[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Solunum](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/resp/) › Alveoler gaz denklemi ve A–a gradiyenti

# Alveoler gaz denklemi ve A–a gradiyenti

- Ölçüm ve yorumlama
- Sınav önceliği: yüksek

Bir formül alveollerde ne kadar oksijen olduğunu tahmin eder. Arteriyel kanda çok daha az varsa sorun akciğerdedir.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: Alveoler-arteriyel gradiyent, PAO₂

## Temel noktalar

- PAO₂ = FiO₂ × (PB − 47) − PaCO₂/0,8.
- Deniz seviyesinde oda havasında: PAO₂ ≈ 100 mmHg; normal A–a gradiyenti ≈ 5–15 mmHg (yaşla artar).
- Bogotá'da (PB ≈ 560 mmHg): PAO₂ ≈ 65–70 mmHg ve normal PaO₂ ≈ 60–70 mmHg.
- Normal gradiyent + hipoksemi: hipoventilasyon veya düşük inspire PO₂. Geniş gradiyent: V/Q uyumsuzluğu, şant veya difüzyon.
- Beklenen gradiyent için pratik kural: ≈ yaş/4 + 4 mmHg.

Bu sayfada

- Temeller Temel noktalar
- Nedir
- Denklemler
- Referans değerler
- Aynı hesap, iki şehir (oda havası)
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili konular
- İlişkili hastalıklar
- Farmakolojide

- Klinik Klinik bağlantı

## Nedir

Alveoler gaz denklemi alveoler PO₂'yi (PAO₂) barometrik basınç, inspire edilen O₂ fraksiyonu ve PaCO₂'den hesaplar. Ölçülen PaO₂ ile farkı A–a gradiyentidir: normalse hipoksemi çok az solumaktan veya O₂'den fakir havadan kaynaklanır; genişlemişse bir gaz değişimi bozukluğu vardır. Bogotá'da (≈ 560 mmHg) normal PAO₂ deniz seviyesindekinden çok daha düşüktür.

## Denklemler

**Alveoler gaz denklemi**PAO2 = FiO2 × (PB − PH2O) − PaCO2/R

**FiO 2**
inspire edilen O₂ fraksiyonu (oda havasında 0,21)

**P B**
barometrik basınç

**P H 2O**
37 °C'de su buharı basıncı, 47 mmHg

**R**
solunum katsayısı, ≈ 0,8

FiO₂ her rakımda 0,21'dir: dağlarda düşen barometrik basınçtır.

**A–a gradiyenti**Gradiyent = PAO2 − PaO2

**PaO 2**
kan gazında ölçülen arteriyel PO₂

Oda havasında kullanın; yüksek FiO₂'de normal gradiyent genişler.

## Referans değerler

| Parametre | Değer |
| --- | --- |
| Su buharı basıncı (37 °C) | 47 mmHg |
| Solunum katsayısı (R) | ≈ 0,8 |
| A–a gradiyenti, genç erişkin | ≈ 5–15 mmHg |
| A–a gradiyenti, yaşlı erişkin | ≈ 20–25 mmHg'ye kadar |
| Bogotá'da barometrik basınç | ≈ 560 mmHg |

Dinlenme halindeki sağlıklı bir yetişkin için yaklaşık değerler; her laboratuvar kendi aralıklarını belirler.

## Aynı hesap, iki şehir (oda havası)

| Aşama | Deniz seviyesi | Bogotá (~2600 m) |
| --- | --- | --- |
| Barometrik basınç | 760 mmHg | ≈ 560 mmHg |
| İnspire PO₂: 0,21 × (PB − 47) | ≈ 150 mmHg | ≈ 108 mmHg |
| Olağan PaCO₂ | 40 mmHg | ≈ 32–35 mmHg |
| PAO₂ (PaCO₂/0,8 çıkarılarak) | ≈ 100 mmHg | ≈ 65–68 mmHg |
| Beklenen normal PaO₂ | ≈ 85–100 mmHg | ≈ 60–70 mmHg |

## Klinik bağlantı

- Opioid zehirlenmesi: yüksek PaCO₂ ve normal A–a gradiyenti ile hipoksemi (saf hipoventilasyon).
- Pulmoner emboli: düşük PaCO₂ ve genişlemiş A–a gradiyenti ile hipoksemi.
- PaO₂'si 62 mmHg olan Bogotá'lı bir hastanın akciğerleri normal olabilir; 560 mmHg ile hesaplanan A–a gradiyenti soruyu çözer.

## Akılda tutmak için

Dağa çıktıkça düşen barometredir, %21 değil: bir PaO₂'yi değerlendirmeden önce her zaman PB'yi düzeltin.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Bogotá'da (PB 560 mmHg), oda havasında, PaCO₂ 32 mmHg ve PaO₂ 64 mmHg. A–a gradiyenti nedir?

PAO₂ = 0,21 × (560 − 47) − 32/0,8 ≈ 108 − 40 = 68 mmHg; gradiyent ≈ 4 mmHg: bu rakım için normal.

## Normal A–a gradiyenti ve yüksek PaCO₂ ile hipoksemi: hangi mekanizma?

Alveoler hipoventilasyon: alveole az taze hava girdiği için alveoldeki O₂ azdır, ancak kanla gaz değişimi normaldir.

## FiO₂ aynı olduğu hâlde Bogotá'da normal PaO₂ neden Cartagena'dakinden düşüktür?

Barometrik basınç daha düşüktür; bu nedenle hava hâlâ %21 O₂ içerse de inspire ve alveoler PO₂ düşer.

## Bir kişi hiperventile ettiğinde PAO₂ neden yükselir?

PaCO₂ düşer, böylece daha az CO₂ çıkarılır (PaCO₂/0,8): alveoler gaz inspire edilen gaza daha çok benzer.

## İlişkili konular

- [Hipokseminin nedenleri](https://durgical.com/tr/fizyoloji/hipokseminin-nedenleri/)
- [Oksijenlenme: SpO₂, PaO₂, siyanoz ve oksijen tedavisi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/oksijenlenme-spo-pao-siyanoz-ve-oksijen-tedavisi/)
- [Ölü boşluk ve alveoler ventilasyon](https://durgical.com/tr/fizyoloji/olu-bosluk-ve-alveoler-ventilasyon/)
- [Yüksek irtifa ve iklime alışma (aklimatizasyon)](https://durgical.com/tr/fizyoloji/yuksek-irtifa-ve-iklime-al-sma/)
- [Arter kan gazını adım adım okumak](https://durgical.com/tr/fizyoloji/arter-kan-gaz-n-ad-m-ad-m-okumak/)
- [Ventilasyon-perfüzyon uyumu ve West zonları](https://durgical.com/tr/fizyoloji/ventilasyon-perfuzyon-uyumu-ve-west-zonlar/)

## İlişkili hastalıklar

- [Pulmoner emboli](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pulmoner-emboli/)
- [Akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-solunum-s-k-nt-s-sendromu/)
- [Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kronik-obstruktif-akciger-hastal-g/)

## Farmakolojide

- [Opioidler ve antagonistleri](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/opioidler-ve-antagonistleri/)

[← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/)

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Arterial Blood Gas (ABG) Test: MedlinePlus Medical Test](https://medlineplus.gov/lab-tests/arterial-blood-gas-abg-test/) (MedlinePlus, US National Library of Medicine, 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/alveoler-gaz-denklemi-ve-a-a-gradiyenti/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/alveoler-gaz-denklemi-ve-a-a-gradiyenti/