminasyon**
Böbrekler (prokainamid ve NAPA); her ikisi de böbrek yetmezliğinde ve yaşlılarda birikir

**Etki başlangıcı ve süresi**
İntravenöz hızlı; intramüsküler doruk düzeye bir saat içinde ulaşır

## Akılda tutmak için

ProcainAMIDE makes ANA (İngilizce akrostiş: prokainamid ANA yapar): lupus benzeri sendrom, düşük beyaz küre ve izlenecek uzun bir QT.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Uzun süreli prokainamid kullanımında klasik otoimmün sendrom hangisidir?

ANA pozitif ilaca bağlı lupus (artralji, serozit, ateş); yavaş asetilleyicilerde daha sıktır.

## NAPA nedir ve neden önemlidir?

Aktif metabolit N-asetilprokainamid; potasyum kanallarını bloke eder, QT'yi uzatır ve böbrek yetmezliğinde birikir.

## Prokainamid tedavisi sırasında kan sayımı neden kontrol edilir?

Bazen ölümcül olan agranülositoz ve kemik iliği baskılanmasına neden olabilir.

## İlişkili ilaçlar

- [Lidokain](https://durgical.com/tr/farmakoloji/lidokain/)
- [Amiodaron](https://durgical.com/tr/farmakoloji/amiodaron/)
- [Kinidin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/kinidin/)

## İlişkili hastalıklar

- [Ventriküler taşikardi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/ventrikuler-tasikardi/)

## Etiketlerin anlamı

**Yüksek risk**
Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır.

[← Gruba dön: Antiaritmikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/antiaritmikler/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - PROCAINAMIDE HYDROCHLORIDE injection, solution](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=17e47845-daad-434c-a784-6d3875b0d704) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=C01BA02) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/prokainamid/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/prokainamid/