[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Gastrointestinal](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/gi/) › Kusma ve kontrolü # Kusma ve kontrolü - Düzenlenme - Sınav önceliği: orta Kusma, mide içeriğini dışarı atan koruyucu bir beyin sapı refleksidir; çok asit kaybı elektrolitleri bozar. Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adları: Emezis, Kemoreseptör tetik bölgesi **3B olarak görün:** [Medulla oblongata (soğancık)](https://durgical.com/tr/anatomi/medulla-oblongata/) · [Dördüncü ventrikül](https://durgical.com/tr/anatomi/dorduncu-ventrikul/) · [Vagus siniri (X; n. vagus)](https://durgical.com/tr/anatomi/vagus-siniri/) · [Mide (gaster)](https://durgical.com/tr/anatomi/mide/) · [Diyafram (diaphragma)](https://durgical.com/tr/anatomi/diyafram/) · [Özofagus (karın bölümü; pars abdominalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/ozofagus/) ## Temel noktalar - Kemoreseptör tetik bölgesi: dördüncü ventrikülün tabanındaki area postrema, kan–beyin bariyeri yoktur; kandaki ilaçları ve toksinleri algılar (D2, 5-HT3, NK1, opioid reseptörleri). - Vagal yol: enterokromafin hücrelerden salınan serotonin (kemoterapi, radyasyon, enfeksiyon) vagal afferentlerdeki 5-HT3 reseptörlerini aktive eder. - Vestibüler yol (taşıt tutması): H1 ve muskarinik reseptörler. - Sıra: bulantı → derin inspirasyon → glottis kapanır ve damak yükselir → özofagus sfinkterleri gevşerken diyafram ve karın duvarı kasılır. - HCl kaybı → metabolik alkaloz; hipovolemi aldosteronu aktive eder → böbrekten K⁺ ve H⁺ kaybı; idrar Cl⁻ düşüktür ( Bu sayfada - Temeller Temel noktalar - Nedir - Nasıl çalışır, adım adım - Düzenlenme - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - 3B olarak görün - İlişkili konular - İlişkili hastalıklar - Farmakolojide - Klinik Klinik bağlantı ## Nedir Kusma, medulladaki nöronların (nucleus tractus solitarius ve yakınındaki retiküler formasyon) koordine ettiği bir motor programdır. Bağırsaktan vagus yoluyla, area postremadaki (kan–beyin bariyeri dışında) kemoreseptör tetik bölgesinden, vestibüler sistemden ve korteksten girdi alır. Klasik metabolik sonucu hipokloremik, hipokalemik metabolik alkalozdur. ## Nasıl çalışır, adım adım - Tetik bölgesinden, vagustan, vestibülden veya korteksten gelen bir sinyal medulladaki kusma jeneratörünü aktive eder. - Tükürük artışı, terleme, solukluk ve taşikardiyle (otonom deşarj) birlikte bulantı ortaya çıkar. - Retrograd bir kasılma ince bağırsak içeriğini mideye geri taşır. - Derin bir nefes alınır, glottis kapanır ve yumuşak damak hava yolunu korumak için nazofarenksi kapatır. - Özofagus sfinkterleri gevşerken diyafram ve karın kasları mideyi sıkar: içerik dışarı atılır. - Mide suyunun tekrarlayan kaybı HCO₃⁻'ü karşılıksız bırakır (nötralize edilmemiş alkalen dalga) ve ekstraselüler hacmi daraltır. ## Düzenlenme - *+* **Kemoreseptör tetik bölgesi (D2, 5-HT3, NK1)**: Opioidler, digoksin, kemoterapi, üremi ve toksinler kusma merkezini aktive eder - *+* **Vagal afferentler (5-HT3)**: Bağırsak irritasyonu veya distansiyonu ve mukozal serotonin refleksi tetikler - *+* **Vestibüler sistem (H1, M1)**: Hareket ve Ménière hastalığı - *+* **Korteks ve limbik sistem**: Kokular, görüntüler, şiddetli ağrı, anksiyete, beklenti bulantısı ## Klinik bağlantı - Pilor stenozu, yüksek bağırsak obstrüksiyonu veya uzamış kusma: hipokloremi ve hipokalemiyle birlikte metabolik alkaloz. - Yenidoğanda safralı kusma: aksi kanıtlanana kadar ampulla altında obstrüksiyon (volvulusla birlikte malrotasyon). - Baş ağrısı ve papil ödemiyle birlikte kusma: kusma merkezini doğrudan uyaran kafa içi basınç artışını düşünün. - Antiemetikler bu reseptörlere etki eder: D2, 5-HT3, NK1 ve H1 antagonistleri ve antimuskarinikler. ## Akılda tutmak için 'Kusma merkezinin dört kapısı': kan (tetik bölgesi), bağırsak (vagus), kulak (vestibül) ve zihin (korteks). ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Kemoreseptör tetik bölgesi kandaki ilaçları ve toksinleri neden algılayabilir? Kan–beyin bariyeri bulunmayan bölgelerden biri olan, dördüncü ventrikül tabanındaki area postremada yer alır; nöronları plazmada dolaşan maddelere doğrudan maruz kalır. ## Mide suyu az potasyum içerdiği hâlde uzamış kusma neden hipokalemiye yol açar? Hipovolemi aldosteronu aktive eder ve fazla filtre edilen HCO₃⁻ Na⁺'u distal tübüle taşır; ikisi de böbrekten K⁺ sekresyonunu artırır ve asıl kayıp budur. ## Kemoterapinin neden olduğu şiddetli bulantıyı hangi yol açıklar? Kemoterapi mukozayı hasara uğratır ve enterokromafin hücrelerden serotonin salgılatır; serotonin vagal afferentlerdeki ve tetik bölgesindeki 5-HT3 reseptörlerini aktive eder. ## Kusmaya bağlı metabolik alkalozda idrar klorürünün nasıl olması beklenir ve neden? Düşük ( ## 3B olarak görün Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar. - [Medulla oblongata (soğancık)](https://durgical.com/tr/anatomi/medulla-oblongata/) - [Dördüncü ventrikül](https://durgical.com/tr/anatomi/dorduncu-ventrikul/) - [Vagus siniri (X; n. vagus)](https://durgical.com/tr/anatomi/vagus-siniri/) - [Mide (gaster)](https://durgical.com/tr/anatomi/mide/) - [Diyafram (diaphragma)](https://durgical.com/tr/anatomi/diyafram/) - [Özofagus (karın bölümü; pars abdominalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/ozofagus/) ## İlişkili konular - [Metabolik alkaloz ve kompanzasyonu](https://durgical.com/tr/fizyoloji/metabolik-alkaloz-ve-kompanzasyonu/) - [Mide motilitesi ve boşalması](https://durgical.com/tr/fizyoloji/mide-motilitesi-ve-bosalmas/) - [Yutma ve özofagus motilitesi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/yutma-ve-ozofagus-motilitesi/) - [Vestibüler sistem, tonus ve postür](https://durgical.com/tr/fizyoloji/vestibuler-sistem-tonus-ve-postur/) - [BOS ve kan–beyin bariyeri](https://durgical.com/tr/fizyoloji/bos-ve-kan-beyin-bariyeri/) - [Potasyum dengesi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/potasyum-dengesi/) ## İlişkili hastalıklar - [İnfantil hipertrofik pilor stenozu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/infantil-hipertrofik-pilor-stenozu/) - [İnce bağırsak tıkanıklığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/ince-bag-rsak-t-kan-kl-g/) - [Akut (viral) gastroenterit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-gastroenterit/) - [Ménière hastalığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/meniere-hastal-g/) ## Farmakolojide - [Opioidler ve antagonistleri](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/opioidler-ve-antagonistleri/) - [Morfin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/morfin/) - [Digoksin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/digoksin/) [← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [Alkalosis: MedlinePlus Medical Encyclopedia](https://medlineplus.gov/ency/article/001183.htm) (MedlinePlus, US National Library of Medicine, 2024); [Pyloric Stenosis](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK555931/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/kusma-ve-kontrolu/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/kusma-ve-kontrolu/