[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Kardiyovasküler](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/cardio/) › Koroner dolaşım ve miyokard iskemisi

# Koroner dolaşım ve miyokard iskemisi

- Kavram
- Sınav önceliği: orta

Kalp esas olarak diyastolde beslenir ve istirahatte oksijeninin neredeyse tamamını zaten çeker: daha fazlasına ihtiyaç duyarsa ancak daha fazla akım alabilir.

Güncellendi 1 Kas 2026

**3B olarak görün:** [Sol ana koroner arter](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-ana-koroner-arter/) · [LAD (sol ön inen arter, r. interventricularis anterior)](https://durgical.com/tr/anatomi/lad/) · [Sirkumfleks arter (r. circumflexus)](https://durgical.com/tr/anatomi/sirkumfleks-arter/) · [Sağ koroner arter (a. coronaria dextra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sag-koroner-arter/) · [Arka inen arter (PDA, r. interventricularis posterior)](https://durgical.com/tr/anatomi/arka-inen-arter/) · [Koroner sinüs (sinus coronarius)](https://durgical.com/tr/anatomi/koroner-sinus/)

## Temel noktalar

- İstirahatte koroner akım ≈225–250 mL/dk (debinin ≈%4–5'i); egzersizde 3–5 kat artabilir.
- İstirahatte O₂ ekstraksiyonu ≈%70–75: koroner sinüs kanı vücuttaki en desatüre kandır.
- Sol ventrikül esas olarak diyastolde perfüze olur; taşikardi diyastolü kısaltır ve perfüzyon süresini azaltır.
- Subendokard en savunmasız katmandır: en büyük sistolik sıkışmaya maruz kalır.
- Miyokardın O₂ gereksiniminin belirleyicileri: kalp hızı, kontraktilite ve duvar gerilimi (önyük ve ardyük).
- Sağ dominans (arka inen arterin sağ koronerden çıkması) insanların ≈%70–80'inde görülür.

Bu sayfada

- The basics Temel noktalar
- Nedir
- Önemli bilgiler
- Denklemler
- Referans değerler (istirahatteki erişkin)
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- 3B olarak görün
- İlişkili konular
- İlişkili hastalıklar
- Farmakolojide

- Clinical Klinik bağlantı

## Nedir

Koroner arterler aort kökünden çıkar ve kardiyak debinin yaklaşık %4–5'ini miyokarda taşır. Sol ventrikül sistolde kendi damarlarını sıkıştırır, bu nedenle akımının çoğunu diyastolde alır. Oksijen ekstraksiyonu istirahatte zaten çok yüksek olduğundan ek gereksinim metabolik vazodilatasyonla karşılanır; bir plak bu rezervi sınırladığında iskemi ortaya çıkar.

## Önemli bilgiler

- ATP'nin bir yıkım ürünü olan adenozin, başlıca koroner metabolik vazodilatördür.
- İskemik kaskad: önce gevşeme bozulur, sonra kasılma, ardından EKG değişir ve ağrı en son gelir.
- Miyokardın venöz kanı çoğunlukla sağ atriyuma açılan koroner sinüse drene olur.
- Bir stenoz yavaş ilerlediğinde kollateraller gelişir; ani bir tıkanma bunların oluşmasına zaman bırakmaz.

### Electrocardiogram: a normal beat in lead II

**HR** 100 /min **RR** 0.60 s **PR** 0.16 s **QRS** 0.09 s **QT** 0.33 s **QTc** 0.43 s

Tap a wave (P, QRS, T, U), an interval (PR, ST, QT) or the RR.

- ECG trace (lead II)
- Small box: 0.04 s · 0.1 mV
- Big box: 0.20 s · 0.5 mV
- Selected part

Hızı 100 atım/dk'ya çıkarın ve T ile sonraki P arasındaki aralığın daraldığını izleyin: perfüzyon için daha az diyastol.

## Denklemler

**Koroner perfüzyon basıncı**KPB = DKBaort − SVDSB

**DKB aort**
aort diyastolik basıncı

**SVDSB**
sol ventrikül diyastol sonu basıncı

Diyastolik hipotansiyon veya yüksek SVDSB subendokardiyal perfüzyonu azaltır.

**Laplace yasası (duvar gerilimi)**T = P × r / (2h)

**P**
ventrikül içi basınç

**r**
yarıçap

**h**
duvar kalınlığı

Genişlemiş bir ventrikül aynı basıncı oluşturmak için daha fazla oksijen harcar.

