[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Böbrek, sıvılar ve asit-baz](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/renal/) › Distal tübül ve toplayıcı kanal

# Distal tübül ve toplayıcı kanal

- Mekanizma
- Sınav önceliği: yüksek

Nefronun sonu ince ayarı yapar: idrarla ne kadar tuz, su, potasyum ve asit atılacağını hormonların denetiminde belirler.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: Distal nefron, Esas ve ara hücreler

**3B olarak görün:** [Böbrekler (renes)](https://durgical.com/tr/anatomi/bobrekler/) · [Sol böbreküstü bezi (glandula suprarenalis sinistra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-bobrekustu-bezi/) · [Sağ böbreküstü bezi (glandula suprarenalis dextra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sag-bobrekustu-bezi/)

## Temel noktalar

- Distal tübül: Na⁺-Cl⁻ kotransporteri (NCC), Na⁺'un ≈ %5'i; tiyazidlerin hedefi. PTH etkisiyle Ca²⁺ geri emer.
- Esas hücre: ENaC Na⁺ geri emer, ROMK/BK K⁺ salgılar; aldosteron ikisini de artırır, ADH ise AQP2 yerleştirir.
- α-ara hücre: H⁺ salgılar (H⁺-ATPaz, H⁺/K⁺-ATPaz) ve HCO₃⁻ geri emer; β hücre bunun tersini yapar (pendrin).
- ENaC aracılığıyla Na⁺ geri emilimi lümeni negatifleştirir; bu da K⁺ ve H⁺ sekresyonunu çeker.
- Toplayıcı kanala daha fazla akım ve Na⁺ ulaşması = idrarda daha fazla K⁺ (kulp ve tiyazid diüretiklerinin hipokalemiye yol açmasının nedeni).
- Tiyazidler kalsiyum kaybını azaltır (hafif hiperkalsemi); kulp diüretikleri artırır.

Bu sayfada

- The basics Temel noktalar
- Nedir
- Nasıl çalışır, adım adım
- Düzenlenme
- Toplayıcı kanal hücreleri
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- 3B olarak görün
- İlişkili konular
- İlişkili hastalıklar

- Clinical Klinik bağlantı

## Nedir

Distal kıvrımlı tübül ve toplayıcı kanal, süzülen sodyumun yalnızca ≈ %5–10'unu geri emer, ancak hormonların düzenlediği bölüm burasıdır. Aldosteron ne kadar Na⁺ geri emileceğini ve ne kadar K⁺ ve H⁺ salgılanacağını; ADH ne kadar suyun geri döneceğini; PTH ne kadar kalsiyum geri emileceğini belirler. İdrarın son bileşimine burada karar verilir.

## Nasıl çalışır, adım adım

- Distal tübülde NCC, Na⁺ ve Cl⁻'yi içeri alır; düşük hücre içi Na⁺, Ca²⁺'un bazolateral taraftan çıkışını kolaylaştırır (Na⁺/Ca²⁺ değiştiricisi).
- Aldosteron esas hücreye girer, mineralokortikoid reseptörüne bağlanır ve ENaC, ROMK ve Na⁺/K⁺-ATPaz'ı artırır.
- Na⁺ eşlik eden bir anyon olmadan ENaC'den girer ve lümeni negatif bırakır (≈ −40 mV).
- Bu voltaj ve yüksek hücre içi K⁺, K⁺'u ROMK ve BK aracılığıyla lümene iter.
- α-ara hücrede H⁺-ATPaz, fosfat ve amonyakla tamponlanan H⁺'yı salgılar; yeni HCO₃⁻ kana döner.
- ADH, V2 reseptörü ve cAMP aracılığıyla lüminal membrana akuaporin 2 yerleştirir ve su hipertonik medullaya doğru çıkar.

