[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Kardiyovasküler](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/cardio/) › Kalbin elektriksel aksı

# Kalbin elektriksel aksı

- Ölçüm ve yorumlama
- Sınav önceliği: orta

Aks, ventrikül depolarizasyonunun ilerlediği ortalama yöndür; ekstremite derivasyonlarındaki QRS'ten hesaplanır.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: QRS aksı

**3B olarak görün:** [Sol ventrikül (ventriculus sinister)](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-ventrikul/) · [Sağ ventrikül (ventriculus dexter)](https://durgical.com/tr/anatomi/sag-ventrikul/) · [His demeti dalları (sağ ve sol dal)](https://durgical.com/tr/anatomi/his-demeti-dallar/) · [İnterventriküler septum (septum interventriculare)](https://durgical.com/tr/anatomi/interventrikuler-septum/)

## Temel noktalar

- Normal aks: −30° ile +90° arası (bazı kaynaklar +100°'ye kadar kabul eder).
- Hızlı yöntem: QRS'in I ve aVF'de pozitif olması = normal aks; I'de pozitif ve aVF'de negatifse → normal aksı sol sapmadan ayırmak için DII'ye bakın.
- Sol aks sapması (+90°): sağ ventrikül hipertrofisi, akut pulmoner emboli, sol posterior fasiküler blok, lateral MI; yenidoğanda normaldir.
- Vektör baskın kasa doğru ve enfarktlı dokudan (artık depolarize olmayan) uzağa yönelir.

Bu sayfada

- The basics Temel noktalar
- Nedir
- Önemli bilgiler
- QRS aksı aralıkları (frontal düzlem)
- I ve aVF derivasyonlarına göre kadranlar
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- 3B olarak görün
- İlişkili konular
- İlişkili hastalıklar

- Clinical Klinik bağlantı

## Nedir

Depolarizasyona sol ventrikül kitlesi hâkimdir; bu nedenle ortalama QRS vektörü aşağıya ve sola yönelir. Bir ventrikül büyürse veya bir ileti fasikülü bloke olursa vektör yön değiştirir. Aks tek başına bir tanı değildir, ancak hipertrofiye, fasiküler bloklara veya akut sağ ventrikül yüklenmesine işaret eder.

## Önemli bilgiler

- Heksaksiyel sistem: I 0°, II +60°, III +120°, aVF +90°, aVL −30°, aVR −150°.
- QRS'in eşfazlı (pozitif kısmı negatif kısmına eşit) olduğu derivasyon aksa diktir.
- QRS'in en pozitif olduğu derivasyon aksa en yakın olandır.
- Yüksek irtifada yaşayan kişilerde, sağ ventrikül üzerindeki ek yük nedeniyle aks biraz daha sağa yönelme eğilimindedir.

### Electrocardiogram: a normal beat in lead II

**HR** 75 /min **RR** 0.80 s **PR** 0.16 s **QRS** 0.09 s **QT** 0.37 s **QTc** 0.41 s

Tap a wave (P, QRS, T, U), an interval (PR, ST, QT) or the RR.

- ECG trace (lead II)
- Small box: 0.04 s · 0.1 mV
- Big box: 0.20 s · 0.5 mV
- Selected part

Illustrative trace drawn by Durgical from smoothed waves (not a real recording); durations and amplitudes are approximate. Not for reading a clinical ECG.

## QRS aksı aralıkları (frontal düzlem)

| Parametre | Değer | Not |
| --- | --- | --- |
| Normal (erişkin) | −30° ile +90° arası | |
| Sol aks sapması | +90° | |
| Aşırı aks («kimsenin olmayan bölge») | −90° ile ±180° arası | ventriküler taşikardi, elektrot hatası |

Dinlenme halindeki sağlıklı bir yetişkin için yaklaşık değerler; her laboratuvar kendi aralıklarını belirler.

## I ve aVF derivasyonlarına göre kadranlar

| DI derivasyonu | aVF | Aks |
| --- | --- | --- |
| Pozitif | Pozitif | Normal (0° ile +90° arası) |
| Pozitif | Negatif | Sola doğru: DII pozitifse normal; DII negatifse sol sapma |
| Negatif | Pozitif | Sağ aks sapması |
| Negatif | Negatif | Aşırı aks |

## Klinik bağlantı

- Taşikardi ile birlikte aksın yeni ortaya çıkan sağa kayması ve I'de S, III'te Q ve negatif T, akut sağ ventrikül yüklenmesini (pulmoner emboli) düşündürür; ancak bu paternin duyarlılığı düşüktür.
- Uzun süreli hipertansiyon sol ventrikül hipertrofisine neden olur ve aksı sola iter.
- Kol elektrotlarının yer değiştirmesi DI'i tersine çevirir ve sağ aks sapmasını taklit eder.

## Akılda tutmak için

«İki başparmak yukarıda (I ve aVF pozitif), her şey yolunda»: biri aşağı inerse kalbin hangi yöne döndüğüne bakın.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## QRS aksı normalde neden aşağıya ve sola yönelir?

Çünkü sol ventrikülün kitlesi çok daha fazladır ve depolarizasyonu apekse yönelen ortalama vektöre hâkim olur.

## Bir hastanın QRS'i I'de pozitif, aVF'de negatif ve II'de negatiftir. Aks nedir ve bunu sıklıkla hangi ileti sorunu açıklar?

Sol aks sapması (−30°'den daha negatif); tipik bir neden sol anterior fasiküler bloktur.

## Akut pulmoner emboli aksı neden sağa kaydırabilir?

Pıhtı sağ ventrikülün ardyükünü aniden artırır; sağ ventrikül genişler ve ortalama vektördeki ağırlığı artar.

## DI derivasyonunda eşfazlı bir QRS size ne söyler?

Aksın DI'e dik olduğunu, yani +90° veya −90° civarında olduğunu; hangisi olduğunu aVF gösterir.

## 3B olarak görün

Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.

- [Sol ventrikül (ventriculus sinister)](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-ventrikul/)
- [Sağ ventrikül (ventriculus dexter)](https://durgical.com/tr/anatomi/sag-ventrikul/)
- [His demeti dalları (sağ ve sol dal)](https://durgical.com/tr/anatomi/his-demeti-dallar/)
- [İnterventriküler septum (septum interventriculare)](https://durgical.com/tr/anatomi/interventrikuler-septum/)

## İlişkili konular

- [EKG'nin temelleri: dalgalar, aralıklar ve derivasyonlar](https://durgical.com/tr/fizyoloji/ekg-nin-temelleri-dalgalar-aral-klar-ve-derivasyonlar/)
- [Kalbin ileti sistemi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/kalbin-ileti-sistemi/)
- [İskemi ve enfarktüste EKG](https://durgical.com/tr/fizyoloji/iskemi-ve-enfarktuste-ekg/)

## İlişkili hastalıklar

- [Hipertansif kalp hastalığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hipertansif-kalp-hastal-g/)
- [Pulmoner emboli](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pulmoner-emboli/)
- [Miyokard enfarktüsü (kalp krizi)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/miyokard-enfarktusu/)

[← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/)

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Acute Pulmonary Embolism](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560551/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024); [Hypertensive Heart Disease](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539800/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/kalbin-elektriksel-aks/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/kalbin-elektriksel-aks/