## Referans değerler (istirahatteki erişkin)

| Parametre | Değer | Not |
| --- | --- | --- |
| Koroner kan akımı | ≈225–250 mL/dk | 100 g başına ≈70 mL/dk |
| Kardiyak debideki payı | ≈%4–5 | |
| Miyokardın O₂ ekstraksiyonu | ≈%70–75 | |
| Koroner sinüs satürasyonu | ≈%25–30 | |

Dinlenme halindeki sağlıklı bir yetişkin için yaklaşık değerler; her laboratuvar kendi aralıklarını belirler.

## Klinik bağlantı

- Stabil anjina: sabit bir plak rezervi sınırlar; ağrı eforla gelir ve istirahatle geçer.
- Enfarktüs: plak rüptürü tıkayıcı bir trombüs oluşturur; reperfüzyon olmazsa nekroz saatler içinde subendokarddan epikarda doğru yayılır.
- Aort stenozu koroner hastalık olmadan anjinaya yol açar: daha fazla kas kitlesi, daha yüksek sistolik basınç ve daha düşük diyastolik perfüzyon basıncı.

## Akılda tutmak için

«Kalp diyastolde yemek yer»: daha hızlı bir kalp hızı sofrada daha az zaman demektir.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Gereksinim arttığında kalp neden oksijen ekstraksiyonunu fazla artıramaz?

İstirahatte oksijenin yaklaşık %70–75'ini zaten çeker; ek gereksinim neredeyse yalnızca metabolik vazodilatasyonla sağlanan daha fazla akımla karşılanır.

## Koroner stenozu olan bir hastada taşikardi neden iskemiyi tetikleyebilir?

Oksijen gereksinimini artırır ve diyastolü kısaltarak sol ventrikülün akım aldığı süreyi azaltır: gereksinim artar, sunum azalır.

## Subendokard neden iskemiye uğrayan ilk katmandır?

Sistolde en yüksek sıkıştırıcı basınca maruz kalır, neredeyse tamamen diyastolik akıma bağımlıdır ve epikardiyal damarlardan gelen dallanmanın en ucunda yer alır.

## Laplace yasası genişlemiş bir ventrikülün neden daha fazla oksijen kullandığını nasıl açıklar?

Duvar gerilimi yarıçapla artar; aynı basıncı oluşturmak için büyük bir ventrikül daha fazla gerilime ve dolayısıyla daha fazla oksijene ihtiyaç duyar.

## 3B olarak görün

Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.

- [Sol ana koroner arter](https://durgical.com/tr/anatomi/sol-ana-koroner-arter/)
- [LAD (sol ön inen arter, r. interventricularis anterior)](https://durgical.com/tr/anatomi/lad/)
- [Sirkumfleks arter (r. circumflexus)](https://durgical.com/tr/anatomi/sirkumfleks-arter/)
- [Sağ koroner arter (a. coronaria dextra)](https://durgical.com/tr/anatomi/sag-koroner-arter/)
- [Arka inen arter (PDA, r. interventricularis posterior)](https://durgical.com/tr/anatomi/arka-inen-arter/)
- [Koroner sinüs (sinus coronarius)](https://durgical.com/tr/anatomi/koroner-sinus/)

## İlişkili konular

- [Kan akımının lokal ve hümoral kontrolü](https://durgical.com/tr/fizyoloji/kan-ak-m-n-n-lokal-ve-humoral-kontrolu/)
- [İskemi ve enfarktüste EKG](https://durgical.com/tr/fizyoloji/iskemi-ve-enfarktuste-ekg/)
- [Kas kan akımı ve egzersize kardiyovasküler yanıt](https://durgical.com/tr/fizyoloji/kas-kan-ak-m-ve-egzersize-kardiyovaskuler-yan-t/)
- [Kalp döngüsü](https://durgical.com/tr/fizyoloji/kalp-dongusu/)
- [Hipertansiyonun fizyolojisi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/hipertansiyonun-fizyolojisi/)

## İlişkili hastalıklar

- [Miyokard enfarktüsü (kalp krizi)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/miyokard-enfarktusu/)
- [Stabil angina](https://durgical.com/tr/hastaliklar/stabil-angina/)
- [Ateroskleroz ve dislipidemi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/ateroskleroz-ve-dislipidemi/)
- [Aort kapak darlığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/aort-kapak-darl-g/)

## Farmakolojide

- [Beta blokerler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/beta-blokerler/)
- [Asetilsalisilik asit](https://durgical.com/tr/farmakoloji/asetilsalisilik-asit/)
- [Statinler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/statinler/)

[← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/)

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Anatomy, Thorax, Heart Left Anterior Descending (LAD) Artery](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482375/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026); [Myocardial Infarction](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537076/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024); [Stable Angina](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK559016/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/koroner-dolas-m-ve-miyokard-iskemisi/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/koroner-dolas-m-ve-miyokard-iskemisi/