### The nephron: segments, transporters and diuretics

**Na⁺ reabsorbed** ≈ 5% **Water reabsorbed** 0%

#### Distal convoluted tubule

- **What it does:** Reabsorbs ≈ 5% of Na⁺; impermeable to water (keeps diluting). Actively reabsorbs Ca²⁺, under PTH control, and Mg²⁺.
- **Transporters:** NCC (Na⁺-Cl⁻ cotransporter); TRPV5 (Ca²⁺) with the basolateral Na⁺/Ca²⁺ exchanger; TRPM6 (Mg²⁺).
- **Hormones:** PTH (more Ca²⁺ reabsorption); aldosterone and Ang II in the late part.
- **Drugs:** Thiazides (5): block NCC; lower Ca²⁺ excretion (hypocalciuria) and cause hypokalemia and hyponatremia.
- **Disorders:** Gitelman syndrome (like a thiazide: hypokalemic alkalosis, hypomagnesemia, hypocalciuria). Gordon syndrome (pseudohypoaldosteronism type 2): the opposite, hypertension with hyperkalemia.

- Glomerulus and arterioles
- Proximal tubule
- Thin descending limb
- Thin ascending limb
- Thick ascending limb
- Distal convoluted tubule
- Collecting tubule and duct
- Juxtaglomerular apparatus (macula densa)
- Cortex
- Medulla
- Interstitial osmolality (≈ 300 → 1200 mOsm/kg)

Illustrative schematic drawn by Durgical (a long-loop juxtamedullary nephron); proportions and percentages are approximate and not for clinical decisions.

### The nephron: segments, transporters and diuretics

**Na⁺ reabsorbed** ≈ 2–5% **Water reabsorbed** variable (ADH)

#### Collecting tubule and duct

- **What it does:** Fine tuning: reabsorbs ≈ 2–5% of Na⁺, secretes K⁺ and H⁺ and reabsorbs water as ADH allows (urine from ≈ 50 to ≈ 1200 mOsm/kg). Principal cells handle Na⁺, K⁺ and water; intercalated cells handle acid–base.
- **Transporters:** Principal: ENaC, ROMK and BK (K⁺ secretion; BK is flow-driven), apical AQP2 (ADH) and basolateral AQP3/4. α-intercalated: H⁺-ATPase and H⁺/K⁺-ATPase (secrete acid). β-intercalated: pendrin (secrete HCO₃⁻). Inner medulla: urea transporters (ADH).
- **Hormones:** Aldosterone (more ENaC, ROMK, Na⁺/K⁺-ATPase and H⁺-ATPase); ADH via the V2 receptor → cAMP → AQP2 insertion; atrial natriuretic peptide curbs Na⁺ reabsorption.
- **Drugs:** ENaC blockers (6) and mineralocorticoid receptor antagonists (7): K⁺-sparing (risk of hyperkalemia). V2 receptor antagonists (8, vaptans): aquaretics.
- **Disorders:** Liddle syndrome (overactive ENaC: hypertension, hypokalemia, low renin and aldosterone); nephrogenic diabetes insipidus (V2 or AQP2, lithium); type 1 distal renal tubular acidosis (H⁺ secretion fails: urine pH > 5.5, hypokalemia, stones) and type 4 (hypoaldosteronism: hyperkalemia); SIADH (excess ADH).

- Glomerulus and arterioles
- Proximal tubule
- Thin descending limb
- Thin ascending limb
- Thick ascending limb
- Distal convoluted tubule
- Collecting tubule and duct
- Juxtaglomerular apparatus (macula densa)
- Cortex
- Medulla
- Interstitial osmolality (≈ 300 → 1200 mOsm/kg)

Illustrative schematic drawn by Durgical (a long-loop juxtamedullary nephron); proportions and percentages are approximate and not for clinical decisions.

## Düzenlenme

- *+* **Aldosteron**: Daha fazla ENaC ve Na⁺/K⁺-ATPaz: Na⁺ tutar, K⁺ ve H⁺ salgılar.
- *+* **ADH (V2 reseptörü)**: Toplayıcı kanala AQP2 yerleştirir: su geri emer ve idrarı konsantre eder.
- *+* **PTH**: Distal tübülde Ca²⁺ geri emilimini artırır.
- *−* **Natriüretik peptidler**: Medüller toplayıcı kanalda Na⁺ geri emilimini inhibe eder: natriürez.
- *+* **Yüksek tübüler akım**: BK kanallarını aktive eder ve K⁺ sekresyonunu artırır.

