[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Alkilleyici ajanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/alkilleyici-ajanlar/) › Prokarbazin

# Prokarbazin

## Alkilleyici ajanlar?

Alkilleyici ajanlar

## Yüksek risk?

Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır.

Hodgkin lenfoma ve beyin tümörlerinde oral metilleyici ilaç. Zayıf MAO inhibitörüdür, alkolle disülfiram benzeri reaksiyon yapar: besin ve ilaç kuralları var.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Alkilleyici ajanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/alkilleyici-ajanlar/)

**Target**
DNA (aktive prokarbazin metabolitleri tarafından metillenir)

**Used for**
Hodgkin lenfoma · Bazı beyin tümörleri

**Key effects**
Lökopeni ve trombositopeni · Bulantı · Uyuklama

**Monitor**
Kan sayımları · Kan basıncı

**ATC**
L01XB01

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar
- Etiketlerin anlamı

## Etki mekanizması

Prokarbazin, karaciğerde aktive edilmesi gereken bir metilhidrazindir. Karaciğerdeki oksidasyon, DNA'yı metilleyen ve kromozom kırıklarına yol açan çok reaktif türler üretir. Ayrıca zayıf bir monoamin oksidaz inhibitörüdür ve disülfiram benzeri etkileri vardır; bunlar besin, alkol ve ilaç etkileşimlerini açıklar.

- Karaciğer prokarbazini aktive eder
- Reaktif metabolitleri DNA'yı metiller
- Kromozom kırıkları hücre ölümüne yol açar
- Ayrıca monoamin oksidazı zayıf olarak inhibe eder

## Endikasyonlar

- Hodgkin lenfoma, kombinasyon rejimlerinde. [Hodgkin lenfoma →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hodgkin-lenfoma/)
- Bazı beyin tümörleri, kombinasyon rejimlerinde.

## Yan etkiler

### Sık

- Lökopeni ve trombositopeni
- Bulantı, kusma, ishal, döküntü
- Uyuklama, konfüzyon ve diğer davranış değişiklikleri
- El ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma

### Ciddi (nadir, önemli)

- Tiraminden zengin besinler veya sempatomimetik ilaçlarla hipertansif reaksiyonlar (MAO inhibisyonu)
- Nöbetler, halüsinasyonlar
- İkincil kanserler, özellikle akut lösemi
- İnfertilite, özellikle erkeklerde; güçlü immünosupresyon

## Kontrendikasyonlar

- Prokarbazine aşırı duyarlılık

## Önemli etkileşimler

**Alkol**
Disülfiram benzeri reaksiyon: kızarma, kusma, baş ağrısı; kaçınılır.

**Tiramin açısından çok zengin besinler (bazı peynirler, yoğurt, muz)**
Tiramin yıkımı bloke olduğundan kan basıncı keskin şekilde yükselebilir.

**Sempatomimetikler ve yıkımı monoamin oksidaza bağlı diğer ilaçlar**
Hipertansiyon riski.

**Sedatifler ve diğer MSS depresanları**
Daha güçlü sedasyon.

## Neler izlenir

- Kan sayımları
- Kan basıncı
- Mental durum ve nörolojik semptomlar

## Uygulama ve güvenlik

- Oral kapsüller tam olarak rejimin şemasına göre alınır; tehlikeli ilaç, eldivenle veya temiz ellerle tutulur.
- Hastaya başlamadan önce kaçınılacak besinlerin ve ilaçların bir listesi verilir.
- Reçetesiz ve bitkisel ürünler dahil her yeni ilaç, kullanılmadan önce ekiple kontrol edilir.

## Gebelik ve emzirme

Fetusa zarar verebilir; tedavi sırasında gebelikten ve emzirmeden kaçınılır.

## Hemşirelik bakımı

- Her siklustan önce dekonjestanlar ve antidepresanlar dahil hastanın ilaçlarını gözden geçirin.
- Diyeti öğretin: tiramin açısından çok zengin besinlerden ve her türlü alkolden kaçınmak.
- Kan basıncını kontrol edin ve baş ağrısı, çarpıntı, konfüzyon veya karıncalanmayı sorun.
- Eğitim: kontrasepsiyon; ateşi veya kanamayı bildirmek.

## Farmakokinetik

**Emilim**
Oral kapsül.

**Metabolizma**
Karaciğerde aktive edilir; farmakokinetiği tam olarak tanımlanmamıştır.

## Akılda tutmak için

İngilizce kelime oyunu: «PROCARBAZINE: no CHEESE, no BEER» (prokarbazin: peynir yok, bira yok): disülfiram benzeri reaksiyon yapan zayıf bir MAO inhibitörü; Hodgkin lenfoma ve beyin tümörleri.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Prokarbazin kullanan hastalar neden tiraminden zengin besinlerden kaçınmalıdır?

Prokarbazin monoamin oksidazı zayıf olarak inhibe eder; bu nedenle tiramin hipertansif bir reaksiyona yol açabilir.

## Prokarbazin kullanan bir hasta alkol içerse ne olur?

Disülfiram benzeri bir reaksiyon (kızarma, kusma, baş ağrısı).

## Klasik olarak hangi lenfoma rejimleri prokarbazin içerir?

Hodgkin lenfoma rejimleri.

## İlişkili ilaçlar

- [Dakarbazin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/dakarbazin/)
- [Temozolomid](https://durgical.com/tr/farmakoloji/temozolomid/)
- [Lomustin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/lomustin/)

## İlişkili hastalıklar

- [Hodgkin lenfoma](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hodgkin-lenfoma/)

## Etiketlerin anlamı

**Yüksek risk**
Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır.

[← Gruba dön: Alkilleyici ajanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/alkilleyici-ajanlar/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Procarbazine: MedlinePlus Drug Information](https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682094.html) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=L01XB01) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026); [eEML - Electronic Essential Medicines List](https://list.essentialmeds.org/) (World Health Organization, 2025).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/prokarbazin/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/prokarbazin/