[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Nazal dekonjestanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/nazal-dekonjestanlar/) › Psödoefedrin

# Psödoefedrin

## Nazal dekonjestanlar?

Nazal dekonjestanlar

Burun damarlarını büzen oral bir dekonjestan; kan basıncını ve kalp hızını yükseltebilir ve MAO inhibitörleriyle asla birlikte alınmamalıdır.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Nazal dekonjestanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/nazal-dekonjestanlar/)

**Target**
Sempatik sinir uçlarından noradrenalin salınımı (dolaylı), bir miktar doğrudan alfa etkisiyle

**Used for**
Soğuk algınlığında burun tıkanıklığı

**Key effects**
Sinirlilik · Uykuya dalmada güçlük

**Monitor**
Uyku ve sinirlilik · Yaşlı erkeklerde idrara çıkma

**ATC**
R01BA02

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar

## Etki mekanizması

Psödoefedrin efedrinin bir stereoizomeridir. Çoğunlukla dolaylı etki eder: sempatik sinir uçlarına alınır ve noradrenalini yerinden çıkarır; noradrenalin de burun mukozasındaki alfa-adrenerjik reseptörleri uyarır ve şişmiş damarlarını büzer. Tüm vücutta etki ettiğinden kan basıncını ve kalp hızını da yükseltir, beyni uyarır (uykusuzluk, sinirlilik) ve mesane boynunu sıkılaştırır.

- Psödoefedrin sempatik sinir uçlarına girer
- Alfa reseptörlerine noradrenalin salar
- Burun damarları büzülür ve şişlik azalır
- Başka yerlerdeki aynı etki kan basıncını yükseltir

## Endikasyonlar

- Soğuk algınlığında burun tıkanıklığı [Soğuk algınlığı (akut viral rinofarenjit) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/soguk-alg-nl-g/)
- Alerjik rinitte burun tıkanıklığı, genellikle bir antihistaminikle birlikte [Alerjik rinit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/alerjik-rinit/)
- Sinüs tıkanıklığı ve basıncı [Akut rinosinüzit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-rinosinuzit/)

## Yan etkiler

### Sık

- Sinirlilik, huzursuzluk ve baş dönmesi
- Uykuya dalmada güçlük
- Hızlı kalp atışı ve çarpıntı
- Kan basıncında yükselme

### Ciddi (nadir, önemli)

- MAO inhibitörleriyle hipertansif kriz
- Duyarlı hastalarda aritmi veya miyokard iskemisi
- Prostat büyümesinde idrar retansiyonu
- Küçük çocuklarda ciddi etkiler veya ölüm

## Kontrendikasyonlar

- Bir MAO inhibitörü kullanmak veya bıraktıktan sonraki iki hafta içinde olmak
- Reçetesiz ürünlerle 4 yaş altındaki çocuklar
- Hipertansiyon, kalp hastalığı, diyabet, hipertiroidi, glokom ve prostat büyümesinde dikkat

## Önemli etkileşimler

**MAO inhibitörleri**
Hipertansif kriz

**Diğer sempatomimetikler ve uyarıcılar**
Kan basıncı ve kalp hızında aditif artış

**Beta blokörler dahil antihipertansifler**
Kan basıncını düşürücü etkilerini azaltır

**Teofilin**
Aditif uyarıcı etkiler

## Neler izlenir

- Kardiyovasküler hastalığı olanlarda kan basıncı ve kalp hızı
- Uyku ve sinirlilik
- Yaşlı erkeklerde idrara çıkma

## Uygulama ve güvenlik

- Oral tabletler veya sıvı; uzatılmış salımlı tabletler bütün olarak yutulur
- Günün son dozu yatmadan birkaç saat önce alınır
- Metamfetamine dönüştürülebildiği için birçok ülkede satışı kısıtlıdır

## Gebelik ve emzirme

Oral dekonjestanlardan gebelikte, özellikle ilk trimesterde genellikle kaçınılır; karar hekime aittir.

## Hemşirelik bakımı

- Hipertansiyon veya kalp hastalığı olanlarda kullanımdan önce kan basıncını kontrol edin
- MAO inhibitörlerini ve uyarıcıları sorun
- Belirtiler bir haftadan uzun sürerse veya ateşle birlikteyse ilacı bırakıp danışmayı öğretin

## Farmakokinetik

**Emilim**
Ağızdan iyi emilir; hızlı ve uzatılmış salımlı formları vardır

**Metabolizma**
Az metabolize edilir

**Eliminasyon**
Çoğunlukla değişmeden idrarla; asidik idrarda daha hızlı

**Etki başlangıcı ve süresi**
Yaklaşık yarım saat içinde

## Akılda tutmak için

PSEUDOephedrine (İngilizce akrostiş): Pressure Spikes (basınç fırlar), Eyes open at night (geceleri gözler açık; uykusuzluk), Urine stops (idrar durur), Don't mix with MAOIs (MAO inhibitörleriyle karıştırmayın).

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Psödoefedrin adrenerjik reseptörlere başlıca doğrudan mı, dolaylı mı etki eder?

Başlıca dolaylı olarak, sempatik sinir uçlarından noradrenalin salarak.

## Hangi ilaç sınıfı psödoefedrini tehlikeli kılar ve ne olur?

MAO inhibitörleri; hipertansif kriz.

## Prostatı büyümüş yaşlı bir erkekte psödoefedrin neden sorun yaratır?

Alfa uyarımı mesane boynunu sıkılaştırır ve idrar retansiyonuna yol açabilir.

## İlişkili ilaçlar

- [Oksimetazolin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/oksimetazolin/)
- [Ksilometazolin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/ksilometazolin/)
- [Loratadin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/loratadin/)

## İlişkili hastalıklar

- [Soğuk algınlığı (akut viral rinofarenjit)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/soguk-alg-nl-g/)
- [Alerjik rinit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/alerjik-rinit/)
- [Akut rinosinüzit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-rinosinuzit/)

[← Gruba dön: Nazal dekonjestanlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/nazal-dekonjestanlar/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Pseudoephedrine: MedlinePlus Drug Information](https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682619.html) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2025); [Decongestants - NHS](https://www.nhs.uk/medicines/decongestants/) (NHS, 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=R01BA02) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/psodoefedrin/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/psodoefedrin/