## Toplayıcı kanal hücreleri

| Hücre | Taşıyıcılar | İşlevi | Hormon |
| --- | --- | --- | --- |
| Esas hücre | ENaC, ROMK/BK, AQP2 | Na⁺ ve su geri emer; K⁺ salgılar | Aldosteron, ADH |
| α-ara hücre | H⁺-ATPaz, H⁺/K⁺-ATPaz, AE1 | H⁺ salgılar; HCO₃⁻ ve K⁺ geri emer | Aldosteron |
| β-ara hücre | Pendrin | HCO₃⁻ salgılar | Alkalozda artar |

## Klinik bağlantı

- Primer hiperaldosteronizm: düşük reninle birlikte hipertansiyon, hipokalemi ve metabolik alkaloz.
- Adrenal yetmezlik (aldosteron yok): sodyum kaybedilir, K⁺ ve H⁺ tutulur: hiponatremi, hiperkalemi ve asidoz.
- Gitelman sendromu (NCC): tiyazid etkisine benzer; hipokalemi, hipomagnezemi ve hipokalsiüri.
- Liddle sendromu (ENaC sürekli açık): düşük aldosteronla birlikte hipertansiyon ve hipokalemi.

## Akılda tutmak için

'Sodyum içeri, potasyum dışarı': aldosteronun toplayıcı kanalda kurtardığı her Na⁺ lümeni negatif bırakır ve idrara bir K⁺ veya H⁺ iter.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Aldosteron fazlalığı neden hem hipokalemiye hem de metabolik alkaloza yol açar?

ENaC aracılığıyla Na⁺ girişini artırır; lümen daha negatif olur ve K⁺ sekresyonunu (esas hücreler) ve H⁺ sekresyonunu (α-ara hücreler) yönlendirir.

## Tiyazidler idrar kalsiyumunu neden azaltırken kulp diüretikleri artırır?

NCC blokajı distal hücre içindeki Na⁺'u düşürür; Na⁺/Ca²⁺ değiştiricisi daha fazla Ca²⁺'u kana taşır ve böylece daha fazlası geri emilir. Kulp diüretikleri ise Ca²⁺'u geri emen voltajı ortadan kaldırır.

## ADH esas hücrede ne yapar ve neden hipertonik bir medullaya ihtiyaç duyar?

V2 reseptörü ve cAMP aracılığıyla lüminal membrana AQP2 yerleştirir. Su yalnızca medüller interstisyum lümenden daha yoğunsa dışarı çıkar.

## Kulp diüretiği kullanan bir hasta, ilaç toplayıcı kanaldan önce etki ettiği hâlde neden daha fazla potasyum kaybeder?

Toplayıcı kanala daha fazla akım ve Na⁺ ulaşır: ENaC ile daha fazla Na⁺ alımı, daha negatif bir lümen ve salgılanan K⁺'un yıkanıp uzaklaştırılması; buna hipovolemiyle aktive olan aldosteron da eklenir.

## 3B olarak görün

Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.

- [Böbrekler (renes)](https://durgical.com/tr/anatomi/bobrekler/)
- [Sol böbreküstü bezi (glandula suprarenalis sinistra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-bobrekustu-bezi/)
- [Sağ böbreküstü bezi (glandula suprarenalis dextra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sag-bobrekustu-bezi/)

## İlişkili konular

- [Potasyum dengesi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/potasyum-dengesi/)
- [ADH, susama ve su dengesi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/adh-susama-ve-su-dengesi/)
- [Diüretikler nerede ve nasıl etki eder](https://durgical.com/tr/fizyoloji/diuretikler-nerede-ve-nas-l-etki-eder/)
- [Aldosteron: etkileri ve kontrolü](https://durgical.com/tr/fizyoloji/aldosteron-etkileri-ve-kontrolu/)
- [H⁺ ve bikarbonatın böbrekte işlenmesi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/h-ve-bikarbonat-n-bobrekte-islenmesi/)
- [Renin–anjiyotensin–aldosteron sistemi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/renin-anjiyotensin-aldosteron-sistemi/)
- [Henle kulpunda taşıma](https://durgical.com/tr/fizyoloji/henle-kulpunda-tas-ma/)

## İlişkili hastalıklar

- [Adrenal yetmezlik](https://durgical.com/tr/hastaliklar/adrenal-yetmezlik/)

[← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/)

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [High potassium level: MedlinePlus Medical Encyclopedia](https://medlineplus.gov/ency/article/001179.htm) (MedlinePlus, US National Library of Medicine, 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/distal-tubul-ve-toplay-c-kanal/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/distal-tubul-ve-toplay-c-kanal/