[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Farmakoloji](https://durgical.com/tr/farmakoloji/) › [Z-ilacı hipnotikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/z-ilac-hipnotikler/) › Zaleplon

# Zaleplon

## Z-ilacı hipnotikler?

Z-ilacı hipnotikler

Uykuya dalma süresini kısaltan ancak toplam uykuyu uzatmayan, çok kısa etkili bir Z-ilacı. Uykuda araç kullanma gibi karmaşık uyku davranışlarına yol açabilir.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Group**
[Z-ilacı hipnotikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/z-ilac-hipnotikler/)

**Target**
GABA-A reseptörü (α1 içeren), benzodiazepin bölgesi

**Key effects**
Baş ağrısı ve baş dönmesi · Uyku hali · Bulantı

**Monitor**
Uykuya dalma ve ertesi gün uyanıklık

**ATC**
N05CF03

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Bu sayfada

- Temeller Etki mekanizması
- Endikasyonlar
- Yan etkiler
- Kontrendikasyonlar
- Önemli etkileşimler
- Neler izlenir
- Uygulama ve güvenlik
- Gebelik ve emzirme
- Hemşirelik bakımı
- Farmakokinetik
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili ilaçlar
- İlişkili hastalıklar

## Etki mekanizması

◎**GABA-A reseptörü (α1 içeren), benzodiazepin bölgesi**Zaleplon

ⓘ Şekil, başka bir Z-ilacı olan zolpidemi insan GABA-A reseptöründe göstermektedir; zaleplon aynı benzodiazepin bölgesine etki eder.

**3B hedef:** GABA-A reseptörü (α1 içeren), benzodiazepin bölgesi. PDB yapısı 8DD2 (RCSB PDB, kamu malı). [Yapıyı RCSB PDB'de görüntüleyin](https://www.rcsb.org/structure/8DD2) · Döndürmek için sürükleyin · yakınlaştırmak için iki parmakla açın

Zaleplon, α1 alt birimini içeren GABA-A reseptörlerinin benzodiazepin bölgesine (omega-1 bölgesi) bağlanan, benzodiazepin olmayan bir ilaçtır (pirazolopirimidin). GABA'nın klorür akımını güçlendirir. Çok kısa etkisi uykuya dalmayı hızlandırır ancak toplam uyku süresini uzatmaz.

- α1 içeren GABA-A reseptörlerine (omega-1 bölgesi) bağlanır
- GABA'nın klorür akımı güçlenir
- Uyku daha erken gelir; etki birkaç saat içinde sona erer

## Endikasyonlar

- Uykuya dalma güçlüğü olan uykusuzluğun kısa süreli tedavisi [Uykusuzluk bozukluğu →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/uykusuzluk-bozuklugu/)

## Yan etkiler

### Sık

- Baş ağrısı ve baş dönmesi
- Uyku hali
- Bulantı
- Amnezi ve karıncalanma

### Ciddi (nadir, önemli)

- Tam uyanık değilken karmaşık uyku davranışları (uykuda araç kullanma, uyurgezerlik)
- Anormal düşünce ve intihar düşünceleriyle birlikte kötüleşen depresyon
- Anjiyoödem ve anafilaksi

## Kontrendikasyonlar

- Zaleplona karşı aşırı duyarlılık

## Önemli etkileşimler

**Alkol ve diğer MSS depresanları**
Artan (aditif) sedasyon ve bozulma

**Simetidin**
Daha yüksek zaleplon düzeyleri; daha düşük başlangıç dozu

**Rifampisin (güçlü CYP3A4 indükleyicisi)**
Zaleplon düzeylerinde belirgin düşme

## Neler izlenir

- Uykuya dalma ve ertesi gün uyanıklık
- Olağandışı gece davranışları ve duygudurum

## Uygulama ve güvenlik

- Ağızdan, yatmadan hemen önce ya da yatağa girip uykuya dalamadıktan sonra verilir
- Ağır, yüksek yağlı bir yemekle birlikte veya hemen sonrasında alınmaz
- Kontrole tabi ilaç (ABD'de Schedule IV)

## Gebelik ve emzirme

Gebe kadınlarda çalışma yoktur ve kullanımı önerilmez; emzirme döneminde kaçınılır.

## Hemşirelik bakımı

- Vermeden önce yatakta tam bir gece geçirmenin mümkün olduğunu kontrol edin
- Alkol ve diğer sedatifleri sorgulayın
- Uykuda araç kullanmayı veya tam uyanık değilken yapılan diğer eylemleri bildirmeyi öğretin
- Uykusuzluk 7 ila 10 günden sonra sürerse yeniden değerlendirin

## Farmakokinetik

**Emilim**
Biyoyararlanımı yaklaşık %30'dur; ağır, yüksek yağlı bir yemek emilimini geciktirir ve pik düzeyi düşürür

**Metabolizma**
Başlıca aldehit oksidaz ile, CYP3A4'ün rolü daha küçüktür

**Yarılanma ömrü**
Yaklaşık 1 saat

## Akılda tutmak için

Zaleplon: «Z-one-hour» (İngilizce kelime oyunu: «Z-bir-saat») – en kısa Z-ilacı: uykuya dalmaya yardım eder, uykuyu sürdürmeye değil.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Zaleplon toplam uyku süresini neden artırmaz?

Yarı ömrü yaklaşık bir saattir; bu nedenle yalnızca uykuya dalmaya yardım eder.

## Zaleplonu başlıca hangi enzim metabolize eder?

Aldehit oksidaz (CYP3A4'ün rolü daha küçüktür).

## Hangi GABA-A alt birim bölgesini tercih eder?

α1 (omega-1) benzodiazepin bölgesini.

## İlişkili ilaçlar

- [Zolpidem](https://durgical.com/tr/farmakoloji/zolpidem/)
- [Eszopiklon](https://durgical.com/tr/farmakoloji/eszopiklon/)
- [Suvoreksant](https://durgical.com/tr/farmakoloji/suvoreksant/)
- [Flumazenil](https://durgical.com/tr/farmakoloji/flumazenil/)

## İlişkili hastalıklar

- [Uykusuzluk bozukluğu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/uykusuzluk-bozuklugu/)

[← Gruba dön: Z-ilacı hipnotikler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/z-ilac-hipnotikler/)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [DailyMed - ZALEPLON capsule](https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=2f44db39-e1d9-451e-ba31-e4b10366a430) (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); [ATCDDD - ATC/DDD Index](https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=N05CF03) (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/farmakoloji/zaleplon/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/farmakoloji/zaleplon/